Uproszczono sposób ustalania opłat za energię cieplną

Przedsiębiorstwa energetyczne ustalają taryfy dla energii stosownie do zakresu wykonywanej działalności gospodarczej. Szczegółowe zasady kształtowania i kalkulacji taryf dla ciepła oraz szczegółowe zasady rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło określa minister właściwy do spraw gospodarki, po zasięgnięciu opinii prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE), w drodze rozporządzenia (art. 46 ust. 5 ustawy - Prawo energetyczne, dalej ustawa).

Rozporządzenie ministra gospodarki z 17 września 2010 r. stanowi więc wykonanie delegacji ustawowej.

Przedsiębiorstwo energetyczne opracowuje taryfę w sposób zapewniający pokrycie kosztów uzasadnionych oraz ponoszonych odpowiednio w zakresie określonym w przepisach wy- danych na podstawie art. 9a ust. 9 ustawy oraz eliminowanie subsydiowania skrośnego. Chodzi więc na przykład o pokrycie kosztów działalności gospodarczej przedsiębiorstw energetycznych w zakresie wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, dystrybucji energii lub obrotu energią wraz z uzasadnionym zwrotem z kapitału zaangażowanego w tę działalność, a także kosztów związanych z ochroną interesów odbiorców.

Taryfa powinna, odpowiednio do wykonywanej przez przedsiębiorstwo energetyczne działalności gospodarczej, określać:

● grupy taryfowe;

● rodzaje oraz wysokość· cen i stawek opłat, a także warunki ich stosowania;

● bonifikaty za niedotrzymanie parametrów jakościowych nośnika ciepła i standardów jakościowych obsługi odbiorców;

● opłaty za nielegalny pobór ciepła.

Określone w taryfie ceny i stawki opłat różnicuje się dla poszczególnych grup taryfowych, odpowiednio do kosztów uzasadnionych.

Taryfa powinna być tak kształtowana, aby odbiorca mógł na jej podstawie obliczyć należność odpowiadającą zakresowi usług związanych z zaopatrzeniem w ciepło.

Określone w taryfie warunki stosowania cen i stawek opłat ustala się z uwzględnieniem parametrów jakościowych nośnika ciepła i standardów jakościowych obsługi odbiorców, określonych w umowie sprzedaży ciepła, w umowie o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji ciepła albo w umowie kompleksowej.

Rozporządzenie stanowi realizację "Polityki energetycznej Polski do 2030 roku" w zakresie zmiany mechanizmów regulacji poprzez wprowadzenie metod kształtowania cen ciepła z zastosowaniem cen referencyjnych oraz bodźców do optymalizacji kosztów zaopatrzenia w ciepło.

Rozporządzenie określa m.in., że uzasadniony przychód ze sprzedaży ciepła, stanowiący podstawę kalkulacji cen i stawek opłat w taryfie dla źródeł ciepła, w których następuje wytwarzanie ciepła i energii elektrycznej w jednostkach kogeneracji, będzie ustalany w oparciu o ceny referencyjne, odpowiednio dla jednostek opalanych paliwami węglowymi, paliwami gazowymi, olejem opałowym lub wykorzystujących odnawialne źródła energii.

Ceny referencyjne oparte będą o średnie ceny sprzedaży ciepła za poprzedni rok kalendarzowy z jednostek wytwórczych niebędących jednostkami kogeneracji, z uwzględnieniem współczynnika referencyjnego ustalanego i ogłaszanego do 31 marca każdego roku przez prezesa URE. W okresie przejściowym pozostanie możliwość kształtowania taryfy w formule kosztowej.

Jednocześnie wprowadza się bezterminowe ograniczenie wzrostu cen z istniejących jednostek kogeneracji, które zastosują uproszczony model ustalania cen.

Określany w oparciu o przychody ze sprzedaży ciepła dla źródła ciepła, dla którego przedsiębiorstwo energetyczne stosuje uproszczony sposób kalkulacji cen i stawek opłat w taryfie dla ciepła, roczny wskaźnik wzrostu ograniczony został do 3 punktów procentowych powyżej wzrostu odpowiednich cen w sektorze ciepłowni.

Dla 2011 roku ograniczenie to ustalone jest w wysokości średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych powiększonego o 5 punktów procentowych. W 2013 roku dodatkowo uwzględniono wzrost kosztów działalności związanych z koniecznością zakupu uprawnień do emisji CO₂. Rozwiązanie to powinno stymulować nowe inwestycje w jednostki kogene-racji przy zapewnieniu ochrony odbiorców przed nadmiernym wzrostem cen ciepła.

W celu rozwoju wytwarzania energii w źródłach odnawialnych do rozporządzenia wprowadzono rozwiązania, zgodnie z którymi przychody ze sprzedaży dodatkowych praw majątkowych ze świadectw pochodzenia dla energii ze źródeł odnawialnych nie będą uwzględniane (odejmowane) przy kalkulacji uzasadnionego przychodu stanowiącego podstawę kalkulacji cen i stawek opłat w taryfie dla ciepła przedsiębiorstw wytwarzających ciepło w jednostkach kogeneracji, które nie zastosują uproszczonego sposobu kalkulacji taryf.

Rozporządzenie doprecyzowuje również przesłanki stanowiące podstawę do określenia planowanej wielkość zwrotu z kapitału zaangażowanego w działalność ciepłowniczą, co powinno zniwelować w tym zakresie tzw. ryzyko regulacyjne i zapewnić możliwość odtwarzania majątku sieciowego.

Zagwarantowano ponadto, że uwzględnienie zwrotu z kapitału w kalkulacji cen i stawek opłat nie będzie powodować nadmiernego wzrostu opłat ponoszonych przez odbiorców.

Rozporządzenie uelastyczniło ustalanie sposobu obliczania wysokości miesięcznej raty opłaty za zamówioną moc cieplną, opłaty za ciepło, opłaty za nośnik ciepła, miesięcznej raty opłaty stałej za usługi przesyłowe, opłaty zmiennej za usługi przesyłowe i miesięcznej raty opłaty za obsługę odbiorców, poprzez pozostawienie stronom umowy możliwości określenia indywidualnych warunków w tym zakresie w umowie sprzedaży ciepła lub umowie o świadczenie usług przesyłania i dystrybucji albo w umowie kompleksowej.

Rozporządzenie wejdzie w życie 3 listopada 2010 r.

● Subsydiowanie skrośne - pokrywanie kosztów jednego rodzaju wykonywanej działalności gospodarczej lub kosztów dotyczących jednej grupy odbiorców przychodami pochodzącymi z innego rodzaju wykonywanej działalności gospodarczej lub od innej grupy odbiorców

● Kogeneracja - równoczesne wytwarzanie ciepła i energii elektrycznej lub mechanicznej w trakcie tego samego procesu technologicznego

● Ciepło użytkowe w kogeneracji - ciepło wytwarzane w kogeneracji, służące zaspokojeniu niezbędnego zapotrzebowania na ciepło lub chłód, które gdyby nie było wytworzone w kogeneracji, zostałoby pozyskane z innych źródeł

● Jednostka kogeneracji - wyodrębniony zespół urządzeń, który może wytwarzać energię elektryczną w kogeneracji, opisany poprzez dane techniczne

● Taryfa - zbiór cen i stawek opłat oraz warunków ich stosowania, opracowany przez przedsiębiorstwo energetyczne i wprowadzany jako obowiązujący dla określonych w nim odbiorców w trybie określonym ustawą

● Grupa taryfowa - grupę odbiorców korzystających z usług związanych z zaopatrzeniem w ciepło, z którymi rozliczenia są prowadzone na podstawie tych samych cen i stawek opłat oraz warunków ich stosowania

● Przedsiębiorstwo ciepłownicze - przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się wytwarzaniem ciepła w eksploatowanych przez to przedsiębiorstwo źródłach ciepła, przesyłaniem i dystrybucją oraz sprzedażą ciepła wytworzonego w tych źródłach lub zakupionego od innego przedsiębiorstwa energetycznego

● Źródło ciepła - połączone ze sobą urządzenia lub instalacje służące do wytwarzania ciepła

Taryfy przedsiębiorstw energetycznych, obowiązujące przed 3 listopada, zachowują ważność do dnia określonego w decyzjach prezesa Urzędu Regulacji Energetyki zatwierdzających te taryfy

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Rozporządzenie ministra gospodarki z 17 września 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło (Dz.U. nr 194, poz. 1291).