Na wniosek starosty sąd orzeknie przepadek auta

Nowe odrębne postępowanie w sprawie przepadku pojazdów na rzecz powiatów wprowadziły przepisy ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Ustawa ta znowelizowała między innymi przepisy kodeksu postępowania cywilnego. O przepadku pojazdów sąd orzeka na posiedzeniu niejawnym, chyba że sąd postanowi inaczej. Sprawę rozpoznaje sąd właściwy dla miejsca, z którego został usunięty pojazd. Wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie jego przepadku na rzecz powiatu składa starosta. W jednym wniosku może domagać się, aby sąd orzekł nawet o przepadku kilku pojazdów, usuniętych w tych samych okolicznościach faktycznych. Warunkiem jednak będzie, że w każdym przypadku ten sam sąd musi być właściwy dla orzekania o przepadku każdego z tych samochodów.

Znowelizowane przepisy przewidują dla starosty całą procedurę, której musi dopełnić, zanim wystąpi do sądu z powyższym wnioskiem.

Najpierw powinien wezwać właściciela albo osobę uprawnioną do odebrania pojazdu oraz pouczyć go o skutkach nieodebrania go w ciągu trzech miesięcy od usunięcia. Po bezskutecznym upływie tego terminu starosta występuje z wnioskiem o przepadek pojazdu na rzecz powiatu.

Nie może jednak zrobić tego wcześniej niż przed upływem 30 dni od powiadomienia osób zainteresowanych o możliwości odbioru samochodu. Nie ma jednak prawa wystąpić z wnioskiem wówczas, gdy okoliczności wskazują, że auto nie zostało odebrane z przyczyn, które nie są zależne od właściciela albo osoby uprawnionej.

Natomiast inna procedura obowiązuje wówczas, gdy właściciel lub osoba uprawniona do odbioru pojazdu nie zostaną ustaleni. Wówczas dopiero po upływie czterech miesięcy od usunięcia pojazdu, gdy właściciel nie został ustalony, starosta może wystąpić z wnioskiem o jego przepadek. Warunkiem jest jednak że przy poszukiwaniu dołożono należytej staranności.

Rozpoznając sprawę o przepadek pojazdu sąd musi stwierdzić, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie auta było uzasadnione i czy przy poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności, a także czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Tę całą procedurę dotyczącą przepadku stosuje się do pojazdów usuwanych z drogi na przykład w razie pozostawienia ich w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Ponadto gdy zostały pozostawione bez oznakowania kartą parkingową w miejscu przeznaczonym dla pojazdu osoby niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej bądź w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Usuwa się go wówczas, gdy zostały przekroczone wymiary dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego. Nie trzeba tego robić, gdy istnieje możliwość skierowania go na pobliską drogę, na której jest dopuszczalny ruch takiego pojazdu. Może się zdarzyć, że nie ma możliwości jego zabezpieczenia w inny sposób niż przez jego usunięcie, a kierowała nim osoba nietrzeźwa, bez dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu albo jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi, narusza wymogi ochrony środowiska lub utrudnia prowadzenie akcji ratowniczej.

W przypadku gdy sąd orzeknie o przepadku, orzeczenie wykonuje starosta w trybie i na zasadach określonych w ustawie z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W jednym wniosku starosta może się domagać, aby sąd wydał orzeczenie o przepadku nawet kilku pojazdów, które zostały usunięte w tych samych okolicznościach, pod warunkiem że ten sam sąd jest właściwy dla każdej sprawy

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

Art. 2 ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 152, poz. 1018).