Najpierw decyzja środowiskowa, potem inwestycja

Zmiany w zakresie właściwości organów wydających decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach polegają na tym, że decyzje, które dotychczas wydawał wojewoda, ma obecnie wydawać regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Podobnie, jak było przed zmianą prawa, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinno nastąpić przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie decyzji warunkujących realizację przedsięwzięcia. Katalog decyzji, przed którymi wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (zawarty w art. 72 ust. 1), zasadniczo odpowiada postanowieniom dawnego art. 46 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska (POŚ). Różnica w stosunku do poprzedniego stanu prawnego dotyczy decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu (zgodnie z art. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy).

Dotychczas postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko poprzedzało jedynie decyzję o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na zalesieniu. Teraz natomiast ustawa stanowi wyraźnie, iż decyzja środowiskowa poprzedza decyzję o warunkach zabudowy. Dodatkowo do katalogu tego dodana została, wprowadzona niedawno w ustawie o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

W przypadku braku oceny (czyli braku potrzeby sporządzenia raportu) ustawa w ogóle nie przewiduje konieczności uzgadniania.

W ramach natomiast oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko prowadzone będzie uzgodnienie jedynie z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Dotychczasowe uzgodnienie z właściwym organem inspekcji sanitarnej zostanie zastąpione opinią tego organu, z zastrzeżeniem, że jej niewydanie w terminie uznaje się za brak zastrzeżeń.

Ustawa nie przewiduje natomiast ani uzgadniania, ani też potrzeby uzyskania opinii ze strony starosty (jedynie w okresie przejściowym do 15 listopada 2009 r. starosta zamiast regionalnego dyrektora jest właściwy do dokonywania uzgodnień dla przedsięwzięć z II grupy), wojewody oraz marszałka.

Zgodnie z art. 84 ust. 1, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena organ w decyzji stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny. Sformułowanie takie może sugerować, że organ nie może określić w decyzji żadnych warunków realizacji przedsięwzięcia, jeśli nie będzie raportu, co uniemożliwiłoby obecnie często stosowaną i sensowną praktykę określania warunków środowiskowych bez żądania raportu.

Przepis ten należy jednak widzieć w świetle art. 71 ust. 1 ustawy, który odnosi się do wszystkich decyzji środowiskowych (a nie tylko tych z raportem) i stanowi, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Oznacza to, że także w przypadku odstąpienia od raportu organ może, a nawet powinien określić środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.

W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach niezbędne będzie wskazanie konieczności przeprowadzenia powtórnej oceny oddziaływania na środowisko na etapie wydawania pozwolenia na budowę oraz decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Artykuł 72 ust. 7 nakazuje wystąpienie o wydanie ponownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływania na obszar Natura 2000 wyznaczony po wydaniu decyzji. Przepis ten w obecnym brzmieniu nie ma sensu. Istnienie znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 wyklucza, zgodnie z art. 33 ustawy o ochronie przyrody, wydanie zgody na realizację przedsięwzięcia.

W przepisie art. 72 ust. 7 chodzi o stwierdzenie, czy takie negatywne oddziaływanie istnieje. Przesłanką zastosowania tego przepisu jest więc istnienie tylko znaczącego oddziaływania (czy jest ono negatywne rozstrzygnie właśnie dopiero przeprowadzona ocena).

* Ustawa z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.