Wpływ zmiany sposobu użytkowania obiektu na sąsiednie nieruchomości

W przedstawionym stanie faktycznym mamy do czynienia z domem jednorodzinnym, którego sposób użytkowania powinien ograniczać się, co do zasady, do funkcji mieszkaniowej. W takim wypadku zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zmiana sposobu użytkowania, polegająca na przeznaczeniu części tego obiektu na warsztat samochodowy czy też zakład krawiecki, powinna zostać zgłoszona powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego. Należy jednak wskazać, iż zgłoszenie takie, w przypadku gdyby jedyną funkcją dopuszczoną na tym obszarze zgodnie z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.) była funkcja mieszkaniowa, powinno skutkować sprzeciwem organu, wydanym w formie decyzji administracyjnej jako sprzeczne z przepisami m.p.z.p.

W wypadku zmiany sposobu użytkowania części obiektu bez wymaganego zgłoszenia, organ, w formie postanowienia, może wstrzymać jego użytkowanie oraz nałożyć obowiązek przedstawienia w określonym terminie wymaganych prawem dokumentów (wśród nich zaświadczenia wójta/burmistrza/prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania z m.p.z.p.). Nieprzedstawienie dokumentów w terminie zakreślonym, użytkowanie – mimo wstrzymania – części lub całości obiektu lub dokonanie zmiany jego użytkowania mimo sprzeciwu skutkuje wydaniem przez organ decyzji o przywróceniu poprzedniego sposobu użytkowania. Dodatkowo powiatowy inspektor nadzoru budowlanego będzie uprawniony do nałożenia mandatu karnego. W celu spowodowania podjęcia przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego stosownych działań sąsiad powinien złożyć odpowiedni wniosek (art. 241–242 kodeksu postępowania administracyjnego).

W związku z faktem, że prowadzona działalność na jednej nieruchomości powoduje zakłócenia w korzystaniu z nieruchomości sąsiednich, możliwe jest także wniesienie przez sąsiadów powództwa na podstawie art. 144 k.c. dotyczącego żądania zaprzestania naruszeń i przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Dla wykazania, że nastąpiły zakłócenia w korzystaniu z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętną miarę, wynikającą ze stosunków miejscowych, należy kierować się m.in. przeznaczeniem nieruchomości oraz obecnie występującym i przyjętym przez większość mieszkańców sposobem używania nieruchomości na pewnym terenie.