Za tymczasowe zajęcie gruntu właściciel otrzyma odszkodowanie

24 września Sejm przyjął wszystkie senackie poprawki do uchwalonej w sierpniu nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zawarte w niej zmiany dotyczą nakładania obowiązku czasowego udostępnienia nieruchomości przeznaczonych do realizowania celów publicznych oraz wysokości odszkodowania z tytułu wywłaszczenia.

Zgodnie z obowiązującymi procedurami w przypadku zamiaru wywłaszczenia nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym starosta podaje taką informację do publicznej wiadomości. Jeżeli wywłaszczenie dotyczy części nieruchomości, ogłoszenie zawiera również informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie podziału tej nieruchomości. Następnie osoby, które mają prawa do wywłaszczanej lub dzielonej nieruchomości, mają w dalszym ciągu dwa miesiące na zgłoszenie praw do nieruchomości (na skrócenie terminu do 30 dni nie zgodzili się senatorowie).

Zgodnie z nowelizacją, jeżeli w takim czasie nie zostaną ustalone osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wyda decyzję o nabyciu własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, która wnioskowała o wywłaszczenie. Nabycie prawa własności nastąpi z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna. Obecnie po bezskutecznym upływie terminu można wszcząć postępowanie w sprawie podziału i postępowanie wywłaszczeniowe.

Do ustawy zostały dodane także przepisy pozwalające staroście na zobowiązanie właściciela, użytkownika wieczystego lub osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe, do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii urządzeń przesyłowych. Chodzi między innymi o ciągi drenażowe, przewody i urządzenia służące do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości będzie mogła być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie takich czynności.

Obowiązek udostępnienia nieruchomości będzie maksymalnie ustanawiany na czas nie dłuższy niż sześć miesięcy. Za udostępnienie nieruchomości oraz powstałe szkody będzie przysługiwało odszkodowanie.

W przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody starosta ma dzisiaj obowiązek udzielić w drodze decyzji zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż sześć miesięcy. Zgodnie ze zmianami w przypadku postępowania prowadzonego na wniosek wydanie decyzji nastąpi niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. W przypadku gdy złożenie wniosku będzie znacznie utrudnione, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości będzie miał obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek będzie podlegał egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość, będzie musiał jednak złożyć wniosek o wydanie tej decyzji w terminie trzech dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja będzie wydana nie później niż po upływie sześciu miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku niedopełnienia tego obowiązku starosta w drodze decyzji orzeknie o nałożeniu kary w wysokości 5 tys. zł za każdy dzień zwłoki. Nowelizacja wejdzie w życie po upływie 30 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Katarzyna Sawicka