Wypłaty kompensacyjne zamiast pomostówek

Jeszcze w tym roku pierwsi nauczyciele będą mogli skorzystać ze świadczeń kompensacyjnych. To nowe rozwiązanie przygotowane specjalnie dla tej grupy zawodowej, której praca nie została zaliczona jako uprawniająca do emerytur pomostowych. Prawo do wcześniejszego odejścia z rynku pracy będą mieć nauczyciele, wychowawcy oraz inni pracowników pedagogiczni zatrudnieni w szkołach i przedszkolach. Przy ubieganiu się o takie świadczenie nie będzie mieć znaczenia forma własności placówki, gdyż prawo do takich świadczeń nabędą zarówno osoby zatrudnione w placówkach publicznych, jak i niepublicznych.

Dla kogo świadczenie

Nowe świadczenie będzie przysługiwać nauczycielom, którzy będą mieć 30 lat składkowych i nieskładkowych, w tym 20 lat wykonywania pracy w szkole w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Jednocześnie muszą osiągnąć wymagany wiek, gdyż nauczyciele utracili prawo do przechodzenia na wcześniejsze bez względu na wiek, mając 20 lat pracy przy tablicy. Do końca 2014 roku nauczyciele bez względu na płeć będą mogli kończyć swoją aktywność zawodową po ukończeniu 55 lat. Kobiety jeszcze do 2024 roku będą mogły kończyć aktywność zawodową, mając ukończone 55 lat. Natomiast wiek przejścia mężczyzn na świadczenia kompensacyjne, poczynając od 2015 roku, będzie wydłużany co dwa lata o rok. W przypadku kobiet, poczynając od 2025 roku, wiek przejścia na świadczenia kompensacyjne będzie wydłużany co dwa lata o rok. Równocześnie nauczyciele ubiegający się o takie świadczenia muszą rozwiązać stosunek pracy.

W czasie prac w parlamencie najwięcej emocji wywoływała sprawa wysokości świadczeń kompensacyjnych. Pierwotny projekt poselski popierany przez rząd zakładał, że będą one wynosić 80 proc. emerytury pomostowej. Ostatecznie jednak udało się nauczycielom przekonać posłów, że wysokość takiego świadczenia będzie wyjątkowo niska. Ostatecznie uchwalona ustawa zakłada, że świadczenie kompensacyjne będzie wynosić 100 proc. emerytury pomostowej. Jego wysokość będzie zależeć od wysokości kapitału zgromadzonego na koncie emerytalnym podzielonego przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat ustalone według obowiązujących w dniu zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia tablic średniego trwania życia. Dodatkowo osoby oszczędzające na przyszłą emeryturę w otwartych funduszach emerytalnych będą mieć zwiększoną wysokość świadczenia o tzw. wskaźnik korygujący 19,52/12,22, stanowiący stosunek pełnej wysokości składki na ubezpieczenie emerytalne, do wysokości zewidencjonowanej na koncie ubezpieczonego w ZUS.

Jednocześnie nauczyciele ubiegający się o świadczenia kompensacyjne mają gwarancję, że ich wysokość nie będzie niższa niż kwota najniższej emerytury. Równocześnie świadczenie będzie podlegać waloryzacji jak wszystkie renty i emerytury, lecz jego wypłata będzie w całości finansowana z budżetu państwa.

Świadczenie kompensacyjne będzie przyznawane na wniosek zainteresowanego. Prawo do otrzymania go powstanie dopiero po spełnieniu wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. W przypadku pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego prawo do świadczenia powstanie z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku lub świadczenia. Świadczenia będą wypłacane uprawnionym do pięciu lat. Prawo do nich bowiem ustanie z dniem poprzedzającym nabycie prawa do emerytury w wieku ustawowym (60 lat – kobiety, 65 lat – mężczyźni).

Dodatkowa praca

Nauczyciele pobierający nowe świadczenia będą mogli dodatkowo pracować, lecz nie w swoim zawodzie. Jeśli nauczyciel zdecyduje się na powrót do pracy do szkoły lub przedszkola, to prawo do świadczenia ulegnie zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu. Równocześnie nauczyciele pragnący wcześniej zakończyć swoją aktywność zawodową muszą pamiętać, że w przypadku skorzystania ze świadczenia kompensacyjnego tracą prawo do rekompensaty za utracone prawo do wcześniejszej emerytury.