WORD musi zapewnić auto niepełnosprawnemu kandydatowi na kierowcę

Osoby niepełnosprawne zdając egzamin na prawo jazdy powinny mieć zapewnione auta dostosowane do ich potrzeb. Tak orzekł Trybunał Konstytucyjny.

TK zajmował się wczoraj konstytucyjnością ustawy o kierujących pojazdami. Akt ten stanowi - art. 53 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 54 ust. 5 pkt 1 - że niepełnosprawni muszą we własnym zakresie zadbać podczas egzaminu o pojazd dostosowany do ich potrzeb. Ustawę do TK zaskarżył rzecznik praw obywatelskich, którego zdaniem regulacje naruszają zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 konstytucji), zasadę równości i zakazu dyskryminacji (art. 32), jak i obowiązku pomocy niepełnosprawnym wynikającym z art. 69 ustawy zasadniczej oraz art. 20 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

TK uznał jednak, że zaskarżone przepisy są niezgodne jedynie z art. 69, który stanowi, że "osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej", a tym samym z art. 20 konwencji. - Funkcję pomocniczą państwa wskazaną w art. 69 należy rozumieć jako wprowadzenie ułatwień i udzielanie wsparcia po to, aby sam fakt bycia osobą niepełnosprawną nie oznaczał całkowitego wykluczenia społecznego - tłumaczyła w uzasadnieniu sędzia Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz.

Choć konstytucja nie wskazuje szczegółowych rozwiązań, które miały służyć wykonaniu tego przepisu, to jednak zdaniem trybunału, niekiedy da się postawić ustawodawcy zarzut pogwałcenia tego przepisu. - Wtedy mianowicie, gdy wskutek jego działań lub zaniechań władze publiczne w ogóle nie podejmą albo zaprzestaną podejmowania działań zabezpieczających egzystencję osób niepełnosprawnych lub ułatwiających ich postępowanie w społeczeństwie - stwierdził TK.

Jego zdaniem przepis ten należy odczytywać jako zobowiązanie ustawodawcy do wykreowania efektywnego mechanizmu pomocy osobom niepełnosprawnym. Tymczasem w przypadku niepełnosprawnych kandydatów na kierowców jest to pozorne - sprowadza się jedynie do ulgi w opłacie na egzamin i umożliwienia zdawania egzaminu na pojeździe, który sam dostarczy.

Pytanie, czy korzystny dla niepełnosprawnych wyrok TK zostanie opublikowany. - Niezależnie od tego, czy tak się stanie, będziemy zwracać się do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa o zainicjowanie zmian w ustawie w celu wykonania wyroku - mówi Katarzyna Łakoma z biura RPO.

Piotr Szymaniak

piotr.szymaniak@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok TK z 8 czerwca 2016 r., sygn. akt K 37/13.