Wójt, egzekwując należności podatkowe, wykonuje zadania własne gminy

Organ wykonawczy gminy w sprawach z zakresu zadań własnych gminy jest podmiotem uprawnionym do używania pieczęci urzędowej mającej pośrodku wizerunek herbu gminy.

Spółka była zobowiązaną z tytułu podatku od nieruchomości położonych na terenie gminy. W wyniku tego prezydent miasta skierował do naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego tytuły wykonawcze celem wyegzekwowania należnego podatku i odsetek od zaległości. Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazując na niewłaściwość miejscową organu egzekucyjnego pominięcie w tytule wykonawczym pieczęci wierzyciela oraz podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności. Prezydent miasta, działając jako wierzyciel, uznał wniesione zarzuty za bezzasadne. Samorządowe kolegium odwoławcze po rozpatrzeniu złożonego przez Spółkę zażalenia postanowieniem orzekło o uznaniu zarzutu wskazującego na niewłaściwość organu egzekucyjnego za zasadne, zaś pozostałych zarzutów za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę spółki na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego wydanego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z pózn. zm.). Sprawa trafiła ostatecznie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zagadnienie prawne powstałe w sprawie przy wykładni prawa materialnego sprowadza się do stwierdzenia, czy w świetle obowiązujących przepisów prawa prezydent miasta, wystawiając jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym tytuł wykonawczy, może posłużyć się pieczęcią urzędową z jego herbem, czy też powinien użyć pieczęci urzędowej z wizerunkiem orła ustalonym dla godła Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie sędziów NSA z twierdzeniem spółki, że jedynie gmina, a nie jej organ, może w sprawach zadań własnych posługiwać się pieczęcią z herbem gminy jest nieuzasadnione. Przede wszystkim zdaniem NSA podkreślenia wymaga, że jednostki samorządu terytorialnego, w tym gminy, mają osobowość prawną, a ich samodzielność podlega ochronie sądowej. Gminy są adresatami norm prawnych i zgodnie z art. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z pózn. zm.), wykonują zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Jednak gminy, jako wyodrębnione jednostki samorządu terytorialnego, w systemie prawa publicznego nie pełnią funkcji organu administracji publicznej. Jednostki samorządu terytorialnego wykonują swoje zadania za pośrednictwem organów stanowiących i wykonawczych. Sama gmina pod względem ustrojowym nie jest zdolna realizować swoich zadań z pominięciem jej organów. To organy gminy uczestniczą w sprawowaniu władzy publicznej przez samorząd terytorialny, posiadając ku temu kompetencje o charakterze ustrojowym. W ocenie NSA oznacza to, że organ wykonawczy gminy (np. prezydent miasta) w sprawach z zakresu zadań własnych gminy, do których należy prowadzenie w trybie ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) egzekucji należności przypadających gminie z tytułu podatku od nieruchomości, jest podmiotem uprawnionym, w rozumieniu art. 16c pkt 3 ustawy z 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz.U z 2005 r. nr 235, poz. 2000 ze zm.), do używania pieczęci urzędowej mającej pośrodku wizerunek herbu gminy. Przepis ten wprawdzie przewiduje, że odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej, jest przepisem ścieśniającym i nie może być interpretowany przez rozszerzenie na niekorzyść uprawnienia gminy do używania pieczęci z herbem w sprawach z zakresu administracji samorządowej, z pominięciem jej organów.

opracowała Hanna Wesołowska