Autopromocja
Dziennik Gazeta Prawana logo

Badania tylko w laboratorium z akredytacją

14 czerwca 2016

Wojewódzki inspektor jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przeprowadził kontrolę w moim zakładzie. Wydał decyzję zakazującą wprowadzenia do obrotu partii mleka w proszku produkowanego przez moje przedsiębiorstwo. Badania laboratoryjne zlecone przez urząd stwierdziły obecność tłuszczów obcych (niemlecznych) w proszku. Wskutek błędu pracownika nie odwołałem się na czas od tego rozstrzygnięcia i stało się ono ostateczne. Jeszcze w trakcie postępowania otrzymałem ekspertyzę wykonaną na moje zlecenie przez inne laboratorium. Wynikało z niej, że produkt ma właściwą jakość. Wniosłem zatem podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.). Urząd odmówił, twierdząc, że badanie produktu przeprowadziło nieakredytowane laboratorium. Czy ta decyzja jest właściwa?

Tak, decyzja jest właściwa. W tym wypadku nie było podstawy, by wznowić postępowanie administracyjne, bo badania zostały przeprowadzone przez laboratorium niespełniające wymogów.

Kiedy można wznowić

Podstawą wniosku o wznowienie był art. 145 par. 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję. Tylko że regulacja ta w powyżej opisanej sytuacji nie ma zastosowania. A to dlatego, że badanie laboratoryjne, na które powołuje się przedsiębiorca, mające wskazywać na prawidłową jakość handlową artykułu, nie było przeprowadzone w odpowiednim laboratorium wskazanym przepisami prawa: ani w należącym do organów kontroli, ani w akredytowanym. Nie było też przeprowadzone na zlecenie właściwych organów.

Zatem wyniki zleconych przez przedsiębiorcę badań nie mogą zostać uznane za dowód w sprawie. Należy przy tym zwrócić uwagę na treść art. 75 par. 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Tak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 września 2013 r. (sygn. akt VI SA/Wa 566/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jakie laboratoria

Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 marca 2016 r. (sygn. akt II GSK 310/14). Skład orzekający stwierdził, że nie jest dopuszczalne przyjmowanie innych wyników badań dokonanych przez inne laboratoria niż te określone w art. 32 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (dalej: u.j.h.a.r.s.), gdyż wypaczałoby to sens przeprowadzanych kontroli.

Z art. 32 u.j.h.a.r.s. wynika, że badania laboratoryjne związane z kontrolą jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych są przeprowadzane w laboratoriach Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz Inspekcji Handlowej albo w innych laboratoriach posiadających akredytację. W uzasadnionych przypadkach mogą być przeprowadzane na zlecenie właściwego organu inspekcji przez inne wyspecjalizowane w tym zakresie laboratoria. Oprócz tego do badań jakości właściwe są krajowe laboratoria referencyjne. Katalog takich podmiotów określa rozporządzenie ministra rolnictwa i rozwoju wsi z 10 grudnia 2014 r. w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych w zakresie jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. poz. 1796).

Podobnie wskazano w innych wyrokach NSA z 4 lipca 2012 r. (sygn. akt II GSK 917/11), z 6 lutego 2013 r. (sygn. akt II GSK 2171/11) i z 31 października 2014 r. (sygn. akt II GSK 1304/13).

Wykaz laboratoriów, które mają akredytację, można znaleźć na stronie internetowej Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych: www.ijhar-s.gov.pl. Wśród nich wymienia się laboratoria w: Poznaniu, Białymstoku, Gdyni, Kielcach i Lublinie.

WSA w Warszawie o badaniach

"Przepisy wymagają, aby badania laboratoryjne w ramach urzędowej kontroli żywności wykonywane były przez laboratoria akredytowane. (...) W Polsce jednostką akredytacyjną uprawnioną do akredytacji jednostek certyfikacyjnych, kontrolnych, laboratoriów badawczych i wzorcujących prowadzących oceny zgodności jest Polskie Centrum Akredytacyjne. Sprawozdania z badań opatrzone znakiem akredytacji PCA oznaczają, że badania zostały przeprowadzone w akredytowanym laboratorium, zgodnie z obowiązującym prawem i są w pełni wiarygodne".

Wyrok WSA w Warszawie z 17 maja 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 271/11

@RY1@i02/2016/113/i02.2016.113.215000600.802.jpg@RY2@

Leszek Jaworski

prawnik specjalizujący się w prawie administracyjnym

Podstawa prawna

Art. 75 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23).

Art. 32 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 678 ze zm.).

Dziękujemy za przeczytanie artykułu!
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.