Świadczenie nie tylko za opiekę nad osobą leżącą

Tak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Krakowie, który rozpatrywał skargę dotyczącą świadczenia pielęgnacyjnego. O wsparcie ubiegała się kobieta zajmująca się niepełnosprawną, chorą na nowotwór matką, ale burmistrz miasta wydał decyzję odmowną. Uzasadniał ją tym, że po pierwsze nie został spełniony wymóg określony w art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), wskazujący, że warunkiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, aby niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 18 lat lub 25 lat (jeśli osoba się uczyła). Natomiast drugim powodem negatywnego rozstrzygnięcia był brak bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem pracy przez opiekunkę a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), do którego odwołała się kobieta, uznało, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) orzekający o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej świadczenia pielęgnacyjnego na tym przepisie. Jednak mimo tego uchybienia SKO wskazało, że decyzja jest zgodna z prawem ze względu na brak spełnienia drugiej przesłanki, na którą powoływał się burmistrz miasta. Zdaniem SKO zakres opieki wykonywanej przez córkę nad matką nie uniemożliwia w zupełny sposób podjęcia pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Organ zwrócił uwagę, że matka, chociaż ma orzeczenie zaliczające ją do znacznego stopnia niepełnosprawności, to nie jest osobą cały czas leżącą, niezdolną do samodzielnego spożywania posiłków czy przyjmowania lekarstw. Jednocześnie kobieta nie wykonuje przy niej takich czynności opiekuńczych, które absorbują ją nieustannie i wymagają ciągłej obecności przy chorej w domu, nie pozwalając jej na jakąkolwiek aktywność zawodową.