O trybie bezprzetargowym decydują przepisy

Zbywanie nieruchomości publicznych następuje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej. Skoro w sposób wyczerpujący uregulowano możliwość skorzystania z trybu bezprzetargowego, rada gminy nie może modyfikować takiego przepisu w sposób dowolny w drodze postanowień zawartych w uchwale.

Rada gminy podjęła uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż trzy lata nieruchomości: przeznaczonych na potrzeby administracji samorządowej i publicznej oraz przeznaczonych na potrzeby działalności ochrony zdrowia, działalności opiekuńczej, kulturalnej, leczniczej, oświatowej, wychowawczej, naukowej lub badawczo-rozwojowej niezwiązanej z działalnością zarobkową oraz inne cele publiczne określone w odrębnych ustawach. W toku kontroli zgodności powołanej uchwały wojewoda stwierdził, iż została ona podjęta z istotnym naruszeniem prawa poprzez zastosowanie przez radę gminy nieprawidłowej wykładni art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Art 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może stanowić wystarczającej podstawy do zawarcia umów użytkowania, najmu lub dzierżaw na czas dłuższy niż trzy lata.

Zdaniem wojewody należy się zgodzić z interpretacją tego przepisu zawartą w wyroku NSA z 11 kwietnia 2006 r. (sygn. akt OSK 756/05). Przepis ten należy interpretować nie tylko łącznie z art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale także z ust. 2 i ust. 3 tego artykułu.

W związku z tym katalog przypadków, w których rada może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązkowego trybu zawierania umów wymienionych w art. 37 ust. 4 ustawy, ma charakter zamknięty, oparty wyłącznie na odpowiednio stosowanym art. 37 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W sytuacjach wymienionych w tym przepisie zawarcie umowy w trybie bezprzetargowym następuje z mocy prawa.

Wyrażenie zatem zgody przez radę gminy na odstąpienie od przetargowego trybu zawierania przedmiotowych umów możliwe jest jedynie w przypadkach wskazanych w art. 37 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i to tylko wówczas, gdy o ich zawarcie nie ubiega się więcej podmiotów. Przepis art. 37 ust. 1 ustawy może być stosowany jedynie odpowiednio, a nie wprost, gdyż nie wszystkie przypadki ustawowe w praktyce mogą dotyczyć umów użytkowania, najmu czy dzierżawy.

W przedmiotowej uchwale nie zachodzi zaś sytuacja dająca podstawę do wyrażenia zgody przez radę gminy na odstąpienie od trybu przetargowego przy zawieraniu wymienionych tam umów i to w formie zasad stanowiących zdaniem rady akt prawa miejscowego, na co wskazuje tytuł uchwały oraz treść jej par. 4.

Z art. 37 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika co prawda możliwość odstąpienia od obowiązku przetargowego w stosunku do nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe lub na realizację urządzeń infrastruktury technicznej albo innych celów publicznych, pod warunkiem jednak, że cele te będą realizowane przez podmioty, dla których są to cele statutowe i których dochody przeznacza się w całości na działalność statutową.

W badanej przez wojewodę uchwale rada gminy określiła w sposób bardzo ogólny i dowolny nieruchomości, co do których przy zawieraniu przedmiotowych umów można odstąpić od stosowania trybu przetargowego. Zbywanie nieruchomości publicznych następuje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej, co wynika z dyspozycji art. 28 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro w sposób wyczerpujący uregulowano możliwość skorzystania z trybu bezprzetargowego, rada gminy nie może modyfikować tego przepisu w sposób dowolny w drodze postanowień zawartych w uchwale. Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, wojewoda łódzki orzekł o nieważności badanej uchwały.