Prawo administracyjne

Ustawa z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, cz. 3

18 marca 2019

Ten tekst przeczytasz w 69 minut

(Dz.U. poz. 1716 ze zm.)

Przekształcenie użytkowania wieczystego we własność jest odpłatne. Beneficjent może przez 20 lat uiszczać opłaty przekształceniowe lub zdecydować się na ich zapłacenie jednorazowo w łącznej wysokości. Żeby to jednak mógł zrobić, musi zgłosić organowi taki zamiar. Temu zagadnieniu poświęcimy uwagę na początku trzeciej części komentarza do ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Wskazujemy, jakie obowiązki będzie miał organ w związku z takim zgłoszeniem. Omawiamy także podmioty, które w ogóle nie muszą płacić za uwłaszczenie.

Przedstawiamy też kwestie bonifikat od opłaty przekształceniowej – jednorazowej i rocznej. W przypadku gruntów Skarbu Państwa ulgi dla tej pierwszej opłaty mają charakter obligatoryjny. Jednostkom samorządu terytorialnego ustawodawca dał możliwość (a nie obowiązek) ich uchwalenia. Bonifikaty określa rada czy sejmik w drodze uchwały. Ma ona charakter aktu prawa miejscowego. Rada lub sejmik w jej treści wyraża zgodę na udzielenie ulg. Te zaś przyznaje organ wykonawczy. Stosuje przy tym zasady określone przez organ stanowiący – intencją ustawodawcy było bowiem przyznanie radzie (sejmikowi) kompetencji do określenia w uchwale zasad udzielania bonifikat i wysokości stawek procentowych. Co więcej, są to obligatoryjne elementy, które muszą się znaleźć w tym akcie prawa miejscowego. Uchwały te w wielu jednostkach samorządu terytorialnego zostały już podjęte. W sytuacjach gdy doszło do nieprawidłowości, wojewodowie wydali nawet pierwsze rozstrzygnięcia nadzorcze. Głównym zarzutem podnoszonym w tych orzeczeniach jest nieokreślenie warunków udzielania bonifikat. Właśnie taka luka w akcie jest podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały w całości, stanowi bowiem istotne naruszenie prawa. W dzisiejszej części – w tabeli –wskazujemy więc, jakie konieczne warunki zostały określone w uchwałach, które prawidłowo wypełniają delegację z art. 9 ust. 5 ustawy uwłaszczeniowej.

W komentarzu przedstawiamy też zasady waloryzacji opłaty przekształceniowej. Będzie ona dokonywana przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez prezesa GUS. Zmiana tego wskaźnika może powodować podwyższenie bądź obniżenie wysokości opłaty.

Obowiązek wnoszenia opłaty przez 20 lat (licząc od dnia przekształcenia) obciąża każdoczesnego właściciela nieruchomości, w stosunku do której istnieje roszczenie o opłatę. Dzieje się tak począwszy od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości. Ta zasada wynika z art. 11 ust. 1 ustawy uwłaszczeniowej. Omawiamy dziś, jak będzie ona realizowana. Tu najwięcej miejsca poświęcimy sytuacji, gdy nabywcą nieruchomości jest przedsiębiorca.

Na końcu zajmujemy się zasadami stosowania ulg w spłacie należności z tytułu uwłaszczenia w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa.

Kolejną część komentarza opublikujemy 17 kwietnia ©℗

TYDZIEŃ Z KOMENTARZAMI – baza publikacji

Dotychczas w tygodniku Samorząd i Administracja komentowaliśmy ustawy:

• z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

• z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej

• z 22 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych

• z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

• z 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

• z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (chodzi o program 500+)

• z 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw

• z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej

• z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

• z 14 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki oraz ustawy o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej

• z 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (wyciąg) – zmiany w kodeksie wyborczym

Poprzednie części ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów ukazały się:

Cz 1 – 23 stycznia 2019 r.
Cz.2 – 20 lutego 2019 r.

Przeoczyłeś tygodnik? Znajdziesz go w wydaniach DGP na www.edgp.gazetaprawna.pl

Wykaz skrótów

AMW – Agencja Mienia Wojskowego.

dekret – dekret z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279).

GUS – Główny Urząd Statystyczny.

JST – jednostka (lub jednostki) samorządu terytorialnego.

k.c. – ustawa z 23 kwietnia 1963 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.).

konstytucja – ustawa z 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.).

KOWR – Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa.

k.p.a. – ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.).

k.p.c. – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1360 ze zm.).

MIR – Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju

MSWiA – Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

nowelizacja z 6 grudnia 2018 r. – ustawa z 6 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2018 r. poz. 2540).

nowelizacja z 31 stycznia 2019 r. – ustawa z 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2019 r. poz. 270).

o.p. – ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.).

u.f.p. – ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.).

u.g.n. – ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.).

u.o.p. – ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm.).

u.p.e.a. – ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.).

u.p.p.u.w.g.c.m. – ustawa z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2018 r. poz. 1716 ze zm.).

u.p.p.u.w. – ustawa z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 83 ze zm.).

u.p.t.u. – ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.).

Art. 7. [Ustalenie wysokości oraz okresu wnoszenia opłaty z tytułu przekształcenia]

1. Z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę.

2. Wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia.

3. W przypadku gdy w dniu przekształcenia obowiązywałaby opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego ustalona za pierwszy lub drugi rok od aktualizacji, zgodnie z art. 77 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o gospodarce nieruchomościami”, wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w trzecim roku od aktualizacji.

4. W przypadku ustanowienia lub przeniesienia użytkowania wieczystego w okresie od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która zgodnie z postanowieniami umowy obowiązywałaby od dnia 1 stycznia 2019 r.

5. Opłatę wnosi się w terminie do dnia 31 marca każdego roku. Na wniosek złożony nie później niż 14 dni przed dniem upływu terminu płatności właściwy organ może rozłożyć opłatę na raty lub ustalić inny termin jej wniesienia, nieprzekraczający danego roku kalendarzowego.

6. Opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia.

6a. Właściciel gruntu będący przedsiębiorcą, w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646, 1479, 1629, 1633 i 2212), z uwzględnieniem art. 14, może w terminie 3 miesięcy od dnia przekształcenia złożyć właściwemu organowi oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty przez okres:

1) 99 lat, licząc od dnia przekształcenia – jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 1% albo

2) 50 lat, licząc od dnia przekształcenia – jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 2%, albo

3) 33 lat, licząc od dnia przekształcenia – jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 3%, albo

4) w którym suma opłat nie przekroczy wartości rynkowej nieruchomości stanowiącej podstawę ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2 – jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, jest wyższa niż 3%.

6b. Właściciel gruntu będący przedsiębiorcą w okresie pozostałym do wnoszenia opłaty w każdym czasie, z uwzględnieniem art. 14, może złożyć nowe oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty stosownie do ust. 6 albo 6a, z uwzględnieniem dotychczas wniesionych opłat. Właściwy organ wydaje zaświadczenie potwierdzające wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty w terminie 30 dni od dnia złożenia nowego oświadczenia. Do zaświadczenia potwierdzającego wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty stosuje się odpowiednio przepis art. 11 ust. 2.

7. Właściciel gruntu w każdym czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty może zgłosić właściwemu organowi na piśmie zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty (opłata jednorazowa). Wysokość opłaty jednorazowej odpowiada iloczynowi wysokości opłaty obowiązującej w roku, w którym zgłoszono zamiar wniesienia opłaty jednorazowej, oraz liczby lat pozostałych do upływu okresu, o którym mowa w ust. 6 albo 6a.

8. Właściwy organ informuje właściciela gruntu na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej, w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia, o którym mowa w ust. 7. Jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej w drodze decyzji.

9. Po wniesieniu wszystkich opłat albo opłaty jednorazowej właściwy organ wydaje z urzędu, w terminie 30 dni od dnia wniesienia opłat albo opłaty jednorazowej, zaświadczenie o wniesieniu opłat albo opłaty jednorazowej, które właściciel gruntu załącza do wniosku o wykreślenie w dziale III księgi wieczystej wpisu roszczenia o opłatę.

10. Od wniosku o wykreślenie wpisu, o którym mowa w art. 4 ust. 5, pobiera się opłatę stałą w wysokości:

1) 250 zł – w przypadku wniesienia opłaty jednorazowej;

2) 75 zł – w pozostałych przypadkach.

komentarz

Z ust. 8 art. 7 wynika, że właściwy organ informuje właściciela gruntu na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia zamiaru jej uiszczenia. Jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej, może złożyć do właściwego organu (w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia informacji) wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej w drodze decyzji. Ustawodawca nie wymaga więc od organu, by ten w informacji zawarł pouczenie o możliwości złożenia wniosku o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej w drodze decyzji. Taki zaś element musi się znaleźć w treści zaświadczenia, zgodnie z art. 4 ust. 4 u.p.p.u.w.g.c.m.[wzór 1].

wzór 1.

Informacja o opłacie jednorazowej

Milkowo, ...............................

Informacja nr 40/2019

o wysokości opłaty jednorazowej

Na podstawie art. 7 ust. 8 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. poz. 1716 ze zm.), uwzględniając Pana zgłoszenie zamiaru uiszczenia opłaty jednorazowej z dnia............. z tytułu przekształcenia nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, położonej w Milkowie przy ulicy Pięknej 4, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1297/2 z obrębu 0010, informuję, że opłata jednorazowa wynosi: 240 zł.

Powyższa opłat została wyliczona w następujący sposób:

1) 2049 (okres 20 lat od przekształcenia, przez który należy wnosić opłatę przekształceniową) – 2019 (rok, na kiedy aktualny właściciel chce uiścić opłatę jednorazową) = 20 lat

b) 20 x 600 zł (wysokość opłaty przekształceniowej) = 12 000 zł – 11 760 (98 proc. bonifikaty z tytułu wniesienia opłaty jednorazowej w pierwszym roku od przekształcenia) = 240 zł.

Powyższą opłatę należy uiścić na konto nr 12302308930210935050983658 w terminie 14 dni o daty odebrania niniejszej informacji. Nieuiszczenie opłaty jednorazowej w terminie skutkować będzie tym, iż nadal będzie pobierana opłata przekształceniowa do upływu okresu 20 lat od przekształcenia.

Jan Kowalski

Burmistrz Milkowa

Jak wyjaśnia AMW do 14-dniowego terminu udzielenia odpowiedzi na zgłoszenie nie jest wliczany czas dostarczania przesłki przez operatora pocztowego. Ponadto wskazuje, że wysokość bonifikaty uzależniona jest od daty (roku) wpływu środków pieniężnych na konto AMW (a nie od daty zgłoszenia zamiaru uiszczenia opłaty jednorazowej). W związku z powyższym agencja, celem uniknięcia sytuacji, w której opłaty nie uda się uiścić w roku zgłoszenia, proponuje składać zgłoszenia przed grudniem roku, w którym zainteresowany zamierza wnieść opłatę jednorazową1.
W nawiązaniu do powyższego stanowiska AMW warto wskazać, że Rada Miasta Gdyni w uchwale z 19 grudnia 2018 r. w sprawie ustalenia wysokości bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów na podstawie ustawy z 20 lipca 2018 r. przyjęła, że „bonifikaty udziela się na pisemne zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej w terminie nie później niż 30 dni przed upływem terminu płatności opłaty przekształceniowej. W przypadku udzielenia bonifikaty opłatę jednorazową należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia informacji o jej wysokości. W przypadku braku wpływu przedmiotowej opłaty w ww. terminie, o bonifikatę można się ubiegać w kolejnym roku”2.

W praktyce może powstać wątpliwość, czy właściciel będzie miał szansę uiścić opłatę jednorazową w 2019 r., biorąc pod uwagę to, że zaświadczenie wskazujące wysokość opłaty ma być wydane z urzędu dopiero w terminie 12 miesięcy od przekształcenia? Odpowiedź brzmi – tak, będzie miał. Ustawodawca przewidział tę sytuację w art. 20 u.p.p.u.w.g.c.m. Opłatę należną za 2019 r. wnosić się będzie do 29 lutego 2020 r. Jeśli zaświadczenie nie zostanie dostarczone do 31 grudnia 2019 r., to zamiar wniesienia opłaty jednorazowej za 2019 r. będzie można zgłosić do 1 lutego 2020 r., a następnie uiścić opłatę do 29 lutego 2020 r. Wówczas wysokość bonifikaty, tj. 60 proc. od opłaty jednorazowej, zostanie utrzymana3.

Decyzja o ustaleniu wysokości opłaty jednorazowej będzie wydawana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego uregulowanego w k.p.a. Wszczęcie tego postępowania nastąpi wskutek wniesienia wniosku o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej w drodze decyzji. Zgodnie z art. 61 par. 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zaś stroną jest, w myśl art. 28 k.p.a., każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ będzie musiał zbadać, czy osoba wnosząca ww. wniosek posiada interes prawny, tzn. czy jest w istocie użytkownikiem wieczystym lub jego następcą prawnym. Jeżeli nie jest stroną, to organ musi wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na to rozstrzygnięcie służy zażalenie. Oznacza to, że o ile do wydania zaświadczenia nie jest konieczne przeprowadzenie postępowania spadkowego (zobacz wyjaśnienia MIR) [ramka 1], o tyle prawomocne orzeczenie w sprawie spadkowej może być warunkiem wszczęcia ww. postępowania administracyjnego. W przypadku gdy np. w księdze wieczystej uwidoczniona jest inna osoba (np. poprzednik prawny obecnego użytkownika wieczystego), dla skutecznego wniesienia takiego żądania będzie niezbędne przedstawienie dowodów poświadczających nabycie praw po osobie wskazanej w księdze wieczystej (np. postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktów poświadczenia dziedziczenia).
Od decyzji o ustaleniu wysokości opłaty jednorazowej stronie przysługuje odwołanie. Przy czym należy zauważyć, że nie może ona we wniosku o wydanie decyzji ani w odwołaniu kwestionować wysokości czy też zasadności opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, jaka obowiązywałaby w dniu uwłaszczenia, czyli 1 stycznia 2019 r.4

ramka 1.

Śmierć użytkowania wieczystego a uwłaszczenie według MIR

Zaświadczenie nie tworzy ani też nie kształtuje żadnej nowej sytuacji prawnej czy stosunku prawnego. Stanowi jedynie potwierdzenie istnienia (w określonym czasie) określonych faktów lub stanu prawnego. Jest więc ono pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego. Niewątpliwie zatem zaświadczenie potwierdzające przekształcenie ma charakter rzeczowy, gdyż potwierdza fakt przekształcenia prawa do gruntu, które nastąpiło z mocy prawa. W myśl art. 4 ust. 1 u.p.p.u.w.g.c.m. zaświadczenie stanowi podstawę ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej prowadzonej dla przekształconej nieruchomości, nie zaś podstawę do zmian wpisów dotyczących osoby lub osób, którym przysługują prawa do nieruchomości. Dlatego też zgodnie z art. 4 ust. 3 u.p.p.u.w.g.c.m. ustawodawca nie wymaga umieszczenia w zaświadczeniu informacji o osobie, na rzecz której nastąpiło przekształcenie. Dane adresata (dotychczasowego użytkownika wieczystego) są niezbędne jedynie celem wykonania dyspozycji art. 4 ust. 6 u.p.p.u.w.g.c.m., tj. dokonania doręczenia dotychczasowemu użytkownikowi wieczystemu. Dane te organ przyjmuje zgodnie z posiadaną dotychczas wiedzą o osobie, która uiszczała opłaty za użytkowanie wieczyste lub przyjmuje dane z ewidencji gruntów i budynków i na ten adres wysyła zaświadczenie.

Dla ustalania opłaty na podstawie art. 7 ust. 8 u.p.p.u.w.g.c.m. w formie decyzji administracyjnej aktualne pozostają tezy określone na gruncie u.p.p.u.w. przez sąd administracyjny, który przyjął, że opłata wskazana w decyzji o przekształceniu podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 par. 1 pkt 3 u.p.e.a. Do roszczenia dotychczasowego właściciela o uiszczenie opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jako do roszczenia majątkowego o charakterze cywilnoprawnym, znajdują zastosowanie przepisy k.c. (wyrok WSA w Poznaniu z 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1255/13). Tak też orzekł, w zakresie roszczenia o charakterze majątkowym, SN w uchwale z 25 czerwca 1997 r. (sygn. akt III CZP 23/97)5.

Całkowita spłata opłat z tytułu przekształcenia (bądź to w wyniku wniesienia wszystkich opłat lub uiszczenia opłaty jednorazowej) skutkować będzie wydaniem zaświadczenia potwierdzającego ten fakt (art. 7 ust. 9 u.p.p.u.w.g.c.m.) oraz koniecznością złożenia przez właściciela wniosku o wykreślenie wpisu z działu III księgi wieczystej6 [wzór 2].

wzór 2.

Zaświadczenie o wniesieniu opłaty jednorazowej

Milkowo,..................

Zaświadczenie

o wniesieniu opłaty jednorazowej

Na podstawie art. 7 ust. 9 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. poz. 1716 ze zm.) burmistrz Milkowa zaświadcza, że opłata przekształceniowa, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, z tytułu przekształcenia nieruchomości gruntowej, zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, położonej w Milkowie przy ulicy Pięknej 4, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1297/2 z obrębu 0010, została w całości uiszczona 23 października 2025 r. poprzez wniesienie opłaty jednorazowej, o której mowa w art. 7 ust. 7 ustawy.

Jan Kowalski

Burmistrz Milkowa

Zdaniem P. Wanckego niezrozumiałe jest, dlaczego wykreślenie wpisu ma następować na wniosek, skoro wpis przekształcenia i roszczenia o opłatę przekształceniową w dziale III księgi wieczystej jest dokonywany z urzędu. P. Wancke wskazuje, że zgodnie z art. 6262 par. 5 k.p.c. wniosek o wpis może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której jest wpis, albo wierzyciel, o ile przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej. W sprawach dotyczących obciążeń powstałych ustawowo wniosek może złożyć uprawniony organ. Według tego autora nie ma formalnych przeszkód, by właściwy organ mógł także z urzędu dokonywać wykreślenia wpisów z działu III księgi wieczystej7. Odpowiedzią na te wątpliwości jest ust. 10. Zgodnie z nim od wniosku o wykreślenie wpisu, o którym mowa w art. 4 ust. 5, pobiera się opłatę stałą w wysokości: 250 zł – w przypadku wniesienia opłaty jednorazowej; 75 zł – w pozostałych przypadkach. Przyjęte rozwiązanie jest celowym zabiegiem ustawodawcy. Inna sprawa, czy faktycznie jest ono prawidłowe. Kwestia ta została wyjaśniona w uzasadnieniu projektu u.p.p.u.w.g.c.m. Czytamy w nim, że „przyjęto wyższą (250 zł) niż standardowa (75 zł) wysokość opłaty za wykreślenie wpisu roszczenia z księgi wieczystej, w odniesieniu do osób, które wniosły jednorazowo opłaty przekształceniowe. Odstępstwo od wysokości opłaty za wykreślenie wpisu, określonej w przepisach o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jest uzasadnione, gdyż wniesienie opłaty łącznej [w u.p.p.u.w.g.c.m. nazywana jest ona opłata jednorazową – przyp. red.] jest przywilejem (odstępstwem od zasady płatności 20 rat), który umożliwia beneficjentom przekształcenia wyeliminowanie ewentualnych waloryzacji opłat, które ciążą na osobach wnoszących opłaty roczne za przekształcenie. Ponadto płatność jednorazowa pozwala uwolnić nieruchomość, a tym samym także następców prawnych beneficjenta przekształcenia, od przewlekłych obciążeń związanych z płatnością roczną i wpisem roszczenia w księdze”. Przedstawione rozwiązanie na etapie konsultacji projektu było krytykowane przez Naczelną Radę Adwokacką. Wskazywano, że zakłada ono zróżnicowanie poboru opłaty od wniosku o dokonanie wpisu roszczenia. Wpis zostanie bowiem dokonany bez opłaty, zaś za wykreślenie wpisu o roszczeniu przyjęto dodatkowo podwyższoną płatność w przypadku jednorazowego wniesienia opłat przekształceniowych. NRA trafnie zauważyła, że takie zróżnicowanie pomimo mało przekonujących argumentów zawartych w uzasadnieniu projektu jest w istocie ukaraniem podmiotu wnoszącego opłatę jednorazowo8.
Do wniosku o wykreślenie wpisu z działu III księgi wieczystej beneficjent musi załączyć zaświadczenie o wniesieniu opłat albo opłaty jednorazowej, które z urzędu będzie wydane w ciągu 30 dni od dnia wniesienia opłat.
Na gruncie art. 4 u.p.p.u.w., który dotyczy opłat przekształceniowych, W. Gonet sformułował pogląd, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności pozbawia JST, związki gmin/powiatów oraz Skarb Państwa części dochodów w postaci opłat za użytkowanie wieczyste. W zamian właściciele nieruchomości uzyskują jednorazową opłatę za przekształcenie lub opłatę pomniejszoną o bonifikatę albo opłatę spłacaną w wieloletnich ratach wraz z odsetkami lub nie uzyskują żadnej gratyfikacji finansowej (w przypadkach, o których mowa w art. 5 u.p.p.u.w.). W długim okresie, nawet jeżeli przekształcenie nastąpiło za pełną odpłatnością, prowadzi to do zmniejszenia wpływów budżetowych. Jednak według tego autora u.p.p.u.w., nie należy z tego powodu negatywnie oceniać, gdyż celem tej regulacji jest zapewnianie nabycia przez dotychczasowych użytkowników wieczystych silnego prawa, jakim jest prawo własności. Jest to na pewno bardziej nadrzędny cel niż zmniejszenie w długim okresie wpływów do budżetów JST i Skarb Państwa9.
Z orzecznictwa wynika, że opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego egzekwowane są w trybie sądowym (por. uchwałę SN z 25 czerwca 1997 r., sygn. akt III CZP 23/97 czy postanowienie SN z 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II CSK 624/15). Natomiast określenie właściwej procedury egzekucji opłat przekształceniowych, naliczanych na podstawie art. 4 u.p.p.u.w., wywoływało wątpliwości. Obecnie w literaturze10 oraz orzecznictwie sądów powszechnych i administracyjnych dominuje pogląd, że opłaty – mimo że mają charakter cywilnoprawny – egzekwowane są w trybie administracyjnym.
Sąd Okręgowy w Świdnicy w postanowieniu z 29 kwietnia 2014 r. (sygn. akt II Cz 331/14) stwierdził, że opłata za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ustalona w decyzji administracyjnej o przekształceniu wydanej na podstawie u.p.p.u.w. jest nieopodatkowaną należnością budżetową, do której stosuje się przepisy u.f.p., podlegającą egzekucji administracyjnej z mocy art. 2 par. 1 pkt 1a w związku z art. 3 ust. 1 u.p.e.a. Tym samym dochodzenie na drodze sądowej należności z tytułu opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest niedopuszczalne. Świdnicki sąd okręgowy podkreślił, że katalog obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej został zawarty w art. 2 u.p.e.a. Jak wynika z powołanego przepisu, o objęciu egzekucją administracyjną nie decyduje charakter prawny obowiązku (cywilny czy też administarcyjnoprawny), lecz ustalenie, we właściwości którego z organu (sądu czy też organu administracji publicznej) pozostaje ten obowiązek. Elementem przesądzającym o poddaniu danego obowiązku egzekucji administracyjnej jest zatem ustalenie, czy wynika on z decyzji administracyjnej lub postanowienia wydanego w trybie k.p.a., czy też innej procedury administracyjnej.
Analogicznie orzekł WSA w Szczecinie w wyroku z 24 stycznia 2013 r. (sygn. akt I SA/Sz 801/12). Wskazał on, że stosowanie do art. 3 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2 u.p.e.a. wówczas, gdy obowiązki te wynikają z decyzji lub postanowień właściwych organów lub bezpośrednio z przepisu prawa. Chodzi o sytuacje, gdy znajdują się one w zakresie działania administracji rządowej i JST, a przepis szczególny nie zastrzegł dla tych obowiązków trybu egzekucji sądowej. Przy czym egzekucja administracyjna obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa jest dopuszczalna jedynie w sytuacji powstaje w związku z art. 3 par. 1 u.p.e.a., tj. wówczas, gdy egzekwowany obowiązek jest w zakresie działania administracji rządowej i JST.
Trafnie stwierdził także WSA w Poznaniu w wyroku z 30 kwietnia 2014 r. (sygn. akt IV SA/Po 1255/13). Wyjaśnił on, że opłata za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest należnością o charakterze cywilnoprawnym. Jakie argumenty za tym przemawiają? Zarówno prawo użytkowania wieczystego, jak i prawo własności to bez wątpienia instytucje o charakterze rdzennie cywilnoprawnym. Taki sam charakter ma także zdarzenie polegające na przekształceniu pierwszego z tych praw (użytkowania wieczystego) w drugie (prawo własności). Sprawy cywilne mogą być jednak przekazane – przez przepisy szczególne – do właściwości innych organów, w tym organów administracyjnych. Wówczas, zgodnie z art. 2 par. 3 k.p.c., nie są one rozpoznawane w postępowaniu sądowym – co wszakże nie zmienia ich cywilnego charakteru. W przypadku, w którym przekształcenie jest dokonywane odpłatnie, a więc gdy w sprawie dochodzi do ustalenia przez organy opłaty za przekształcenie, także ta opłata ma charakter cywilnoprawny. Opłata ta stanowi bowiem w istocie wynagrodzenie za przeniesienie prawa własności nieruchomości na dotychczasowego jej użytkownika wieczystego. Jest swoistym odpowiednikiem ceny nabycia własności. Opłata, chociaż ma charakter cywilnoprawny, podlega jednak egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 par. 1 pkt 3 u.p.e.a. Zdaniem poznańskiego sądu administracyjnego do opłaty za przekształcenie nie znajdują zastosowania przepisy o.p. Ponadto według tego sądu do roszczenia dotychczasowego właściciela o zapłatę opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jako do roszczenia majątkowego o charakterze cywilnoprawnym, znajdują zastosowanie przepisy k.c. o przedawnieniu. Poznański sąd administracyjny podkreślił, że opłata za przekształcenie jest uiszczana w systemie rocznych rat. Jednak raty te nie mają charakteru świadczeń okresowych w rozumieniu art. 118 k.c. Oznacza to, że każda z nich podlega dziesięcioletniemu okresowi przedawnienia.
Na gruncie art. 4 u.p.p.u.w. w literaturze jednolicie się uważa, że opłata za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności nie podlega podatkowi od towarów i usług (VAT)11. Wskazuje się, że przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności nie może być kwalifikowane ani jako zbycie, ani jako ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 u.p.t.u. Nie skutkuje ono również uzyskaniem władztwa na nieruchomością. W istocie stanowi jedynie zmianę tytułu prawnego do nieruchomości, nie wpływa natomiast na „władztwo do rzeczy”, które użytkownik wieczysty uzyskał już w dacie ustanowienia użytkowania wieczystego. W konsekwencji przekształcenie użytkowania wieczystego nie stanowi dostawy w rozumieniu u.p.t.u. i nie podlega tej ustawie12. Pogląd ten ma potwierdzenie w orzecznictwie. Przykładowo, WSA we Wrocławiu w wyroku z 18 lipca 2018 r. (sygn. akt I SA/Wr 476/18) stwierdził, że na gruncie u.p.t.u. czynnością podlegającą opodatkowaniu jest oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste (art. 7 ust. 1 pkt 6). Nie podlega natomiast VAT czynność przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Użytkownik wieczysty – jako beneficjent późniejszego przekształcenia tego prawa – zyskał już bowiem prawo do faktycznego dysponowania nieruchomością jak właściciel, co nastąpiło w chwili ustanowienia prawa użytkowania wieczystego (oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste).

Art. 8. [Podmioty zwolnione z obowiązku wnoszenia opłaty z tytułu przekształcenia]

Za przekształcenie opłaty nie wnoszą:

1) parki narodowe w rozumieniu art. 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 1614);

2) osoby fizyczne lub ich spadkobiercy oraz spółdzielnie mieszkaniowe, w przypadku gdy:

a) wniosły jednorazowo opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego,

b) użytkowanie wieczyste uzyskały na podstawie:

– art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. poz. 279 oraz z 1985 r. poz. 99),

– innych tytułów prawnych, w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa przed dniem 5 grudnia 1990 r.

komentarz

Opłaty za przekształcenie nie wnoszą podmioty określone w art. 8 u.p.p.u.w.g.c.m., a katalog ten ma charakter zamknięty. Pierwszą kategorię zwolnionych z opłat za przekształcenie stanowią parki narodowe, o których mowa w art. 8 u.o.p. W przepisie tym określono, co należy rozumieć przez park narodowy. W ust. 1 art. 8 u.o.p. wskazano, że „Park narodowy obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe”. W ust. 1 art. 8 u.o.p. sprecyzowano natomiast, że „Park narodowy tworzy się w celu zachowania różnorodności biologicznej, zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej i walorów krajobrazowych, przywrócenia właściwego stanu zasobów i składników przyrody oraz odtworzenia zniekształconych siedlisk przyrodniczych, siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów”. Z uzasadnienia do projektu u.p.p.u.w.g.c.m. wynika, że objęcie nieodpłatnym przekształceniem parków narodowych wynika z tego, że są one obecnie zwolnione z uiszczania opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego. Stanowi o tym art. 10 ust. 5m u.o.p., zgodnie z którym „Od parków narodowych nie pobiera się opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego”. Wyżej wymieniony przepis został wprowadzony ustawą z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 224, poz. 1337). W uzasadnieniu do projektu ustawy podkreślono, że z uwagi na cel istnienia parków narodowych (ochrona przyrody, która jest konstytucyjnym obowiązkiem państwa), parki powinny być zwolnione ze wszelkich podatków i opłat, w tym opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu.
Warto przy okazji podkreślić, że z art. 8a ust. 1 u.o.p. wynika, że „Park narodowy jest państwową osobą prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 u.f.p.” Na mocy zaś art. 10 ust. 3 u.o.p. „Z dniem wejścia w życie ustawy o utworzeniu parku narodowego albo rozporządzenia w sprawie zmiany jego granic park narodowy nabywa z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa położonych w jego granicach i służących realizacji jego celów oraz własność położonych na tych nieruchomościach budynków, innych urządzeń i lokali”. Z kolei ust. 3a art. 10 u.o.p. stanowi, że: „Nabycie praw, o których mowa w ust. 3, potwierdza wojewoda w drodze decyzji administracyjnej wydanej w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o utworzeniu parku narodowego albo rozporządzenia w sprawie zmiany jego granic. Odwołania od decyzji wojewody rozpatruje minister właściwy do spraw środowiska”.
Druga kategoria podmiotów zwolnionych z opłat za przekształcenie, to osoby fizyczne lub ich spadkobiercy oraz spółdzielnie mieszkaniowe, które wniosły jednorazowo opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego. Jak podkreślono w uzasadnieniu do projektu ustawy uwłaszczeniowej, za zwolnieniem z odpłatności za przekształcenie praw pierwszej grupy dotychczasowych użytkowników wieczystych przemawia brak obowiązującej na dzień przekształcenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, która na mocy ustawy uwłaszczeniowej staje się opłatą przekształceniową.
Do trzeciej kategorii podmiotów zwolnionych z opłat za przekształcenie należą osoby fizyczne lub ich spadkobiercy oraz spółdzielnie mieszkaniowe, które użytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 dekretu lub innych tytułów prawnych uzyskały w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa przed 5 grudnia 1990 r. Artykuł 7 ust. 1 dekretu stanowi, że: „Dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie – użytkownicy gruntu mogą w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną”. Natomiast z ust. 2 art. 7 dekretu wynika, że „Gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne – ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej”. Zaś w przypadku osób, które użytkowanie wieczyste uzyskały w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa przed 5 grudnia 1990 r., chodzi tu przede wszystkim o sytuacje, gdy były właściciel nieruchomości otrzymał w ramach odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość użytkowanie wieczyste nieruchomości zamiennej.
Jak to słusznie stwierdzono w uzasadnieniu projektu u.p.p.u.w.g.c.m., zwolnienie z opłaty przekształceniowej tej kategorii użytkowników wieczystych wiąże się z prawem do nieruchomości, którego zostali pozbawieni na mocy dekretu czy decyzji wywłaszczeniowych. Osoby te za odebraną własność nieruchomości otrzymały użytkowanie wieczyste tych nieruchomości (w przypadku dekretu) lub użytkowanie wieczyste nieruchomości zamiennych w ramach odszkodowania za wywłaszczenie. Zatem nie znajduje uzasadnienia pobieranie w takiej sytuacji opłat za przekształcenie, bowiem w wyniku powyższego przekształcenia prawo własności nieruchomości powraca do byłych właścicieli lub ich spadkobierców. W uzasadnieniu projektu u.p.p.u.w.g.c.m. zaznaczono również, że podobne przepisy dotyczące braku odpłatności w powyższych przypadkach znajdują się w u.g.n. Zgodnie z art. 76 ust. 2 u.g.n. „Opłat rocznych nie pobiera się od użytkowników wieczystych, którzy na podstawie przepisów ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (t.j. Dz.U. z 1969 r. poz. 159, z 1972 r. poz. 193 oraz z 1974 r. poz. 84) wnieśli jednorazowo opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego. Użytkownicy wieczyści, którzy wnieśli opłaty roczne za okres krótszy niż czas trwania prawa użytkowania wieczystego, wnoszą opłaty roczne po upływie tego okresu”. Analogiczne przepisy zawarto też w art. 5 u.p.p.u.w., na mocy którego: „Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości następuje nieodpłatnie na rzecz:

1) osób fizycznych, o których mowa w art. 1 ust. 1a, lub ich następców prawnych;

2) spółdzielni mieszkaniowych lub ich następców prawnych, będących użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości, które uzyskały użytkowanie wieczyste w sposób określony w art. 1 ust. 1a pkt 1 lub pkt 2”.

Art. 9. [Bonifikata od opłaty z tytułu przekształcenia]

1. Właściwy organ może udzielić osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym bonifikaty od opłaty za dany rok w odniesieniu do gruntów stanowiących własność:

1) Skarbu Państwa – na podstawie zarządzenia wojewody;

2) jednostki samorządu terytorialnego – na podstawie uchwały właściwej rady albo sejmiku.

2. W przypadku gruntów, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonuje Agencja Mienia Wojskowego, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa lub Zarząd Zasobów Mieszkaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, wydanie zarządzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, następuje w porozumieniu odpowiednio z Prezesem Agencji Mienia Wojskowego, Dyrektorem Generalnym Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa lub dyrektorem Zarządu Zasobów Mieszkaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

3. W przypadku wniesienia opłaty jednorazowej za przekształcenie gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym przysługuje bonifikata od tej opłaty w wysokości:

1) 60% – w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w roku, w którym nastąpiło przekształcenie;

2) 50% – w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w drugim roku po przekształceniu;

3) 40% – w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w trzecim roku po przekształceniu;

4) 30% – w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w czwartym roku po przekształceniu;

5) 20% – w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w piątym roku po przekształceniu;

6) 10% – w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w szóstym roku po przekształceniu.

3a. Jeżeli na obszarze danej gminy obowiązuje uchwała rady gminy podjęta na podstawie ust. 4, określająca stawki procentowe bonifikaty od opłaty jednorazowej wyższe niż określone w ust. 3, wojewoda niezwłocznie, w drodze zarządzenia, podwyższa stawki procentowe bonifikaty, o których mowa w ust. 3, uwzględniając warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych wynikające z tej uchwały.

3b. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i ust. 3, bonifikaty obejmują również opłaty i opłaty jednorazowe wnoszone za stanowiska postojowe i garaże, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3.

4. W przypadku wniesienia opłaty jednorazowej za przekształcenie gruntu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego, właściwy organ może udzielić osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym bonifikaty od tej opłaty na podstawie uchwały właściwej rady albo sejmiku.

4a. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 4, bonifikaty mogą obejmować również opłaty i opłaty jednorazowe wnoszone za stanowiska postojowe i garaże, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3.

5. W zarządzeniu wojewody, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, oraz uchwale rady albo sejmiku, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 4, określa się w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych.

6. Spółdzielnia mieszkaniowa uwzględnia wysokość opłaty i opłaty jednorazowej oraz wartość udzielonej bonifikaty, o której mowa w ust. 1, 3, 3a i 4, przy ustalaniu wysokości kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości, obciążających osoby, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali.

komentarz

W ust. 1 przewidziano możliwość udzielenia osobom fizycznym (będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych) lub spółdzielniom mieszkaniowym bonifikaty od opłaty przekształceniowej za dany rok w odniesieniu do gruntów stanowiących (przed 1 stycznia 2019 r.) własność Skarbu Państwa i JST. Bonifikata ta jest przyznawana w odniesieniu do gruntów stanowiących własność:

– Skarbu Państwa – na podstawie zarządzenia wojewody;

– jednostki samorządu terytorialnego – na podstawie uchwały właściwej rady albo sejmiku.

Artykuł 9 ust. 1 u.p.p.u.w.g.c.m. nie ma charakteru obligatoryjnego. Oznacza to, że właściwy organ może, ale nie musi, udzielić bonifikaty od opłaty za dany rok. Ustawodawca nie rozstrzygnął jednak, w jakich konkretnie przypadkach opłata za dany rok miałaby podlegać bonifikacie13. Zestawienie tego przepisu z art. 9 ust. 5 u.p.p.u.w.g.c.m. wskazuje, że zarządzenie lub uchwała mają charakter aktów generalnych. I to wojewoda lub rada czy sejmik powinni określić warunki, na jakich ta bonifikata jest przyznawana. Jednak należy podkreślić, że o tym czy ją zastosować, decyduje właściwy organ. Tym organem, w myśl art. 4 ust. 1 u.p.p.u.w.g.c.m., będzie:

– starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej;

– dyrektor oddziału terenowego KOWR, dyrektor oddziału regionalnego AMW;

– odpowiednio wójt (burmistrz, prezydent miasta);

– zarząd powiatu albo zarząd województwa;

– dyrektor zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSWiA14.

Udzielenie bonifikaty przez JST oznacza pozbycie się części dochodu przysługującego właścicielowi z tytułu przekształcenia (utraty własności). Tylko organ stanowiący właściciela może o tym decydować – jest to autonomiczna decyzja właściciela nieruchomości15.
Bonifikata dotyczy opłaty za dany rok. Zasadniczo więc wniosek o nią powinien być złożony przed terminem jej uiszczania, określonym w art. 7 ust. 5 u.p.p.u.w.g.c.m., z uwzględnieniem czasu, jaki potrzebuje organ na rozpatrzenie wniosku16.
W ustępie 2 wskazano, że wojewoda dane zarządzenie wydaje w porozumieniu odpowiednio z:

– prezesem AMW,

– dyrektorem generalnym KOWR,

– dyrektorem zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSWiA.

W uzasadnieniu projektu u.p.p.u.w.g.c.m. stwierdzono, że wojewoda, jako organ nadzoru, będzie uprawniony do określania warunków udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych w przypadku rocznej opłaty przekształceniowej, płatnej cyklicznie (co roku). W literaturze podkreśla się, że nie jest jasne, czy wojewoda takie zarządzenie powinien wydać z urzędu, czy powinno to nastąpić na wniosek organów wymienionych w art. 9 ust. 2 u.p.p.u.w.g.c.m.17.
Należy wskazać, że u.g.n. w art. 73 ust. 2 przewiduje możliwość przyznania fakultatywnej bonifikaty dla opłaty rocznej. W art. 73 ust. 3 u.g.n. określa się, że opłaty z tytułu użytkowania wieczystego obniża się o 50 proc., jeżeli nieruchomość gruntowa została wpisana do rejestru zabytków. Ponadto art. 74 u.g.n. przewiduje bonifikatę 50-proc. (obligatoryjną) dla osób o niskich dochodach. W związku z tym, że wysokość opłaty przekształceniowej jest równa opłacie rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia (zobacz art. 7 ust. 2 u.p.p.u.w.g.c.m.), powstaje pytanie, czy ta pierwsza ma uwzględniać bonifikaty obligatoryjne, przysługujące na podstawie art. 73 ust. 3 i art. 74 u.g.n. Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju uważa, że do ustalania wysokości opłat przekształceniowych nie bierze się pod uwagę wskazanych ulg dla opłaty rocznej18. [ramka 2]

ramka 2.

Opłata przekształceniowa nie uwzględnia ulg dla opłaty rocznej według MIR

Opłata za przekształcenie stanowi równowartość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia. Podstawę wymiaru opłaty za przekształcenie należy zatem utożsamiać z wysokością opłaty należnej właścicielowi nieruchomości (Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego), ustalonej zgodnie z art. 72 ust. 1 i 3 u.g.n. Konstrukcja normatywna oraz celowość regulacji zawartej w art. 7 ust. 2 u.p.p.u.w.g.c.m. przemawia za odniesieniem wymiaru opłaty za przekształcenie do wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, a nie do wysokości kwoty uzyskanej poprzez obniżenie opłaty rocznej w wyniku uwzględnienia bonifikaty przysługującej na podstawie przepisów u.g.n. (np. art. 73 ust 4 u.g.n.). Warto równocześnie zwrócić uwagę, że u.p.p.u.w.g.c.m. zawiera przepisy stanowiące samoistną podstawę udzielania bonifikat od opłat przekształceniowych. MIR zachęca samorządy do podejmowania inicjatyw w tej sprawie, w tym w szczególności wobec osób o niższych dochodach.

Również w literaturze wskazuje się, że uchwała czy zarządzenie wydawane na podstawie art. 9 ust. 1 u.p.p.u.w.g.c.m. ma cechy aktu generalnego. Oznacza to, że takich aktów nie trzeba wydawać indywidualnie do każdego przypadku. Wystarczy, na co pozwala ustawodawca, że wymienione organy ogólnie określą warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych19.
W odróżnieniu od powyższej, fakultatywnej bonifikaty od opłaty rocznej, w art. 9 ust. 3 u.p.p.u.w.g.c.m. ustawodawca przewidział bonifikatę (obligatoryjną) od wnoszonej w trybie art. 7 ust. 7 u.p.p.u.w.g.c.m. opłaty jednorazowej, o ile grunt stanowił dotychczas własność Skarbu Państwa. W przypadku jej wniesienia przez osoby fizyczne będące właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub przez spółdzielnie mieszkaniowe podmiotom tym przysługuje – co wynika wprost z art. 9 ust. 3 u.p.p.u.w.g.c.m. – bonifikata w wysokości wskazanej w ustawie, tj. 60-proc. od wysokości opłaty jednorazowej, gdyby ta była wnoszona w pierwszym roku, w którym nastąpiło przekształcenie, 50-proc. od opłaty w drugim roku, 40-proc. w trzecim, 30-proc. w czwartym, 20-proc. w piątym i 10-proc. w szóstym. Wynika z tego, że na udzielenie bonifikaty można liczyć wtedy, gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona nie później niż w szóstym roku od daty przekształcenia prawa. Czyli w siódmym i kolejnych latach trwania obowiązku można wnieść opłatę jednorazową, ale już bez bonifikaty20.
Bonifikata ustawowa (obligatoryjna), wynikająca z art. 9 ust. 3 u.p.p.u.w.g.c.m., ma zastosowanie tylko w odniesieniu do gruntów, których własność przysługiwała dotychczas Skarbowi Państwa. W przypadku zaś JST będących dotychczasowymi właścicielami gruntów wysokość stawek procentowych ewentualnej bonifikaty oraz warunki jej udzielenia ustalane są w uchwale właściwej rady lub sejmiku. Przy czym organ reprezentujący JST może udzielić podmiotom wskazanym w art. 9 ust. 4 u.p.p.u.w.g.c.m. bonifikaty, ale nie jest do tego zobligowany (bonifikata fakultatywna)21.
Uchwała rady/sejmiku wydana na podstawie art. 9 ust. 4 u.p.p.u.w.g.c.m., dotycząca bonifikaty od opłaty jednorazowej (podobnie jak ta dotycząca przyznania ulg w opłacie przekształceniowej), określa w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych (art. 9 ust. 5 u.p.p.u.w.g.c.m.). Identyczna jest istota tych uchwał22.
Jednym z obligatoryjnych zapisów uchwał dotyczących bonifikat jest określenie warunków ich udzielania. Analiza aktów, już podjętych przez niektóre samorządy, wskazuje, że najczęściej podawaną przesłanką jest brak zaległości z tytułu opłat rocznych czy podatku od nieruchomości [tabela 1].

Tabela 1. Przykładowe warunki udzielania bonifikat w uchwałach rad poszczególnych gmin

Warunki	Uchwała numer
Bonifikata nie przysługuje: 1) osobom, których prawo własności do nieruchomości podlegającej przekształceniu, nabyte w drodze następstwa prawnego, nie zostało ujawnione w księdze wieczystej; 2) osobom, które posiadają zadłużenie wobec gminy Nowa Sól – Miasto z tytułu rocznych opłat przekształceniowych, opłat za wieczyste użytkowanie gruntu obowiązujących do dnia przekształcenia, podatku od nieruchomości; 3) osobom, których udziały w prawie do gruntu są związane z lokalami niemieszkalnymi w budynkach wielolokalowych.	V/37/19 Rady miejskiej w Nowej Soli z 31 stycznia 2019 r. w sprawie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów.
Warunkami udzielenia bonifikaty od opłaty jednorazowej obejmującej rok, w którym nastąpiło pisemne zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej, są: – pisemne zgłoszenie zamiaru jednorazowego wniesienia opłaty w terminie pomiędzy od 1 do 31 stycznia danego roku z tym zastrzeżeniem, że pisemne zgłoszenie zamiaru jednorazowego wniesienia opłaty obejmującej rok 2019 winno nastąpić najpóźniej do 31 stycznia 2020 r., – wniesienie opłaty jednorazowej w kwocie uwzględniającej bonifikatę w terminie 90 dni od dnia doręczenia informacji o wysokości opłaty jednorazowej albo decyzji o ustaleniu wysokości opłaty jednorazowej.	III/12/18 Rady Miasta Gdańska z 11 grudnia 2018 r. w sprawie określenia warunków udzielania oraz wysokości stawek procentowych bonifikaty od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów w prawo własności tych gruntów.
Warunkiem udzielenia bonifikaty jest złożenie wniosku w terminie do 1 marca roku, za który opłata jest wnoszona, przy czym wniosek za rok 2019 należy złożyć do 1 lutego 2020r. Bonifikata nie przysługuje, gdy osoby fizyczne będące właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielnie mieszkaniowe posiadają zadłużenie w opłacie rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Bonifikatę stosuje się w przypadku, gdy w dniu złożenia wniosku o bonifikatę, prawo wnioskodawcy do nieruchomości podlegającej przekształceniu, jest ujawnione w treści księgi wieczystej.	III/28/2018 Rady Miejskiej w Witnicy z 28 grudnia 2018 r. w sprawie warunków udzielania bonifikat od opłaty wnoszonej jednorazowo za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Gminy Witnica, zabudowanych na cele mieszkaniowe.
Do bonifikaty uprawnione są osoby fizyczne, których dochód miesięczny na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, za który opłata ma być wnoszona, ogłaszanego przez prezesa GUS w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270).	LXI/1369/2018 Rady Miasta Kielce z 8 października 2018 r. w sprawie określenia warunków udzielenia bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów.

Uchwały dotyczące bonifikat od opłaty jednorazowej były już przedmiotem oceny dokonanej przez organy nadzoru. I tak wojewoda podlaski w rozstrzygnięciu nadzorczym z 22 lutego 2019 r. (znak: NK-II.4131.26.2019.DM) stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Stawiskach w sprawie warunków udzielania bonifikat od opłat jednorazowych z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność gminy w prawo własności tych gruntów i wysokości stawek procentowych tych bonifikat. Uzasadniając swoje orzeczenie, wojewoda wyjaśnił, że bonifikatę organ wykonawczy przyznaje z zastosowaniem zasad określonych przez organ stanowiący. Intencją ustawodawcy było zatem przyznanie organowi stanowiącemu kompetencji do określenia w uchwale zasad udzielania bonifikat i wysokości stawek procentowych, nie zaś udzielenia bonifikaty. Wojewoda podkreślił, że brak jest podstaw prawnych do formułowania w tekście uchwały organu stanowiącego regulacji, mocą których rada gminy udziela bonifikaty23. Ponadto wojewoda zarzucił radzie, że ta nie uregulowała w uchwale obligatoryjnego elementu, a mianowicie warunków udzielania bonifikat. Wojewoda wskazał także, że celem delegacji ustawowej zawartej w art. 9 ust. 5 u.p.p.u.w.g.c.m. jest określenie przez organ stanowiący gminy czytelnych i konkretnych zasad dotyczących udzielania przedmiotowych bonifikat. Zdaniem wojewody precyzyjne określenie ww. warunków i wysokości stawek procentowych daje również mieszkańcom gminy wskazówkę, jakiego poziomu bonifikaty mogą spodziewać się w przypadku wniesienia jednorazowej opłaty w odpowiednim czasie. Jednocześnie to rada w treści uchwały daje organowi wykonawczemu gminy wiążącą wytyczną, którą ma obowiązek przestrzegać i dostosować, udzielając danej bonifikaty. Tym samym brak wypełnienia delegacji ustawowej wobec pominięcia w uchwale jednego z jej koniecznych elementów należy kwalifikować jako istotne naruszenie prawa, gdyż za wadliwą należy uznać nie tylko uchwałę podjętą z naruszeniem upoważnienia ustawowego, ale również taką, która takiego upoważnienia w swej treści nie realizuje.
Na tę kwestię zwrócił też uwagę wojewoda zachodniopomorski, który w rozstrzygnięciu nadzorczym z 14 stycznia 2019 r. (znak: P-1.4131.59.2019.AB) stwierdził, że regulacje uchwały podjętej na podstawie art. 9 ust. 1 lub ust. 4 u.p.p.u.w.g.c.m. należą do kategorii aktów prawa miejscowego. Zawiera ona bowiem normy generalne i abstrakcyjne. Uchwała ta musi zatem odpowiadać wymogom, jakie prawo stawia wobec aktów normatywnych. W szczególności jej postanowienia nie mogą naruszać norm prawnych, zamieszczonych w przepisach aktów wyższego rzędu, zwłaszcza w u.p.p.u.w.g.c.m. Wojewoda uznał, że dokonując oceny legalności uchwały Rady Miejskiej w Pełczycach, stwierdził, że nie spełnia ona powyższych wymogów, albowiem rada nie wypełniła w prawidłowy sposób upoważnienia wynikającego z art. 9 ust. 5 u.p.p.u.w.g.c.m. Z jej treści bowiem wynika, że rada ustaliła w niej wyłącznie stawki procentowe. Nie określiła natomiast – wbrew tytułowi uchwały – warunków udzielania bonifikat. Organ nadzorczy podkreślił, że redakcja stanowiącego materialnoprawną postawę uchwały przepisu uzasadnia stwierdzenie, że wymienione w nim kwestie mają charakter obligatoryjny, a więc rada nie może pominąć ich w uchwale. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym pominięcie w uchwale materii wskazanej wprost przez ustawodawcę ma charakter istotnego naruszenia prawa. A to uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego całego aktu.
Ustępy 1 i 4 wzorowane są na art. 73 ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym „właściwy organ może udzielić bonifikaty od pierwszej opłaty i opłat rocznych, na podstawie odpowiednio zarządzenia wojewody albo uchwały rady lub sejmiku. W zarządzeniu wojewody albo uchwale rady lub sejmiku określa się w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych. Bonifikaty te można stosować również do nieruchomości gruntowych oddanych w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r.”. Przepis ten został zmieniony ustawą z 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 206, poz. 1590). Weszła ona w życie 7 stycznia 2010 r. Nowelizacja ta zmieniała art. 68 ust. 1 u.s.g., który określa warunki i zasady udzielania bonifikat od ceny nieruchomości zbywanych przez podmioty publiczne, oraz analogicznie art. 73 ust. 3 u.s.g. dotyczący ulg od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Wprowadziła ona też ustalanie bonifikat przez organ stanowiący w drodze aktu generalnego. Wcześniej zgoda rady na udzielenie bonifikaty mogła dotyczyć zarówno konkretnej nieruchomości, jak i określonej grupy nieruchomości (np. sprzedawanych, oddawanych w użytkowanie wieczyste). W sprawie tej wypowiedział się WSA w Gliwicach, który w wyroku z 27 sierpnia 2010 r. (sygn. akt II SA/Gl 546/10), stwierdził, że art. 68 u.g.n. „nie przewiduje wyrażania przez radę gminy zgody na udzielenie konkretnych bonifikat, uprawnienia o charakterze decyzyjnym w indywidualnych sprawach przekazane zostały bowiem przez ustawodawcę organowi wykonawczemu. Przyjęty w art. 68 u.g.n. podział kompetencji jest jednoznaczny, nie dopuszcza wyjątków”. Tym samym za pozbawiony oparcia w przepisach uznać należy pogląd, iż nowelizacja z 5 listopada 2009 r. nie ograniczyła prawa rady gminy do indywidualnego wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od ceny sprzedaży lokali mieszkalnych. Gliwicki sąd administracyjny wskazał, że analogiczny kierunek nowelizacji ustawodawca przyjął, formułując nową treść art. 73 ust. 3 u.g.n. Sąd podkreślił też, że nie jest dopuszczalne podjęcie przez radę gminy uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikat przewidzianych w art. 68 i 73 u.g.n. Choć orzeczenie to dotyczy bonifikat z u.g.n., wskazuje też kierunek interpretacji art. 9 ust. 1 i 4 u.p.p.u.w.g.c.m.
Ustęp 3a został dodany przez nowelizację z 31 stycznia 2019 r.24. Zgodnie z nim, jeżeli na obszarze danej gminy obowiązuje uchwała rady gminy określająca stawki procentowe bonifikaty od opłaty jednorazowej wyższe niż te określone dla gruntów Skarbu Państwa w art. 9 ust. 3, to wojewoda niezwłocznie, w drodze zarządzenia, także podwyższa stawki bonifikaty. Ten mechanizm ma zapobiegać różnicom w wysokości ulg na terytorium jednej gminy w zależności od tego, kto był właścicielem danej nieruchomości przed 1 stycznia 2019 r., tj. czy był nim Skarb Państwa czy JST. Z tą zmianą związany jest przepis przejściowy – art. 5 ust. 1 nowelizacji z 31 stycznia 2019 r. Przewiduje on zwrot beneficjentowi części wniesionej opłaty jednorazowej. Nastąpi to w sytuacji, gdy przed 13 lutego 2019 r.25 beneficjent uiścił opłatę jednorazową z zastosowaniem 60-proc. bonifikaty, a wojewoda po tej dacie wyda zarządzenie, które będzie przewidywać większą ulgę (taką jaką przyjęła na danym terenie JST). Uwaga przepis ten dotyczy organów, które władały nieruchomościami Skarbu Państwa.
Ustęp 3b został dodany przez nowelizację z 31 stycznia 2019 r. Stanowi on, że w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i ust. 3, bonifikaty obejmują również opłaty roczne i opłaty jednorazowe wnoszone za stanowiska postojowe i garaże, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3. Objęcie ich określoną ulgą jest obowiązkowe. Wprowadzenie bonifikat przez JST jest natomiast fakultatywne. Dlatego w ust. 4a art. 9 u.p.p.u.w.g.c.m. nowelizacja z 31 stycznia 2019 r. wprowadziła możliwość objęcia taką ulgą również opłaty (przekształceniową lub jednorazową) za stanowiska postojowe i garaże. Z tymi zmianami związany jest przepis przejściowy – art. 5 ust. 2 nowelizacji z 31 stycznia 2019 r.), który dotyczy nieruchomości Skarbu Państwa. Zgodnie z nim, jeżeli przed 13 lutego 2019 r. bonifikata udzielona od rocznej opłaty przekształceniowej lub opłaty jednorazowej nie obejmowała opłat za stanowiska postojowe i garaże, to o nowej jej wysokości informuje właściwy organ. Musi on także zwrócić część rocznej opłaty przekształceniowej (lub jednorazowej), uwzględniając wysokość bonifikaty wynikającej z zarządzenia wyrównawczego wojewody26. W sprawie nowych stawek i zasady przyznawania bonifikat od opłat za garaże i miejsca postojowe na gruntach przekształconych we własność oraz na gruntach pozostałych w użytkowaniu wieczystym wprowadzonych przez nowelizację z 31 stycznia 2019 r. wypowiedział się MIR27 [ramka 3].

ramka 3.

Bonifikaty na miejsca postojowe i garaże według MIR

13 lutego 2019 r. weszła w życie nowelizacja art. 72 ust. 3 pkt 3a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 9 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów.

Zgodnie ze zmianami stawka procentowa opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntów, na których położone są garaże niewykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, wynosi 1 proc., a nie jak dotychczas 3 proc. Jednocześnie stawka ta będzie również obligatoryjnie uwzględniana przez organ, przy wymiarze opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w odniesieniu do udziału w gruncie związanego z odrębną własnością garaży lub stanowisk postojowych.

W stosunku do nieruchomości, które nie będą podlegały uwłaszczeniu z mocy prawa, na organie spoczywać będzie obowiązek zmiany dotychczasowej stawki 3-proc. na 1-proc., jeżeli garaż nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, oraz powiadomienia użytkownika wieczystego o jej zmianie. Opłata roczna uwzględniająca zmienioną stawkę procentową obowiązywać będzie ze skutkiem od 1 stycznia 2019 r. W konsekwencji w razie uiszczenia przez użytkownika wieczystego opłaty rocznej w dotychczasowym wymiarze organ zobowiązany będzie do rozliczenia powstałej w ten sposób nadpłaty.

Ponadto nowelizacja jednoznacznie rozstrzygnęła o przyznaniu bonifikaty od jednorazowej opłaty za przekształcenie także w odniesieniu do udziałów związanych z odrębną własnością garaży i stanowisk postojowych na gruntach Skarbu Państwa oraz umożliwiła wprowadzenie takiej zasady samorządom poprzez podejmowanie stosownych uchwał.

Ustęp 6 został zmieniony przez nowelizację z 31 stycznia 2019 r.[tabela 2].

Tabela 2. Porównanie zmian w art. 9 ust. 6 u.p.p.u.w.g.c.m.

Tak było do 12 lutego 2019.	Tak jest od 13 lutego 2019 r.
6. Osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, korzysta z bonifikaty w formie ulgi w opłatach z tytułu udziału w kosztach eksploatacji budynków. Wysokość ulgi odpowiada wysokości bonifikaty od opłaty, udzielonej spółdzielni mieszkaniowej, proporcjonalnie do powierzchni lokali mieszkalnych zajmowanych przez osoby uprawnione do bonifikaty.	Spółdzielnia mieszkaniowa uwzględnia wysokość opłaty i opłaty jednorazowej oraz wartość udzielonej bonifikaty, o której mowa w ust. 1, 3, 3a i 4, przy ustalaniu wysokości kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości, obciążających osoby, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali.

W związku z tym, że na skutek u.p.p.u.w.g.c.m. przekształceniu ulegną także grunty stanowiące przedmiot użytkowania wieczystego spółdzielni, również do spółdzielni stosuje się przepisy o udzielaniu bonifikat. Jako że właścicielem lokalu jest spółdzielnia, a lokator (posiadacz) ponosi koszty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości, to przyznanie bonifikaty od opłaty przekształceniowej skutkować będzie obniżeniem tych kosztów28. MIR wyjaśnił, w jaki sposób członkowie spółdzielni mieszkaniowych mogą skorzystać z bonifikat przyznawanych spółdzielniom mieszkaniowym [ramka 4].

ramka 4.

Rozliczanie bonifikat przez spółdzielnię mieszkaniową według MIR

Artykuł 9 u.p.p.u.w.g.c.m. reguluje zasady udzielania bonifikaty od rocznej opłaty przekształceniowej lub od opłaty jednorazowej. Podmiotami uprawnionymi do skorzystania z ulgi są m.in. spółdzielnie mieszkaniowe, co umożliwi udzielenie wsparcia w formie bonifikaty osobom, które zamieszkują w lokalach będących własnością spółdzielni. Zapewnił to art. 9 ust. 6 u.p.p.u.w.g.c.m., który określa zasadę rozliczenia przyznanej bonifikaty między spółdzielnią a jej członkami. To bowiem spółdzielcy (osoby fizyczne), a nie spółdzielnia mieszkaniowa (jako osoba prawna) powinni być beneficjentami przyznanej ulgi. Artykuł 9 ust. 6 u.p.p.u.w.g.c.m. stanowi uszczegółowienie normy zawartej w ust. 1 tego przepisu i określa sposób przenoszenia korzyści z bonifikaty udzielonej spółdzielni mieszkaniowej na osoby fizyczne zamieszkujące w zasobach spółdzielni. Ustawodawca racjonalnie zatem przyjął, że osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, korzysta z bonifikaty w formie ulgi w opłatach, jakie ponosi na rzecz spółdzielni z tytułu udziału w kosztach eksploatacji budynków. Rozwiązanie to zostało oparte na funkcjonującym już od dłuższego czasu w systemie prawnym art. 74 u.g.n.

Art. 10. [Waloryzacja opłaty z tytułu przekształcenia]

1. Opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

2. Waloryzacji opłaty właściwy organ dokonuje z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji. O wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie na adres, o którym mowa w art. 4 ust. 6. Doręczenie na taki adres uważa się za dokonane. Zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji.

3. Właściwy organ może odmówić dokonania waloryzacji jedynie w przypadku, jeżeli stwierdzi, że wskaźniki, o których mowa w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie uległy zmianie w okresie od dnia przekształcenia lub ostatniej waloryzacji do dnia złożenia wniosku.

komentarz

W uzasadnieniu projektu u.p.p.u.w.g.c.m. stwierdzono, że w odniesieniu do zaproponowanej cyklicznej zasady odpłatności należy pamiętać, że realna wartość pieniądza, jak i wartość nieruchomości podlegającej przekształceniu może w tym czasie ulegać zmianom. W efekcie wysokość uiszczanej opłaty nie będzie adekwatna do wartości nabytego prawa. Zatem w celu zapewnienia dotychczasowym właścicielom należytego wynagrodzenia zgodnie z konstytucyjną zasadą ochrony własności zaproponowano możliwość waloryzacji opłat rocznych przekształceniowych.

Waloryzacja dokonywana będzie według zasad określonych w art. 5 u.g.n. Artykuł ten stanowi:

„1. Waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.

2. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wskaźniki zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, nie później niż w terminie 4 miesięcy od zakończenia kwartału, którego te wskaźniki dotyczą, z podziałem na województwa.

3. W przypadku gdy dla danego kwartału nie ogłoszono wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie za ten kwartał dokonuje się przy zastosowaniu ostatniego ogłoszonego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości.

4. W przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

5. W przypadku gdy nieruchomość składa się z co najmniej dwóch części odpowiadających różnym rodzajom nieruchomości, waloryzacji, o której mowa w ust. 1, dokonuje się przy zastosowaniu średniej ważonej wskaźników zmian cen nieruchomości właściwych dla każdej z części tej nieruchomości, przyjmując za wagi powierzchnię poszczególnych części”.

W uzasadnieniu projektu u.p.p.u.w.g.c.m. zauważono, że z informacji uzyskanych z GUS wynika, że obecnie nie ma możliwości ogłoszenia wskaźnika zmian cen nieruchomości gruntowych, który mógłby zostać wykorzystany przy waloryzacji, o której mowa w art. 10 u.p.p.u.w.g.c.m. Zatem w takiej sytuacji waloryzacja będzie dokonywana zgodnie z zasadą wyrażoną w wyżej przytoczonym art. 5 ust. 4 u.g.n., tj. przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez prezesa GUS. „Zwaloryzowana opłata obowiązywałaby od 1 stycznia roku następującego po tym, w którym dokonano waloryzacji. W przypadku złożenia wniosku o dokonanie waloryzacji przez właściciela gruntu właściwy organ nie będzie mógł odmówić waloryzacji, chyba że stwierdzi, iż wskaźniki zmian cen nieruchomości nie uległy zmianie do dnia złożenia wniosku” – czytamy w uzasadnieniu.
Z użytego w art. 10 ust. 1 u.p.p.u.w.g.c.m. zwrotu „opłata może podlegać waloryzacji” wynika, że kwestia jej waloryzacji została zostawiona do uznania organu administracji. Natomiast w przypadku wniosku właściciela nieruchomości o dokonanie waloryzacji, o którym mowa w ust. 2 art. 10 u.p.p.u.w.g.c.m., organ, zgodnie z ust. 3 tego artykułu, może odmówić dokonania waloryzacji jedynie w przypadku, gdy stwierdzi, że wskaźniki, o których mowa w art. 5 u.g.n., nie uległy zmianie w okresie od dnia przekształcenia lub ostatniej waloryzacji do dnia złożenia wniosku.

Z art. 10 u.p.p.u.w.g.c.m. wynika, że waloryzacji, a także jej odmowy, nie dokonuje się w drodze decyzji administracyjnej, lecz stanowi to czynność materialno-techniczną. W związku z tym od waloryzacji nie przysługuje środek odwoławczy.

W literaturze zauważa się, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zgodnie z art. 77 ust. 3 u.g.n. dokonywana jest na podstawie wartości nieruchomości gruntowej określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Natomiast waloryzacja, o której mowa w art. 10 ust. 1 u.p.p.u.w.g.c.m., ma być określana przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że w przypadku aktualizacji wartość opłaty rocznej jest wyliczana od aktualnej wartości rynkowej nieruchomości, natomiast w przypadku waloryzacji dokonuje się przeliczenia już ustalonej opłaty o z góry przyjęty wskaźnik. Spowoduje to zmniejszenie realnych dochodów wpływających do byłych publicznoprawnych właścicieli przekształconych nieruchomości. Podczas gdy wskaźnik wzrostu cen jest wskaźnikiem statystycznym wyliczanym na podstawie ogólnych założeń, np. jedynie na podstawie cen transakcyjnych nieruchomości mieszkaniowych położonych na terenie województwa, to wartość nieruchomości określona w operacie szacunkowym jest wyliczana metodą porównywania na rynku lokalnym z uwzględnieniem współczynników korygujących, uwzględniających m.in. położenie nieruchomości, dostęp do infrastruktury, kształt działki29.
Uniknięcie ryzyka waloryzacji opłaty przekształceniowej możliwe jest przez uiszczenie opłaty jednorazowej. Mimo że wskutek procedury waloryzacyjnej może dojść do zarówno do zwiększenia się, jak i obniżenia opłaty przekształceniowej, to biorąc pod uwagę praktykę związaną z aktualizacją opłat za użytkowanie wieczyste, należy jednak sądzić, że raczej nastąpi wzrost niż obniżka opłaty przekształceniowej.

Art. 11. [Obciążenie każdoczesnego właściciela nieruchomości obowiązkiem wnoszenia opłaty z tytułu przekształcenia]

1. Obowiązek wnoszenia opłaty przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia, obciąża każdoczesnego właściciela nieruchomości, w odniesieniu do której istnieje roszczenie o opłatę, począwszy od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości. Nabywca nieruchomości występuje do właściwego organu w terminie 30 dni od dnia nabycia nieruchomości o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty. Właściwy organ może wydać to zaświadczenie z urzędu.

1a. W przypadku nieruchomości, w odniesieniu do której zbywca złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 6a, nabywca nieruchomości będący przedsiębiorcą, wraz z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1, może złożyć właściwemu organowi oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 6a.

2. Jeżeli nabywca nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 1, informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia tego zaświadczenia wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia opłaty, w drodze decyzji. Złożenie wniosku nie wstrzymuje obowiązku wnoszenia opłaty za dany rok. Właściwy organ ustala, w drodze decyzji, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, wysokość opłaty lub okres jej wnoszenia. W przypadku zmiany wysokości opłaty jej nowa wysokość obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości. Właściwy organ zawiadamia na piśmie nabywcę nieruchomości, w przypadku nadpłaty, o zaliczeniu na poczet przyszłych opłat nadwyżki wniesionej opłaty, a w przypadku niedopłaty, o dopłacie do opłaty odpowiadającej różnicy pomiędzy wniesioną opłatą a nową wysokością opłaty.

3. W przypadku wyodrębnienia własności lokalu po dniu 1 stycznia 2019 r. w budynku położonym na gruncie objętym przekształceniem obowiązek wnoszenia opłaty obciąża właściciela tego lokalu w wysokości proporcjonalnej do udziału we współwłasności gruntu związanego z własnością lokalu. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

komentarz

W uzasadnieniu do projektu u.p.p.u.w.g.c.m. podkreślono, że intencją ustawodawczy było, by ewentualne wyzbycie się nieruchomości przez beneficjenta ustawy uwłaszczeniowej przed końcem okresu, przez który zobowiązany był do uiszczania opłat przekształceniowych, nie miało negatywnego wpływu na dochody przysługujące z tego tytułu samorządom i Skarbowi Państwa. Wskazano, że np. przy zbywaniu kolejnych lokali obowiązek ponoszenia opłat przekształceniowych przenoszony będzie przez dewelopera lub spółdzielnię mieszkaniową na nabywcę lokalu – w wysokości proporcjonalnej do udziału we własności gruntu związanego z własnością tego lokalu.

Opłata przekształceniowa stanowi w istocie byłą opłatę roczną. W konsekwencji należy do niej stosować zasadę, w której opłata ta obciąża każdoczesnego właściciela nieruchomości, które to prawo powstało na skutek przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Rozwiązanie, że opłata przekształceniowa jest ponoszona począwszy od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym doszło do nabycia nieruchomości, jest tożsame z tym, które dotyczy nabycia praw użytkowania wieczystego. Jak stanowi art. 71 ust. 7 u.g.n., w przypadku gdy nastąpiła zmiana użytkownika wieczystego w wyniku przeniesienia prawa użytkowania wieczystego, opłatę roczną pobiera się w całości od osoby będącej użytkownikiem wieczystym nieruchomości 1 stycznia roku, za który obowiązuje opłata30.

Ustęp 1a dotyczy sytuacji, gdy nabywca nieruchomości jest przedsiębiorcą. W przepisie tym przyjęto zasadę, że nabywca taki będzie mógł kontynuować płatność przez dłuższy okres w celu uniknięcia obowiązku dopłaty wynikającej z przekroczenia limitu pomocy de minimis. Komentatorzy uważają, że organ wydający zaświadczenie nie ma przypisanych żadnych kompetencji do tego, by żądać od wnioskodawcy, o którym mowa w art. 11 ust. 1 u.p.p.u.w.g.c.m., oświadczenia czy innych dokumentów potwierdzających fakt, że nie jest on przedsiębiorcą i nie prowadzi działalności gospodarczej. Taka konstrukcja, w której okres spłaty opłaty przekształceniowej może wynosić 99, 50 lub 33 lata, by za chwilę powrócić do okresu, który ustawodawca określa jako podstawowy, tj. 20 lat od chwili przekształcenia, wydaje się być sprzeczna z konstytucją – w zakresie naruszenia zasad równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 konstytucji) oraz samodzielności prawnej i finansowej jednostek samorządu terytorialnego (art. 165 i art. 167 ust. 2 konstytucji). Zarówno Skarb Państwa, jak i JST nie będą wiedziały, jakie w rezultacie dochody uzyskają z tytułu opłaty przekształceniowej31.
W ustępie 2 przewidziano kolejny przypadek, kiedy ustalenie opłaty przekształceniowej następuje w drodze decyzji. Dotyczy to sytuacji, gdy nabywca nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu, potwierdzającym wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty przekształceniowej, informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty. W takim przypadku nabywca nieruchomości może złożyć do właściwego organu – w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia tego zaświadczenia – wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia opłaty, w drodze decyzji.
Zdaniem E. Klat-Górskiej w przypadku uchybienia terminowi do wniesienia tego rodzaju żądania – co do zasady – właściwy organ na podstawie art. 61a k.p.a. w drodze postanowienia powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty. Autorka ta uważa, że w przypadku uchybienia temu terminowi dopuszczalne jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia żądania przysługującego na podstawie art. 11 ust. 1 u.p.p.u.w.g.c.m., na dodatek z jednoczesnym wniesieniem żądania ustalenia wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Termin wskazany w art. 11 ust. 1 u.p.p.u.w.g.c.m. (podobnie jak termin określony w art. 6 ust. 1 u.p.p.u.w.g.c.m.) jest terminem proceduralnym, który może zostać przywrócony na wniosek zainteresowanego po spełnieniu przesłanek wymienionych w art. 58 par. 1 k.p.a. Stosownie do art. 58 par. 1–2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Według art. 59 par. 1 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Złożenie wniosku o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia opłaty w drodze decyzji nie wstrzymuje obowiązku wnoszenia opłaty za dany rok. Właściwy organ ustala, w drodze decyzji, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, wysokość opłaty lub okres jej wnoszenia. W przypadku zmiany wysokości opłaty jej nowa wysokość obowiązuje od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości. W przypadku nadpłaty właściwy organ zawiadamia na piśmie nabywcę nieruchomości o zaliczeniu na poczet przyszłych opłat nadwyżki wniesionej opłaty, a w przypadku niedopłaty – o dopłacie do opłaty, odpowiadającej różnicy pomiędzy wniesioną opłatą a nową wysokością opłaty (art. 11 ust. 2 u.p.p.u.w.g.c.m.)32.
W literaturze wskazuje się, że regulacja zawarta w art. 11 ust. 1 i 2 u.p.p.u.w.g.c.m., w zakresie dotyczącym kwoty opłaty wymagalnej, począwszy od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości, stanowi lex specialis wobec art. 554 k.c. Przepis ten mówi o solidarnej odpowiedzialności zbywcy i nabywcy przedsiębiorstwa za zobowiązania związane z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. Nabywca prawa własności nieruchomości, czyli:

– albo podmiot, który jest następcą prawnym uwłaszczonego ex lege (według prawa) tym prawem właściciela (np. w związku z zawarciem umowy sprzedaży albo umowy zamiany czy umowy darowizny, albo wskutek dziedziczenia ustawowego lub testamentowego);

– albo podmiot, który uzyskał prawo własności w drodze nabycia pierwotnego (np. wskutek zasiedzenia albo wskutek prawomocnego postanowienia sądu o przysądzeniu prawa własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 999 par. 1 k.p.c., czy wskutek ostatecznego postanowienia organu egzekucyjnego zgodnie z art. 112b par. 3 u.p.e.a.);

może wystąpić do właściwego organu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty. Przy czym uprawnienie do domagania się wydania zaświadczenia przez nabywcę nie jest zależne od charakteru nabycia prawa własności powstałego ex lege na podstawie u.p.p.u.w.g.c.m. Właściwy organ może podjąć postępowanie w tej sprawie z urzędu (art. 11 ust. 1 u.p.p.u.w.g.c.m.) także niezależnie od tego, na jakiej podstawie nastąpiło nabycie prawa własności33.

Ustęp 3 dotyczy przypadku wyodrębnienia własności lokalu po 1 stycznia 2019 r. w budynku położonym na gruncie objętym przekształceniem. W takiej sytuacji obowiązek wnoszenia opłaty obciąża właściciela tego lokalu – w wysokości proporcjonalnej do udziału we współwłasności gruntu związanego z własnością lokalu. Z chwilą wyodrębnienia (ustanowienia odrębnej własności) lokalu dochodzi do powstania w nieruchomości budynkowej swoistego podziału, powstania jakby kilku nieruchomości. W związku z tym można wyróżnić nieruchomość lokalową powstałą w wyniku wyodrębnienia lokalu oraz nieruchomość wspólną, w skład której wchodzą niewyodrębnione lokale. Ta ostatnia nieruchomość (w skład której wchodzą elementy wspólne budynku oraz prawo do gruntu) formalnie nie jest wyodrębniona. Prawnie jednak istnieje i jest objęta ustawową współwłasnością. Udział w tej współwłasności jest ustawowo związany z własnością nieruchomości lokalowej (postanowienie SN z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II CSK 432/11)34.©℗

Przypisy

[1] „Poradnik beneficjenta ustawy”, opracowany przez biuro prezesa Agencji Mienia Wojskowego, dostęp: https://amw.com.pl/pl/biuro-prasowe/aktualnosci/2019/przeksztalcenie-prawa-uzytkowania-wieczystego-w-prawo-wlasnosci.

[2] Par. 2 uchwały nr IV/57/18 Rady Miasta Gdyni z 19 grudnia 2018 r. w sprawie ustalenia wysokości bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów na podstawie ustawy z 20 lipca 2018 r.

[3] K. Niekrasz-Gierejko, „Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności od 1.1.2019 r.”, Nieruchomości 2018, nr 12, s. 8.

[4] Więcej na ten temat: komentarz do art. 6 u.p.p.u.w.g.c.m. oraz L. Jaworski, „Zaświadczenia przy przekształceniu gruntu. Jak postępować, by nie popełnić błędu”, dodatek do tygodnika Samorząd i Administracji z 6 marca 2019 r. (DGP nr 46), s. D1–8.

[5] P. Wancke, „Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Komentarz”, Legalis 2018, wersja elektroniczna, komentarz do art. 7 u.p.p.u.w.g.c.m., teza VII.2.

[6] K. Niekrasz-Gierejko, op. cit., s. 8.

[7] P. Wancke, op. cit., teza IX.

[8] M. Godlewski, „Opinia w sprawie rządowego projektu ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności gruntów sporządzona na zlecenie Naczelnej Rady Adwokackiej”, załączona do pisma prezesa NRA z 7 sierpnia 2018 r. (nr NRA.12-SM-1.94.2018), s. 6 i 7, dostęp: www.sejm.gov.pl.

[9] W. Gonet, „Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Komentarz”, LEX 2012, wersja elektroniczna, komentarz do art. 4 u.p.p.u.w., teza 9.

[10] Porównaj np. K. Sobieralski, „Egzekucja opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości”, Nowe Zeszyty Samorządowe 2013/4/39.

[11] R. Skwarło, „Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Komentarz”, LEX 2007, wersja elektroniczna, komentarz do art. 4 u.p.p.u.w., teza 21.

[12] A. Grabowska-Toś, P. Wancke, „Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Komentarz”, LEX 2016, wersja elektroniczna, komentarz do art. 4 u.p.p.u.w., teza II.7.

[13] Druk sejmowy nr 4345 Sejm VI Kadencji.

[14] K. Niekrasz-Gierejko, op. cit., s. 7.

[15] P. Wancke, op. cit., komentarz do art. 9 u.p.p.u.w.g.c.m., teza I.1.

[16] R. Skwarło, „Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Komentarz”, LEX 2007, wersja elektroniczna, komentarz do art. 4 u.p.p.u.w., teza 8.

[17] P. Wancke, op. cit., teza II.2.

[18] https://www.miir.gov.pl/strony/zadania/gospodarka-nieruchomosciami/przeksztalcenie/#Op%C5%82ata%20przekszta%C5%82ceniowa

[19] P. Wancke, op. cit., teza V.1.

[20] K. Niekrasz-Gierejko, op. cit., s. 7.

[21] Ibidem, s. 7 i 8.

[22] Więcej na ten temat, zobacz: P. Pałka, „Wojewodowie potwierdzają – nie wszystkie samorządy stosują się do przepisów o uwłaszczeniu”, tygodnik Samorząd i Administracja z 13 marca 2019 r. (DGP nr 51), s. C7.

[23] Udzielnie bonifikaty przez Radę Miejską w Łapach w uchwale podjętej na podstawie art. 9 ust. 4 u.p.p.u.w.g.c.m. było powodem jej uchylenia przez wojewodę podlaskiego rozstrzygnięciem nadzorczym z 21 lutego 2019 r., znak: NK-II.4131.23.2019.AKR.

[24] Projekt nowelizacji z 31 stycznia 2019 r. przygotował Senat RP. Asumptem do wprowadzenia zmian była sytuacja w Warszawie, gdzie rada miasta kolejną uchwała zmniejszyła bonifikatę od opłaty jednorazowej za przekształcenie. Ostatecznie po medialnej burzy wrócono do pierwotnej wysokości ulgi. By zapobiec tego rodzaju praktykom, Senat zaproponował, by uchwały określające bonifikatę zaczęły obowiązywać od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym zostały przyjęte. Ostatecznie nowelizacja z 31 stycznia 2019 r. nie przewiduje tego rozwiązania. Ba, nie wprowadza żadnych ograniczeń w zasadach uchwalania bonifikat przez samorząd. Co więcej, ostatecznie treść ustawy znacznie się różni od wersji pierwotnej. W związku z tym wprowadzone regulacje nie są wyjaśnione w uzasadnieniu senackiego projektu. Trudno więc zorientować się, czym się kierował ustawodawca, wprowadzając poszczególne rozwiązania przewidziane w tej noweli.

[25] Tego dnia weszła w życie nowelizacja z 31 stycznia 2019 r.

[26] Więcej na ten temat, zobacz: L. Jaworski, „Garaże: taniej za dzierżawę wieczystą”, tygodnik Samorząd i Administracja z 27 lutego 2019 r. (DGP nr 41), s. C7.

[27] https://www.miir.gov.pl/strony/zadania/gospodarka-nieruchomosciami/przeksztalcenie

[28] P. Wancke, op. cit., teza V.1.

[29] Ibidem, komentarz do art. 10 u.p.p.u.w.g.c.m., teza I.2.

[30] Ibidem, komentarz do art. 11 u.p.p.u.w.g.c.m., teza I.3.

[31] Ibidem.

[32] E. Klat-Górska, „Przekształcenie użytkowania wieczystego we własność. Zagadnienia prawne”, LEX 2019, wersja elektroniczna.

[33] Ibidem

[34] P. Wancke, komentarz do art. 11 u.p.p.u.w.g.c.m., teza III.3.

Dziękujemy za przeczytanie artykułu!

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.

DGP

Zgłoś błąd