Wojewoda zdecyduje o ważności przejęcia gospodarstwa przez państwo

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego jako organ właściwy do załatwienia wniosku obywatela Niemiec, który dotyczył zwrotu nieruchomości rolnej utraconej w latach 70. W ocenie sądu obecnie to wojewoda, a nie samorządowe kolegium odwoławcze jest właściwy do orzekania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji naczelnika gminy o przejściu nieruchomości na własność Skarbu Państwa.

NSA zauważył, że naczelnik gminy, wydając decyzję w 1978 roku, pouczył o przysługującym odwołaniu do wojewody. Przez lata jednak wojewoda nie był organem wyższego stopnia. Sytuacja ta zmieniła się od 1 kwietnia tego roku. Zgodnie z ustawą z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. nr 31, poz. 206 z późn. zm.) wojewoda jest organem wyższego stopnia. Dotyczy to spraw, w których dotychczas z przepisów jasno nie wynikało, kto jest organem wyższego stopnia, co dotyczy także postępowań uprzednich, historycznych. Rozstrzygając więc spór kompetencyjny w sprawie dotyczącej przejęcia majątku na podstawie nieobowiązującej ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. nr 22, poz. 159 z późn. zm.) jako właściwy należało wskazać organ administracji rządowej tj. wojewodę.

Spór kompetencyjny w sprawie powstał po tym jak obywatel Niemiec wystąpił w 2006 r. o stwierdzenie nieważności decyzji naczelnika gminy z końca lat 70. Naczelnik orzekł wówczas o przejściu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni 13 ha. Wnioskodawca wskazał, że w 1977 roku wyjechał wraz z rodzicami do Niemiec i były pozbawiony możliwości zadysponowania swoją własnością. Wojewoda, do którego wpłynął wniosek, przekazał go do SKO. Kolegium najpierw umorzyło postępowanie, bo uznało się za niewłaściwe do rozstrzygania w tej sprawie. Potem uznało, że spór kompetencyjny w tej sprawie powinien jednak rozstrzygnąć NSA.