Nowelizacja nie uchyliła obowiązku zakupu energii elektrycznej

Przepis art. 479⁵³ par. 2 kodeksu postępowania cywilnego nie daje podstaw do takiej ingerencji w postępowanie administracyjne, które prowadziłoby do jego umorzenia.

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki orzekł, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie wywiązała się w 2006 r. z określonego Prawem energetycznym obowiązku zakupu oferowanej energii elektrycznej, wytworzonej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła w przyłączonych do sieci źródłach energii znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i za to wymierzył jej karę pieniężną. W odwołaniu od tej decyzji spółka z o.o. (powódka w niniejszej sprawie) wniosła o jej uchylenie lub zmianę i odstąpienie od wymierzenia kary. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrokiem zmienił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne. Nie rozważając zarzutów odwołującej się SOKiK, stwierdził, że w świetle nowych przepisów (po zmianie Prawa energetycznego ustawą z 12 stycznia 2007 r.) nie penalizuje się obowiązku, niewykonanie którego zarzucono powódce. Od wyroku apelację wniósł pozwany prezes URE.

Sąd apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu. Uznał, że rozstrzygnięcie sądu okręgowego, umarzającego postępowanie administracyjne, nie znajduje uzasadnienia w świetle art. 479⁵³ par. 2 k.p.c. Przepis powyższy stanowi, że w razie uwzględnienia odwołania Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zaskarżoną decyzję albo uchyla, albo zmienia w całości lub w części i orzeka co do istoty sprawy. Nie daje zatem podstaw do takiej ingerencji w postępowanie administracyjne, które prowadziłoby do jego umorzenia. W przypadku gdy sąd antymonopolowy konstatuje brak podstaw do wydania decyzji, orzeka o jej uchyleniu.

Możliwości zastosowania art. 56 ust. 1 pkt 1a Prawa energetycznego, w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą zmieniającą z 12 stycznia 2007 r., do czynu popełnionego w 2006 r. i objętego postępowaniem administracyjnym, wszczętym po dniu jej wejścia życie, rodziła w orzecznictwie wątpliwości i była źródłem sprzecznych poglądów prezentowanych także w tej sprawie. Ostatecznie, zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, przepis art. 56 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 9a ust. 8 Prawa energetycznego w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawą z 12 stycznia 1997 r. stosuje się do oceny wykonania w 2006 r. przez przedsiębiorstwo energetyczne obowiązku zakupu energii elektrycznej wytworzonej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła w przyłączonych do sieci źródłach znajdujących się na terytorium RP, nawet jeżeli postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki po wejściu w życie ustawy z 12 stycznia 2007 r. Jednak art. 56 ust. 1 pkt 1a Prawa energetycznego w nowym brzmieniu stosuje się, jeżeli wysokość kary pieniężnej przewidzianej w tym przepisie jest względniejsza dla przedsiębiorstwa energetycznego.

Deregowanie określonych przepisów ze względu na zastąpienie ich nowymi przepisami nie powoduje utraty zastosowalności dawnych norm prawnych do stosunków prawnych, z których wynikałoby uchylenie obowiązków nałożonych w art. 9a ust. 8, jeżeli nie zostały one wykonane do dnia wejścia w życie nowych przepisów objętych sankcją określoną w skorelowanym z nim art. 56 ust. 1 pkt 1a Prawa energetycznego w dotychczasowym brzmieniu. Nie ma również żadnych powodów ażeby przypisać ustawodawcy niewyrażone w ustawie cele abolicyjne. Z porównania przepisów poprzednich z przepisami nowymi wynika bowiem, że dokonana zmiana nie pozbawia normatywnego znaczenia regulacji dotychczasowej w odniesieniu do istotnych elementów normy prawnej. Także kontynuacyjna zasada nowej regulacji zawartej w art. 9a ust. 8 Prawa energetycznego wskazuje na to, że nie ma żadnych racji dla uchylenia obowiązku określonego przed zmianą, jeśli nie został wykonany. Wprawdzie przepisy intertemporalne nie regulują spornej kwestii, jednak zawarta w art. 11 ustawy nowelizującej zasada nieretroakcji i przyjęta tam koncepcja zastosowania dotychczasowych przepisów do zobowiązań z pierwszego półrocza 2007 r. prowadzą do wniosku, że konieczne jest także ich zastosowanie do zobowiązań z 2006 r.

sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie

Przed zmianami Prawa energetycznego, wprowadzonymi ustawą z 12 stycznia 2007 r., przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej lub jej obrotem i sprzedające tę energię odbiorcom końcowym, przyłączonym do sieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, było obowiązane, do zakupu oferowanej energii elektrycznej wytworzonej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła w przyłączonych do sieci źródłach energii znajdujących się na terytorium RP. Z przepisem przewidującym powyższy obowiązek skorelowana była sankcja administracyjna, określona w art. 56 ust. 1 pkt 1 a Prawa energetycznego w brzmieniu sprzed powyższej nowelizacji, pod postacią kary pieniężnej. Ustawa nowelizująca z 12 stycznia 2007 r. nie zawiera regulacji, z których wynikałoby uchylenie przedmiotowego obowiązku zakupu energii, jeżeli nie został on wykonany do dnia wejścia w życie nowych przepisów.