Co i kiedy powinien zrobić inwestor

System ocen oddziaływania przedsięwzięć na środowisko uległ z 15 listopada 2008 r. dość poważnym zmianom. Wszystko za sprawą nowej ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227), w skrócie zwanej poniżej ustawą o.o.ś.

Będąc inwestorem, należy mieć na uwadze harmonogram oraz tok postępowania w sprawie ocen oddziaływania na środowisko, który wprowadza ta ustawa. Poniżej kilka informacji, o które często pytają przedsiębiorcy. Jeśli przedsięwzięcie na pewno znacząco będzie oddziaływać na środowisko:

należy złożyć do właściwego organu administracji (wójt gminy, burmistrz lub prezydent miasta) wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obejmujący raport o oddziaływaniu na środowisko, poświadczoną kopię mapy ewidencyjnej obejmującej obszary realizacji przedsięwzięcia oraz jego oddziaływania na środowisko;

organ ma czas na wydanie decyzji określony przez ogólne przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, czyli maksymalnie dwa miesiące od daty złożenia wniosku do urzędu;

ustawa przewiduje jeszcze inną ścieżkę do uzyskania decyzji: inwestor, składając wniosek o wydanie decyzji do organu, zamiast raportu o oddziaływaniu na środowisko składa kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz wniosek o ustalenie zakresu raportu. Ścieżka ta jest obowiązkowa w sytuacji, gdy możliwe jest istotne oddziaływanie przedsięwzięcia na tereny innych państw (czyli tzw. oddziaływanie transgraniczne). Organ określa w drodze postanowienia zakres raportu w ciągu 30 dni od dnia wszczęcia postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednak przed wydaniem tego postanowienia musi jeszcze przekazać wszystkie dokumenty regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska (jest to nowy organ administracji rządowej powołany przez ustawę o.o.ś.) w celu uzyskania opinii. Opinia taka musi zostać wydana w ciągu 14 dni od dnia otrzymania przez regionalnego dyrektora wymaganych dokumentów.

W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko inwestor musi najpierw wystąpić do organu z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która obejmuje kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz wniosek o ustalenie zakresu raportu. Dalej obowiązuje ta sama ścieżka, która została przedstawiona powyżej dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, z jedną jednak różnicą. Jeżeli przedsięwzięcie wiąże się z postępowaniem w sprawie uzyskania takich decyzji, jak pozwolenie na budowę czy decyzje o: warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub też przedsięwzięć związanych z Euro 2012, to organ prowadzący postępowanie musi zasięgnąć opinii nie tylko regionalnego dyrektora ochrony środowiska, ale również od organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych dołącza się w takim przypadku do wniosku o wydanie wspomnianych wyżej decyzji.

Ustawa wyróżnia jeszcze przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000, które nie są bezpośrednio związane z ich ochroną lub nie wynikają z tej ochrony. W takich przypadkach konieczne jest przeprowadzenie tzw. oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, która jest niczym innym, jak analizą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ale zawężoną wyłącznie do terenu danego obszaru Natura 2000. Ustawa nie przewiduje tu innego toku postępowania jak przedstawiony powyżej, ale może pojawić się obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w ramach postępowań w sprawie uzyskania innych decyzji administracyjnych takich, jak: koncesja na poszukiwanie, rozpoznawanie lub wydobywanie złóż kopalin, pozwolenie wodnoprawne, decyzja o zmianie lasu na użytek rolny i in. (pełna lista decyzji określona jest w art. 96 ust. 2). Jeżeli organ przeprowadzający postępowanie w sprawie tych decyzji uzna, że istnieje potencjalne oddziaływanie na obszar Natura 2000, to wydaje postanowienie o nałożeniu obowiązku przedłożenia miejscowemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska tych samych dokumentów, które składa się do organu przy postępowaniu w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Dalszy tok postępowania jest następujący:

regionalny dyrektor ochrony środowiska musi w ciągu 14 dni od daty otrzymania kompletu dokumentów wydać postanowienie o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, określając również zakres wymaganego raportu;

na tym etapie należy złożyć do dyrektora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;

po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000. Postanowienie to musi być wydane w ciągu 45 dni od dnia dostarczenia raportu. W tym czasie raport podlega konsultacjom społecznym, które przeprowadza organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji określonych w art. 96 ust. 2 ustawy.

Należy pamiętać, że nowa ustawa ustala obowiązek wykonania drugiej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Powtórna ocena przeprowadzana jest na etapie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, a więc w momencie rozpoczęcia faktycznej realizacji przedsięwzięcia.

Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach to dopiero pierwszy obowiązkowy etap uwzględniania środowiskowych aspektów w procesie inwestycyjnym (przed decyzją o podjęciu inwestycji i jej lokalizacji warto w ramach studium wykonalności uwzględnić również ocenę warunków środowiskowych przedsięwzięcia). W kolejnych etapach procesu (np. oddanie do użytkowania, eksploatacja i zamknięcie instalacji) pojawiają się kolejne wymagania wobec inwestora dotyczące zagadnień ochrony środowiska.

Postaramy się je przybliżyć w następnych artykułach.