Nowy sposób naliczania opłat za wyłączenie gruntów rolnych

Od 1 stycznia 2010 r. należności i opłaty roczne za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej będą określone w formie kwotowej zamiast równowartości ton ziarna żyta. Dotyczy to także opłat z tytułu niewykonania obowiązku zdjęcia i odpowiedniego zagospodarowania warstwy próchnicznej z lepszych jakościowo gruntów rolnych wyłączanych z produkcji. Zmiany wprowadza nowelizacja ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, która zacznie obowiązywać od nowego roku.

Zgodnie z obowiązującymi nadal przepisami osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Należność to jednorazowa opłata z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji. Opłata roczna stanowi 10 proc. należności, wyrażonej w tonach ziarna żyta (w przypadku gruntów rolnych) lub w metrach sześciennych drewna (w przypadku gruntów leśnych). Uiszczana jest w razie trwałego wyłączenia przez lat 10, a gdy wyłączenie nie jest trwałe – przez okres tego wyłączenia, ale nie dłużej niż przez 20 lat.

Stawki należności wskazuje ustawa. Są one zróżnicowane w zależności od klasy jakościowej (bonitacyjnej) wyłączanych z produkcji rolnej gruntów ornych i sadów oraz łąk i pastwisk. Według nowych przepisów należność za wyłączenie z produkcji 1 ha wyniesie przykładowo:

● dla gruntów ornych i sadów: klasy I – 437 175 zł, klasy II – 378 885 zł, klasy IIIa – 320 595, klasy IIIb – 262 305 zł, a dla gruntów klasy VI – 87 435 zł,

● dla łąk i pastwisk: klasy I – 437 175 zł, klasy II – 361 398 zł, klasy III – 291 450 zł, klasy VI – 87 435 zł.

Według obowiązującego art. 14 ustawy – osoba, która nie wykonała obowiązku zdjęcia i odpowiedniego zagospodarowania warstwy próchnicznej z gruntów rolnych (klas I, II, IIIa, IIIb, III, IVa i IV) oraz z torfowisk wyłączanych z produkcji, musi uiścić za każdy metr sześcienny nieprawidłowo wykorzystanej warstwy próchnicznej opłatę, wyrażoną w równowartości kwintali ziarna żyta. Nowelizacja trzy rodzaje płatności z tego tytułu określa kwotowo. Wynoszą one:

● dla gleb klasy I i II oraz gleb pochodzenia organicznego – 291,45 zł,

● dla gleb pochodzenia mineralnego, zaliczonych do klas III, IIIa i IIIb – 233,16 zł,

● dla gleb pochodzenia mineralnego, zaliczonych do klas IVa i IV – 174,87 zł.

Znowelizowane przepisy poszerzają też możliwość umarzania przez marszałka województwa opłat i należności. Muszą być jednak spełnione określone warunki. Po pierwsze, umorzenia mogą dotyczyć gruntów rolnych przeznaczonych na inwestycje o charakterze użyteczności publicznej. Po drugie – obszar gruntów podlegający wyłączeniu nie może przekroczyć 1 ha, a po trzecie – nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną. Z wnioskiem o umorzenie do marszałka województwa może wystąpić organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, czyli wójt, burmistrz lub starosta.

Przepisy nowelizacji znajdą zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną, przed dniem wejścia w życie ustawy, czyli przed 1 stycznia 2010 r. Do spraw, w których wydano decyzję ostateczną o wyłączeniu z produkcji rolniczej gruntów rolnych, do ustalenia kwoty należności oraz opłaty rocznej do uiszczenia w danym roku przed 1 stycznia 2010 r. – stosuje się przepisy dotychczasowe.