Wywiad środowiskowy to obowiązek jednostki

Przyznanie przez gminę świadczenia musi być poprzedzone zbadaniem sytuacji życiowej wnioskodawcy. Samorząd nie może tego zadania przekazać innemu podmiotowi.

Przypomniał o tym wojewoda lubelski po zbadaniu legalności uchwały Rady Gminy Wierzbica w sprawie określenia wysokości oraz warunków i trybu przyznawania zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie. Włodarze postanowili, że osoby starające się o takie wsparcie muszą dołączyć do wniosku wyniki wywiadu środowiskowego zawierające dokumentację opisującą ich sytuację osobistą, rodzinną, majątkową i dochodową.

Tymczasem zgodnie z art. 107 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.) rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób albo już korzystających z pomocy, albo ubiegających się o przyznanie świadczenia. W tym drugim przypadku musi być już wszczęte postępowanie w sprawie pomocy społecznej. Nie można więc przeprowadzić badania, zanim dana osoba zawnioskuje o wsparcie.

"Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest elementem poprzedzającym wydanie decyzji przyznającej lub odmawiającej świadczenia, nie zaś elementem wniosku o przyznanie świadczenia" - zauważa wojewoda lubelski w rozstrzygnięciu nadzorczym.

Podkreśla, że złożenie wniosku o przyznanie zasiłku celowego obliguje organ administracji do przeprowadzenia takiego wywiadu. Nie można z niego zrezygnować ani zastąpić go innym środkiem dowodowym. Zgodnie z art. 107 ustawy o pomocy społecznej do wykonania tego zadania uprawnieni są wyłącznie gminni pracownicy socjalni.

Wojewoda lubelski wskazał, że wypełnienie regulacji przyjętej przez radnych jest w praktyce niemożliwe. Osoba wnioskująca o pomoc nie ma bowiem możliwości zdobycia na własną rękę wyników wywiadu środowiskowego. Nie przeprowadza się go przecież na zlecenie mieszkańców, ale dopiero w ramach postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania świadczeń.

Samorząd nie ma prawa zastąpić wywiadu środowiskowego innym środkiem dowodowym

Piotr Pieńkosz

piotr.pienkosz@infor.pl

ORZECZNICTWO

Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody lubelskiego z 29 sierpnia 2014 r., nr PN-II.4131.295.2014.