Jak uzyskać pozwolenie wodnoprawne

Wyróżnia się trzy rodzaje korzystania z wód: powszechne i zwykłe, które służą zaspokojeniu potrzeb osobistych, gospodarstwa domowego lub rolnego, bez stosowania specjalnych urządzeń technicznych, a także do wypoczynku, uprawiania turystyki, sportów wodnych oraz szczególne.

Korzystanie z wód przez zakłady czy też przedsiębiorców ma właśnie status korzystania szczególnego i wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Jest to kolejny dokument wydawany przez władze samorządowe zezwalający na korzystanie z określonych zasobów wodnych i precyzyjnie określający zasady tego korzystania. Zawarte w nim wszelkiego rodzaju ograniczenia mają prowadzić głównie do ochrony zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki wodnej. Zasady uzyskiwania i wydawania pozwoleń wodno-prawnych regulowane są ustawą z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.

Zgodnie z art. 122 prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wymagane jest m.in. na szczególne korzystanie z wód (określone w art. 37 ustawy), tj. np.:

pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych i podziemnych (np. pobór wody ze studni, jeziora lub rzeki),

wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi,

a także takie korzystanie, jak:

regulacje wód,

wykonanie urządzeń wodnych,

długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej,

odwadnianie obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych,

wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego wymienione w rozporządzeniu ministra środowiska Dz.U. z 2005 r. nr 233, poz. 1988 ze zm.

Organem ochrony środowiska właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest starosta, marszałek województwa lub dyrektor RZGW. To, jaki organ jest kompetentny w poszczególnych sprawach, zależy od tego, czy mamy do czynienia z korzystaniem z wód lub wykonaniem urządzeń wodnych w powiązaniu z przedsięwzięciem lub zdarzeniem na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (dla którego sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest obowiązkowe), czy na innych terenach, czy też na terenach zamkniętych.

Do wniosku, w zależności od tego, czego dotyczy, dołącza się operat wodnoprawny, a w przypadku wykonywania urządzeń wodnych - również decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów jest ona wymagana. Ponadto w przypadku wydania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków zawierających substancje szkodliwe dla środowiska wodnego - oprócz odpowiednich dokumentów dołącza się zgodę właściciela tych urządzeń.

Operat wodnoprawny stanowi dokumentację techniczną, zawierającą część opisową oraz graficzną. To, co powinien zawierać operat, określono szczegółowo w art. 132 prawa wodnego. Aby przygotować operat wodnoprawny, konieczna jest obszerna wiedza, dlatego zakłady decydują się zwykle na zlecenie wykonania takiej dokumentacji doświadczonym firmom konsultingowym.

Zakład, w związku z wydaniem pozwolenia wodnoprawnego, ponosi także opłatę skarbową w wysokości 217 zł w przypadku nowego pozwolenia lub połowę stawki w przypadku zmiany decyzji. Należy jednak pamiętać, że decyzję można zmienić tylko w trakcie jej obowiązywania.

Jeśli kilka zakładów korzysta z wód wspólnie, np. odprowadza ścieki do wód lub do ziemi wspólnym wylotem, to zakłady te mogą ubiegać się o jedno pozwolenie wodnoprawne. Zakłady te występują z wnioskiem o pozwolenie wodnoprawne, wskazując, który z nich jest zakładem głównym.

Pozwolenie wodnoprawne wydawane jest na czas określony, tj. w zależności od rodzaju korzystania: w przypadku odprowadzania do wód lub do urządzeń kanalizacyjnych ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego wydawane jest ono na okres do czterech lat, w innych przypadkach wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi wydawane jest na okres do dziesięciu lat. Dla jeszcze innych przypadków szczególnego korzystania z wód może to być okres do 20 lat.

Jak każda decyzja administracyjna, pozwolenie wodnoprawne jest wiążące w stosunku do podmiotu, któremu zostało wydane do czasu jego wygaśnięcia lub cofnięcia.

Pozwolenie wodnoprawne wygasa np. w chwili, kiedy:

upłynął okres, na jaki zostało wydane,

zakład zrzekł się uprawnień ustalonych w tym pozwoleniu,

zakład nie rozpoczął wykonania urządzeń wodnych w terminie dwóch lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne stało się ostateczne.

Pozwolenie wodnoprawne może zostać cofnięte lub ograniczone, jeśli np.:

zakład zmienił cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu,

urządzenia wodne wykonane zostały niezgodnie z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym,

zasoby wód podziemnych uległy zmniejszeniu w sposób naturalny,

nastąpiła zmiana przepisów obowiązujących.

Stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji.

W przypadku nowych inwestycji należy mieć szczególnie na uwadze to, że nowo zbudowane lub przebudowane obiekty budowlane, zespoły obiektów lub instalacje - nie mogą być oddane do użytkowania, jeżeli nie spełniają wymagań ochrony środowiska, w tym także nie posiadają wymaganych prawem decyzji określających zakres i warunki korzystania ze środowiska.

Zatem w chwili oddania instalacji do użytkowania zakład musi posiadać wymagane prawem pozwolenie wodnoprawne. Brak takiego pozwolenia może spowodować wstrzymanie użytkowania instalacji.