Wyższe odszkodowanie za szybkie oddanie gruntu

Przyspieszona ma być budowy, przebudowa i modernizacji linii kolejowych o znaczeniu państwowym. Od 22 stycznia tego roku zaczynają obowiązywać nowe przepisy ustawy o transporcie kolejowym dotyczące inwestycji na kolej, które dotyczą zasada wywłaszczania wypłat odszkodowań dla właścicieli nieruchomości położonych na trasie przebiegu linii kolejowych.

Nowe przepisy zakładają, że Polskie Linie Kolejowe (PKL), jako zarządca narodowej infrastruktury kolejowej, występować będą o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej o znaczeniu państwowym. Mają zastąpić w tej roli ministra infrastruktury, który obecnie jest pośrednikiem między inwestorem (PLK) a wojewodą, wydającym taką decyzję, co wydłuża czas jej wydania. Wojewoda będzie też zawiadamiał właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Jeśli decyzja taka zostanie wydana, to będzie automatycznie decyzją wywłaszczeniową. Zgodnie z nowymi przepisami PLK - z dniem uprawomocnienia się decyzji - będą nabywać prawo użytkowania wieczystego gruntów wydzielonych pod linie kolejowe oraz prawo własności budynków, innych urządzeń i lokali na nich się znajdujących. Dochód uzyskany przez PLK z tytułu nabycia praw, o których mowa, jest zwolnione z podatku dochodowego. Przewidziano także zwolnienie PLK z opłat za nabyte prawo użytkowania wieczystego gruntów.

Wojewoda wysyła zawiadomienie o wszczęciu postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wnioskodawcy, właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości oraz zawiadamia pozostałe strony o wszczęciu tego postępowania w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, na stronach internetowych tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne. Z dniem zawiadomienia, o którym mowa, nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, objęte wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, nie mogą być przedmiotem obrotu.

Wojewoda doręcza decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wnioskodawcy oraz wysyła zawiadomienie o jej wydaniu właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony zawiadamia w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, na stronach internetowych tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne.

W nowych przepisach uregulowano także kwestię wypłaty odszkodowań za przejęte nieruchomości. Będą one wypłacane przez PLK, a nie jak dotychczas przez Skarb Państwa.

Ustalenie wysokości odszkodowania odbywać się ma na zasadzie negocjacji PLK z właścicielami lub użytkownikami wieczystymi. Decyzja administracyjna w tej sprawie wydawana byłaby jedynie w przypadku niepowodzenia negocjacji. Oznacza to odciążenie wojewodów od prowadzenia postępowań administracyjnych i przyspieszenie wypłacania odszkodowań. Dotychczas odszkodowanie ustalane było w drodze decyzji administracyjnej.

Odszkodowanie za wywłaszczenie będzie wyższe od wartości ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego: o 5 proc., gdy dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty niezwłocznie przekaże nieruchomość i opróżni pomieszczenia, i o 10 tys. zł, za nieruchomość z budynkiem mieszkalnym albo budynkiem, w którym wydzielono mieszkania. Odszkodowanie ma pozwolić odtworzyć w innym miejscu stan posiadania sprzed wywłaszczenia.