Nie każdy magazyn na leki spełnia wymagania

Powodem uznania za wykluczoną - w konkretnej aptece ogólnodostępnej - sprzedaży produktów, o jakich mowa w art. 72 ust. 5 prawa farmaceutycznego, musi być przekonujące ustalenie przeszkadzania przechowywaniem i sprzedażą tychże produktów w prowadzeniu podstawowej działalności apteki, tj. świadczeniu usług farmaceutycznych.

Spółka wystąpiła o zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Wojewódzki inspektor farmaceutyczny wezwał stronę do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie wyodrębnienia magazynu do przechowywania asortymentu wymienionego w art. 72 ust. 5 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Na skutek oświadczenia spółki, w którym stwierdzono, że nie przewiduje ona prowadzenia asortymentu wymienionego w art. 72 ust. 5, organ wydał decyzję zezwalającą prowadzenie apteki z wyłączeniem produktów, o których mowa we wspomnianym przepisie. Następnie skarżąca złożyła wniosek o uzupełnienie decyzji poprzez rozstrzygnięcie w zakresie dopuszczalności sprzedaży produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy, z zastrzeżeniem ich przechowywania w izbie ekspedycyjnej apteki. Organ odmówił uzupełnienia decyzji. Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, w części dotyczącej zakazu sprzedaży produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że bezwzględnym wymogiem prowadzenia przez aptekę ogólnodostępną obrotu produktami określonymi w art. 72 ust. 5 ustawy, jest wydzielenie - w ramach powierzchni podstawowej lokalu apteki - odrębnego pomieszczenia, przeznaczonego do przechowywania tych produktów (art. 86 ust. 8 w zw. z art. 72 ust. 5 ustawy). Na podstawie dołączonego do wniosku o zezwolenie na prowadzenie apteki planu technicznego lokalu organ ustalił, że w aptece przewidziano jeden magazyn. Zdaniem organu, w świetle przepisów rozporządzenia ministra zdrowia z 30 września 2002 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki (Dz.U. nr 171, poz. 1395 ze zm.), pomieszczenia określonego przez stronę jako drugi magazyn nie można potraktować jako magazynu do przechowywania asortymentu wymienionego w art. 72 ust. 5 ustawy - Prawo farmaceutyczne. WSA oddalił skargę spółki. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła skarżąca spółka.

NSA uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie i uchylił zaskarżony wyrok. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że zasadnicze znaczenie dla oceny w zakresie możliwości prowadzenia w aptece ogólnodostępnej sprzedaży produktów określonych w art. 72 ust. 5 prawa farmaceutycznego ma regulacja zawarta w art. 86 ust. 8 tej ustawy. NSA zauważył również, iż sąd I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien, w świetle art. 86 ust. 8 ustawy, ocenić, w jaki konkretnie sposób podawane przez organ mankamenty wydzielonego przez stronę pomieszczenia, wskazywanego przez nią jako magazyn do przechowywania produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy, mogą rzutować na podstawową działalność apteki. Zdaniem NSA, samo akcentowanie małej powierzchni tego pomieszczenia nie jest jeszcze wystarczające, skoro obowiązujące przepisy nie określają minimalnej powierzchni omawianego rodzaju magazynu. O tym, jaką wielkość magazynu do przechowywania produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 prawa farmaceutycznego należałoby uznać za wystarczającą w danym przypadku, rozstrzygane powinno być po szczegółowym rozważeniu i analizie możliwości pracy konkretnej apteki, a w szczególności zakładanego w niej obrotu omawianymi produktami.

asystent sędziego NSA

W omówionym orzeczeniu NSA zwrócił uwagę na kryteria, jakie powinny decydować o wydaniu zezwolenia na prowadzenie przez apteki ogólnodostępne działalności innej niż podstawowa, czyli innej niż wydawanie produktów leczniczych i wyrobów medycznych, bądź sporządzania leków. Zgodnie z art. 86 ust. 8 prawa farmaceutycznego w aptekach ogólnodostępnych na wydzielonych stoiskach można sprzedawać produkty określone w art. 72 ust. 5 (np.: środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, suplementy diety, środki kosmetyczne, przedmioty do pielęgnacji niemowląt i chorych) posiadające wymagane prawem atesty lub zezwolenia, pod warunkiem że ich przechowywanie i sprzedaż nie będą przeszkadzać podstawowej działalności apteki. Elementem obligatoryjnym przy prowadzeniu tego typu działalności jest posiadanie magazynu, który na mocy przepisów wykonawczych do ustawy musi spełniać określone wymagania. Jednakże jak podkreślił NSA, organ, odmawiając wydania zezwolenia na sprzedaż produktów określonych w art. 72 ust. 5, powinien szczegółowo wykazać, dlaczego magazyn do przechowywania tego typu produktów ma zbyt małą powierzchnię i jak ta okoliczność rzutuje na ewentualne utrudnienia w prowadzeniu podstawowej działalności apteki.