Plany finansowe państwa i funduszy celowych będą zadaniowe

Ustawa o finansach publicznych oraz ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, które czekają już tylko na podpis prezydenta, wprowadzają wiele nowych regulacji dotyczących planowania zadaniowego, sporządzania budżetu w nowym układzie oraz systemu sprawozdawczości. Jak wyjaśnia dr Tomasz Strąk z Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego, nowa ustawa o finansach publicznych z jednej strony definiuje system budżetowania zadaniowego w podsektorze rządowym, z drugiej zaś daje podstawy do jego doprecyzowania w drodze rozporządzeń.

Obecna ustawa o finansach - jak przypomina Marcin Będzieszak z Katedry Finansów Uniwersytetu Szczecińskiego - przewiduje tylko dwa przepisy dotyczące budżetu zadaniowego, mówiące o układzie zadaniowym zawartym w uzasadnieniu do projektu ustawy budżetowej oraz informacjach zawartych w sprawozdaniu z wykonania budżetu państwa.

W układzie zadaniowym budżetu najważniejsze będą funkcje. Jak mówi Marcin Będzieszak, już w definicjach nowej ustawy wprowadzono przepis sankcjonujący poziom funkcji jako najwyższy poziom klasyfikacji w budżecie zadaniowym. Zgodnie bowiem z art. 2 ustawy przez układ zadaniowy rozumie się zestawienie odpowiednio wydatków budżetu państwa lub kosztów jednostki sektora finansów publicznych sporządzone według funkcji państwa, oznaczających poszczególne obszary działań państwa, oraz:

● zadań budżetowych grupujących wydatki według celów,

● podzadań budżetowych grupujących działania umożliwiające realizację celów zadania, w ramach którego podzadania te zostały wyodrębnione. Do funkcji, zadań i podzadań dołączane będą opisy celów tych zadań i podzadań, a także bazowe i docelowe mierniki stopnia realizacji celów działalności państwa oznaczającymi wartościowe, ilościowe lub opisowe określenie bazowego i docelowego poziomu efektów z poniesionych nakładów.

Jak mówi Marcin Będzieszak, takie ujęcie układu zadaniowego to kontynuacja założeń przyjętych w ostatnich dwóch notach budżetowych.

- W przypadku odpowiedniego określenia zawartości funkcji dają one ciekawą informację o wydatkach na określone obszary, ale póki układ zadaniowy wydatków jest układem towarzyszącym tradycyjnemu budżetowi (taki stan ma trwać do roku 2012) dysponenci środków budżetowych będą odpowiedzialni za część budżetową, a nie funkcję - mówi Marcin Będzieszak.

Jedną z najważniejszych zmian w zakresie budżetowania zadaniowego, którą wprowadza nowa ustawa, jest wieloletni plan finansowy państwa. Jak wyjaśnia dr Tomasz Strąk, nowy system budżetowania zadaniowego obejmuje kilka dokumentów planistycznych: wieloletni plan finansowy państwa (WPFP), zestawienie zadań i celów priorytetowych na dany rok budżetowy, skonsolidowany plan wydatków (SPW), programy wieloletnie oraz zadaniowe plany finansowe agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej, państwowych funduszy celowych oraz państwowych osób prawnych.

Tomasz Strąk tłumaczy, że dokumentem nadrzędnym w tym systemie jest WPFP, który ma być planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów budżetu państwa sporządzanym na cztery lata budżetowe. Rada Ministrów uchwala plan i ogłasza go w Monitorze Polski oraz na rządowych stronach Biuletynu Informacji Publicznej.

- WPFP jest dokumentem w całości zadaniowym, sporządzanym nie w układzie tradycyjnej klasyfikacji budżetowej (część - dział - rozdział), ale w układzie obejmującym funkcje państwa wraz z celami i miernikami stopnia wykonania danej funkcji. WPFP stanowi podstawę przygotowywania projektu ustawy budżetowej na kolejny rok - mówi dr Tomasz Strąk. Dodaje, że w planie państwa będą definiowane cele, mierniki i wydatki na najwyższym szczeblu klasyfikacji zadaniowej. Konkretyzacja zadań i podzadań, które należy osiągnąć, aby zrealizować cele na poziomie funkcji, będzie następowała w skonsolidowanym planie wydatków (SPW) oraz zestawieniu zadań i celów priorytetowych na dany rok budżetowy. Te dokumenty będą prezentowane w uzasadnieniu do ustawy budżetowej.

Z kolei SKW jest sporządzanym w układzie zadaniowym trzyletnim planem skonsolidowanych wydatków państwowych jednostek budżetowych, państwowych funduszy celowych, agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej oraz państwowych osób prawnych.

- Cele i mierniki, które będą formułowane na poziomie zadań i podzadań w skonsolidowanym planie wydatków, będą musiały być przy tym spójne z celami i miernikami na poziomie wieloletniego planu finansowego - tłumaczy Tomasz Strąk. Dodatkowo w uzasadnieniu będą wskazane zdania i cele, które Rada Ministrów uzna za priorytetowe na dany rok budżetowy.

System ten uzupełnią: programy wieloletnie oraz zadaniowe plany finansowe agencji wykonawczych, instytucje gospodarki budżetowej, dysponenci państwowych funduszy celowych oraz państwowe osoby prawne.

Dopóki układ zadaniowy wydatków jest układem towarzyszącym tradycyjnemu budżetowi (taki stan ma trwać do roku 2012), dysponenci środków budżetowych będą odpowiedzialni za część budżetową, a nie funkcję

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl