Prawo nabycia lokalu dla najemców budynków

Wojewoda, rada powiatu i gminy lub sejmik województwa będą mieli prawo do przyznania najemcom lub dzierżawcom prawa pierwszeństwa w nabywaniu najmowanych lub dzierżawionych budynków mieszkalnych lub użytkowych, stanowiących w całości przedmiot tego prawa. Dotychczas przywilej taki mieli najemcy lub dzierżawcy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Obecnie przy zbywaniu lokali mieszkalnych najemcy mają pierwszeństwo zakupu lokalu realizowane w trybie bezprzetargowym, jeśli sprzedaż następuje na rzecz najemcy, który zajmuje lokal na podstawie umowy zawartej na czas nieoznaczony. Art. 34 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami umożliwia właściwym organom podjęcie decyzji o przyznaniu pierwszeństwa, a tym samym zastosowaniu bezprzetargowego trybu zbycia lokali również w stosunku do lokali innych niż mieszkalne, o ile sprzedaż następuje na rzecz osób, które są najemcami lub dzierżawcami tych lokali. W większości jednak przypadków sprzedaż dotyczy lokali użytkowych położonych w budynkach wielolokalowych. Nie wiadomo natomiast, czy możliwość dokonania sprzedaży bezprzetargowej takich budynków obejmuje również budynki, w których znajduje się tylko jeden lokal (budynki jednolokalowe), lub budynki, w których znajduje się tylko jeden lokal użytkowy, zajmowany w całości przez jednego najemcę. Problem ten zostanie niebawem rozwiązany, gdyż Sejm przyjął 25 września 2009 r. nowelizację ustawy o gospodarce nieruchomościami, która przewiduje, że wojewoda, rada powiatu i gminy lub sejmik województwa będą mieli prawo do przyznania najemcom lub dzierżawcom prawa pierwszeństwa w nabywaniu najmowanych lub dzierżawionych budynków mieszkalnych lub użytkowych, stanowiących w całości przedmiot tego prawa.

Ustawa, którą zajmie się Senat, wprowadza także przepis, zgodnie z którym zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż trzy lata lub na czas nieoznaczony będzie następować w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik będą też mogli wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Dotychczasowa treść tego przepisu nie była jasna. Zawarte w nim upoważnienie organów stanowiących do podjęcia decyzji o zwolnieniu z obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów w intencji ustawodawcy miało stanowić regulację samodzielną, a do skutecznego odstąpienia od trybu przetargowego nie było wymagane zaistnienie dodatkowych okoliczności przewidzianych przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Daria Stojak

Podstawa prawna

Art. 1 ustawy z 25 września 2009 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie innych ustaw. Ustawą zajmie się Senat.