Czy CBA może skontrolować firmę

Właściciel firmy budowlanej został skontrolowany przez Centralne Biuro Antykorupcyjne. Funkcjonariusze przeszukali pomieszczenia, zabrali część dokumentów, w tym kopie umów z kontrahentami, i dwa laptopy. Twierdzili, że kontrola związana jest zakupem przez przedsiębiorcę nieruchomości od gminy w drodze przetargu.

– Czy CBA miało prawo do kontroli przedsiębiorstwa – pyta internauta.

Trybunał Konstytucyjny w czerwcowym wyroku wyraźnie zaznaczył, że objęcie ustawą o CBA sektora prywatnego, a zwłaszcza przedsiębiorców, którzy nie dysponują środkami publicznymi ani nie sprawują funkcji publicznych w instytucjach państwowych i samorządowych, jest niezgodne z konstytucyjną zasadą wolności działalności gospodarczej. Przepis ten zostanie uchylony dopiero za rok, a zatem nadal obowiązuje. Diałalnością godzącą w interesy ekonomiczne państwa jest każde zachowanie mogące spowodować znaczną szkodę w mieniu jednostek sektora finansów publicznych, jednostki otrzymującej środki publiczne i przedsiębiorstwa z udziałem Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Działanie lub zaniechanie korupcyjne, aby było zakazane, musi wystąpić w toku działalności gospodarczej. Za niekonstytucyjne TK uznał korzystanie z tzw. danych wrażliwych (takich jak stan zdrowia, wyznanie, preferencje seksualne) oraz z informacji uzyskanych w wyniku czynności operacyjno-rozpoznawczych (bez wiedzy i zgody osoby, której dotyczą) bez jednoczesnego zagwarantowania instrumentów kontroli sposobu przechowywania i weryfikacji tych danych.

Gwarancje ochrony prawnej danych są ważne, gdyż CBA może uzyskiwać informacje ze zbiorów Ewidencji Działalności Gospodarczej, Krajowej Ewidencji Podatków, Centralnego Rejestru Płatników Składek i innych instytucji publicznych. Ma także prawo m.in. do legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości, zatrzymywania osób w trybie i w przypadkach określonych w przepisach kodeksu postępowania karnego, przeszukiwania osób i pomieszczeń, dokonywania kontroli osobistej, przeglądania zawartości bagaży.