Doradcy podatkowi mogą udzielać pełnomocnictw

Mogą, ale muszą to wyraźnie zastrzec w pełnomocnictwie, którego udziela strona. Należy mieć na uwadze, że w ustawie o doradztwie podatkowym nie zamieszczono żadnych przepisów dopuszczających udzielania dalszego pełnomocnictwa. Jednak z przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do udzielania dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach (art. 39 pkt 2). W mojej ocenie odrębnymi przepisami jest nie tylko ustawa o doradztwie podatkowym, ale także przepisy kodeksu cywilnego.

Przepisy kodeksu cywilnego i ustawy o doradztwie podatkowym powinny być interpretowane w sposób mający na celu ochronę mocodawcy przed ustanawianiem dalszych pełnomocnictw bez jego zgody. Zatem, jeśli z dostarczonego do sądu pełnomocnictwa nie wynika możliwość ustanowienia substytucji, sąd wzywa substytuta do przedłożenia pełnomocnictwa od strony i z reguły odracza termin publikacji orzeczenia. Do sądu należy też każdorazowa ocena, czy przedłożone pełnomocnictwo jest prawidłowe, czy osoby, które podpisały pełnomocnictwo były uprawnione do ustanowienia pełnomocnictwa (np. w przypadku osób prawnych niezbędny jest aktualny odpis z KRS).

Zakres pełnomocnictwa jest przedmiotem umowy między podatnikiem i pełnomocnikiem. Sąd ocenia każdorazowo treść pełnomocnictwa, czy obejmuje ono tylko i wyłącznie postępowanie podatkowe, czy tylko i wyłącznie postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, czy jest to upoważnienie do wniesienia i sporządzenia skargi kasacyjnej, czy też do wniesienia i sporządzenia zażalenia. Każdorazowo też sąd wzywa do przedstawienia stosownych pełnomocnictw (postępowanie kasacyjne i zażaleniowe jest odrębnym postępowaniem).

Treść pełnomocnictwa powinna wskazywać nie tylko sprawę czy rodzaj czynności do podejmowania których pełnomocnik jest umocowany, ale także sąd, przed którym pełnomocnik ten może czynności tych w tej sprawie dokonywać. Zwrócił na to uwagę NSA w wyroku z 26 października 2009 r. (sygn. akt II FSK 1992/08). W sprawie rozpatrzonej przez NSA doradca podatkowy nie złożył do akt sprawy pełnomocnictwa uprawniającego go do reprezentowania spółki w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

Sąd odrzucił skargę, a NSA, wobec braku usprawiedliwionych zarzutów skargi kasacyjnej postanowił ją oddalić. Warto też odnotować ostatni wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) z 3 grudnia 2009 r. (sprawa C-433/08), który ukazuje znaczenie pełnomocnika w postępowaniu podatkowym.

W orzeczeniu Trybunał stwierdził, że ósma dyrektywa nie przewiduje wyraźnie możliwości wyznaczenia pełnomocnika. ETS wyjaśnił jednak, że oznacza to tylko tyle, że ósma dyrektywa nie wyklucza możliwości ustanowienia pełnomocnika. W rezultacie tych ustaleń Trybunał uznał, że wniosek o zwrot VAT zgodny ze wzorem znajdującym się w załączniku A do ósmej dyrektywy może zostać podpisany przez pełnomocnika.

@RY1@i02/2009/249/i02.2009.249.183.004a.101.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Sąd ocenia każdorazowo treść pełnomocnictwa - mówi sędzia Grażyna Nasierowska.

sędzia, przewodnicząca III Wydziału Orzeczniczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie