Służby sprawdzą rozliczenia podatkowe

Nowa ustawa o ochronie informacji niejawnych wprowadza rozwiązania dostosowane do aktualnego postępu teleinformatycznego i fizycznego w zakresie przekazywania i przechowywania informacji, a także porządkuje procedury dostępu do takich informacji.

Oprócz zwykłego postępowania sprawdzającego, mającego na celu ustalenie, czy osoba sprawdzana daje rękojmię zachowania tajemnicy, może zostać przeprowadzone postępowanie rozszerzone. Obejmuje ono sprawdzenie stanu i obrotów na rachunku bankowym oraz zadłużenia - w szczególności wobec Skarbu Państwa - osoby sprawdzanej.

Poszerzone postępowanie sprawdzające prowadzi się m.in.: przy stanowiskach i pracach związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "tajne" lub "ściśle tajne"; wobec kierowników jednostek organizacyjnych, w których są przetwarzane informacje niejawne o klauzuli "poufne" lub wyższej.

W takim postępowaniu możliwe jest stosowanie przepisów wynikających z Ordynacji podatkowej oraz ustawy o kontroli skarbowej (np. w zakresie informacji o założonych i zlikwidowanych rachunkach bankowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej; posiadanych rachunków bankowych lub rachunków oszczędnościowych - ich liczby a także obrotów i stanów; oraz rachunków papierów wartościowych; umów kredytowych).

Szczegółowy zakres, warunki, sposób i tryb udzielania niezbędnej pomocy przez organy kontroli skarbowej służbom i instytucjom uprawnionym do prowadzenia poszerzonych postępowań sprawdzających zostanie określony w odpowiednim rozporządzeniu prezesa Rady Ministrów.

Osoba, której praca wymaga dostępu do informacji niejawnych, wypełnia i składa tzw. ankietę bezpieczeństwa osobowego. Trzeba w niej podać nie tylko dane osobowe, zdrowotne i bezpieczeństwa (w tej części dokumentu pojawiają się pytania o karalność czy kontakt ze służbami innych państw), ale również informacje o sytuacji majątkowej, w tym uzyskiwanych dochodach z różnych źródeł przychodów, oraz zadłużeniu, w tym zaległościach podatkowych. W przypadku prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego niektóre dane mogą obejmować nie tylko sprawdzaną osobę, ale również członków jej rodziny (współmałżonka, partnera życiowego, który pozostaje w faktycznym i trwałym - niebędącym małżeństwem - związku z osobą sprawdzaną, rodziców, rodzeństwa, dzieci, współmieszkańców).

Procedury związane z ochroną informacji niejawnych dotyczą osób, które mają wpływ na szeroko rozumiane bezpieczeństwo Polski. Ustawa mówi o organach władzy publicznej, w szczególności: organach administracji rządowej i organach jednostek samorządu terytorialnego, a także innych podległych im jednostkach organizacyjnych lub przez nie nadzorowanych sądach i trybunałach; organach kontroli państwowej i ochrony prawa. Zasady ochrony informacji niejawnych dotyczą również: pracowników NBP; jednostek organizacyjnych podległych organom władzy publicznej lub nadzorowanych przez te organy; przedsiębiorców zamierzających ubiegać się o zawarcie umów lub realizację prac związanych z dostępem do informacji niejawnych; pełnomocników ochrony informacji niejawnych.

Ustawa wprowadza jednocześnie zmianę w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawie o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników w związku ze zmianą klauzul informacji niejawnych. Przepisy te, ze względu na ochronę informacji niejawnych, określają m.in. możliwość nadawania NIP oraz poboru podatku od osób związanych z dostępem do informacji niejawnych, w odrębnym trybie.

Odpowiednie zmiany redakcyjne wprowadzone zostały również w ustawie Ordynacja podatkowa, która określa nadanie uprawnień organu podatkowego m.in. szefowi Agencji Wywiadu oraz tryb przekazywania danych związanych z ochroną informacji niejawnych.

Organy podatkowe mogą udostępnić dane służbom państwowym, m.in. ABW, SKW, AW, SWW, CBA, policji, Żandarmerii Wojskowej, Straży Granicznej, Służbie Więziennej, BOR i ich posiadającym pisemne upoważnienie funkcjonariuszom lub żołnierzom w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania sprawdzającego na podstawie przepisów o ochronie informacji niejawnych.

Czynności sprawdzające i informacje w zakresie obowiązków podatkowych są podobne do tych, jakie mogły być stosowane przy poprzednio obowiązującej ustawie o ochronie informacji niejawnych.

Nowa ustawa wchodzi w życie 2 stycznia 2011 r.

W ankiecie bezpieczeństwa osobowego znajdą się pytania dotyczące nie tylko dochodów, lecz także zaległości podatkowych

Przemysław Molik

przemysław.molik@infor.pl

Ustawa z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. nr 182, poz. 1228).