Uchwała w sprawie diet dla radnych jest aktem prawa miejscowego. Jej unieważnienie przez sąd oznacza kłopoty
Kilka dni temu sąd administracyjny stwierdził nieważność uchwały rady miasta w sprawie diet dla radnych i zwrotu kosztów podróży służbowych. Uznał, że jest to akt prawa miejscowego, więc podlega publikacji w dzienniku wojewódzkim, a my tego obowiązku nie dopełniliśmy. Problem w tym, że uchwała ta obowiązywała od 1 września 2020 r., czyli niemal przez trzy lata. Czy miasto powinno wykonać jakieś czynności w celu uzyskania zwrotu świadczeń ? Wcześniej – tzn. do września 2020 r. – obowiązywała uchwała z niższymi stawkami.
Analizę zapytania warto poprzedzić odniesieniem się do przepisów ustawy o samorządzie gminnym, które regulują kwestię diet i zwrotu kosztów podróży radnym gminy. W tym zakresie na uwagę zasługuje art. 25 tej ustawy, który w ust. 4 stanowi, że na zasadach ustalonych przez radę gminy radnemu przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży służbowych. Przy czym zgodnie z ust. 6 wysokość diet przysługujących radnemu nie może przekroczyć w ciągu miesiąca łącznie 2,4-krotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw.
Rodzaj aktu
Przedmiotowa uchwała zawiera normy abstrakcyjne, ponieważ diety wypłacane są cyklicznie, powtarzalnie, nie dotyczą więc konkretnego zdarzenia zamkniętego w określonych ramach czasowych. Co jeszcze ważne, przepisy te mają charakter generalny (ich adresatem nie jest konkretna osoba, lecz każdy mieszkaniec, który pełniłby określoną w niej funkcję). Uchwała zawiera przepisy normatywne, na podstawie których jej adresaci uzyskają uprawnienia do diety. W opisanej sprawie warto sięgnąć po orzecznictwo. I tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2021 r. (sygn. akt III OSK 4382/21) wskazano, że: „Uchwała ustalająca diety oraz zwrot kosztów podróży sołtysom jest aktem prawa miejscowego. Aktem prawa miejscowego jest taki akt, który zawiera normy postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym”. Z powyższego należy wnioskować, że uchwała w sprawie diet radnych i zwrotu im kosztów podróży ma status prawa miejscowego. W konsekwencji powinna zostać opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym z uwzględnieniem wymogów określonych przepisami ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1461), a więc powinna zostać opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 10 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 929/22).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.