Nieoprocentowane pożyczki dla firm, którym powódź wyrządziła szkody

Od 13 sierpnia 2010 r. obowiązuje ustawa o wspieraniu przedsiębiorców dotkniętych skutkami powodzi z 2010 r. (Dz.U. nr 148, poz. 992).

Zawarte w niej przepisy regulują udzielanie pomocy przedsiębiorcom, w rozumieniu art. 4 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 z późn. zm.), którzy ponieśli szkodę w wyniku powodzi z 2010 r., z wyłączeniem przedsiębiorców wykonujących działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego.

Przepisy ustawy stosuje się również w przypadkach poniesienia szkody w wyniku osunięć ziemi wywołanych opadami atmosferycznymi, które miały miejsce w 2010 r. Tak wynika z regulacji zawartych w art. 1 nowej ustawy.

Zgodnie natomiast z jej art. 2 wspomniana pomoc polega na udzieleniu pożyczki na zasadach określonych w ustawie.

Pożyczkę przedsiębiorca przeznacza na usuwanie szkód w rzeczowych aktywach trwałych lub obrotowych powstałych w wyniku powodzi w miejscu faktycznego wykonywania działalności gospodarczej.

Jak wynika z art. 3 ustawy o wspieraniu przedsiębiorców dotkniętych skutkami powodzi z 2010 r., o udzielenie pożyczki ubiegać się może przedsiębiorca, który w dniu wystąpienia powodzi:

● wykonywał działalność gospodarczą na obszarze gmin lub miejscowości określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 2 ustawy z 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu, Dz.U. nr 84, poz. 906 (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy);

● zatrudniał nie więcej niż 50 pracowników (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy);

● nie spełniał kryteriów przedsiębiorstwa zagrożonego w rozumieniu pkt 9-11 komunikatu Komisji Wytyczne wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw, Dz.Urz. UE C 244 z 1 października 2004 r., str. 2, z późn. zm. (art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy);

● nie korzystał z innej pomocy udzielanej ze środków publicznych na pokrycie tych samych szkód powstałych w wyniku powodzi (art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy).

O udzielenie pożyczki ubiegać się może również przedsiębiorca, który zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej.

Pomoc, o której mowa we wspomnianym już art. 1, nie może być udzielana przedsiębiorcom, na których ciąży obowiązek zwrotu uzyskanej przez nich wcześniej pomocy publicznej, wynikający z decyzji Komisji Europejskiej uznającej tę pomoc za niezgodną z prawem lub ze wspólnym rynkiem. Tak wynika z art. 4 nowej ustawy.

Z kolei jej art. 5 stanowi, że pożyczek udzielają wybrane fundusze pożyczkowe. Środki finansowe na realizację ustawy pochodzą ze środków rezerwy celowej budżetu państwa przeznaczonej na przeciwdziałanie klęskom żywiołowym i usuwanie ich skutków.

Pożyczka może być udzielona przedsiębiorcy jednokrotnie do wysokości poniesionej szkody, lecz nie więcej niż 50 tys. zł.

W przypadku gdy przedsiębiorca posiadał w dniu wystąpienia powodzi umowę ubezpieczenia przedsiębiorstwa od następstw klęsk żywiołowych, kwota pożyczki nie może przekraczać różnicy między wysokością poniesionych szkód a wysokością odszkodowania określoną w umowie ubezpieczenia. Wynika to z art. 6 ustawy o wspieraniu przedsiębiorców skutkami powodzi z 2010 r.

Natomiast przepisy zawarte w jej art. 7 mówią, że wniosek o udzielenie pożyczki przedsiębiorca składa do funduszu pożyczkowego w terminie 6 miesięcy od dnia wystąpienia szkody powstałej w wyniku powodzi.

W przypadku przedsiębiorcy, który poniósł szkodę przed dniem wejścia w życie ustawy, wspomniany termin liczy się od dnia jej wejścia w życie.

Do wniosku o udzielenie pożyczki przedsiębiorca dołącza zaświadczenie wydane przez wójta gminy, burmistrza lub prezydenta miasta, właściwego dla miejsca faktycznego wykonywania przez poszkodowanego przedsiębiorcę działalności gospodarczej, potwierdzające, że w okresie wskazanym w zaświadczeniu przedsiębiorca poniósł szkodę w wyniku powodzi. Wzór zaświadczenia stanowi załącznik do ustawy Do wniosku o udzielenie pożyczki powinno zostać dołączone również oświadczenie przedsiębiorcy o:

● spełnianiu warunków, o których mowa we wspomnianych już przepisach zawartych w art. 3 ust. 1 pkt 2-4 ustawy,

● faktycznym wykonywaniu działalności gospodarczej w dniu wystąpienia powodzi albo jej zawieszeniu,

● tym, czy w dniu wystąpienia powodzi posiadał umowę ubezpieczenia przedsiębiorstwa od następstw klęsk żywiołowych.

W przypadku posiadania przez przedsiębiorcę w dniu wystąpienia powodzi umowy ubezpieczenia przedsiębiorstwa od następstw klęsk żywiołowych przedsiębiorca dołącza jej kopię do wniosku o udzielenie pożyczki.

Jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy, fundusz pożyczkowy jest zobowiązany do zawarcia umowy pożyczki z przedsiębiorcą spełniającym warunki, o których mowa we wspomnianym art. 3, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku o udzielenie pożyczki przez przedsiębiorcę, z zastrzeżeniem art. 8 ust. 2.

Zgodnie zaś z art. 8 ust 2 ustawy w przypadku wniosków złożonych przed dniem ogłoszenia pozytywnej de- cyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej przewidzianej w ustawie z rynkiem wewnętrznym, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia ogłoszenia tej decyzji.

W przypadku braków formalnych we wniosku złożonym przez przedsiębiorcę fundusz pożyczkowy, w terminie 3 dni od dnia jego złożenia, informuje przedsiębiorcę o konieczności uzupełnienia tego wniosku.

Wnioski o udzielenie pożyczki fundusz pożyczkowy rozpatruje w kolejności ich złożenia. W przypadku konieczności uzupełnienia wniosku za datę jego złożenia przyjmuje się datę złożenia uzupełnionego kompletnego wniosku.

Wypłata pożyczki następuje niezwłocznie po zawarciu umowy pożyczki.

Oszacowania szkód poniesionych przez przedsiębiorcę dokonuje rzeczoznawca majątkowy lub komisja powołana przez fundusz pożyczkowy.

Koszt związany z oszacowaniem tych szkód może zostać pokryty ze środków finansowych uzyskanych w ramach pożyczki.

W przypadku przedsiębiorcy posiadającego umowę ubezpieczenia przedsiębiorstwa od następstw klęsk żywiołowych podstawę oszacowania szkody może stanowić oszacowanie dokonane przez ubezpieczyciela, doręczone funduszowi pożyczkowemu. Wynika to z art. 9 nowej ustawy.

Z kolei według art. 10 przedsiębiorca przed upływem 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy z funduszem pożyczkowym jest obowiązany do wykorzystania i przedstawienia rozliczenia otrzymanej pożyczki. W uzasadnionych przypadkach okres ten może być przedłużony przez fundusz pożyczkowy o kolejne 3 miesiące.

Za wykorzystanie pożyczki uznaje się również wydatki na cele określone w art. 2 ust. 2 poniesione przez przedsiębiorców przed udzieleniem pożyczki.

Podstawę rozliczenia otrzymanej pożyczki stanowią rachunki lub faktury wystawione na przedsiębiorcę.

Przypomnijmy, że wymieniony art. 2 ust. 2 stanowi, że pożyczkę przedsiębiorca przeznacza na usuwanie szkód w rzeczowych aktywach trwałych lub obrotowych powstałych w wyniku powodzi w miejscu faktycznego wykonywania działalności gospodarczej.

Jak przewidują regulacje zawarte w art. 11 ustawy, pożyczka wykorzystana i rozliczona zgodnie z ustawą podlega umorzeniu z dniem złożenia do funduszu pożyczkowego rozliczenia (o którym mowa w art. 10 ust. 1).

Decyzję o umorzeniu wydaje fundusz pożyczkowy po dokonaniu kontroli poniesionych przez przedsiębiorcę wydatków.

W przypadku przedsiębiorcy nieposiadającego w dniu wystąpienia powodzi umowy ubezpieczenia przedsiębiorstwa od następstw klęsk żywiołowych, który wykorzystał otrzymaną pożyczkę zgodnie z celem określonym w art. 2 ust. 2, umorzeniu podlega 75 proc. udzielonej pożyczki. Pozostałe do spłaty 25 proc. kwoty pożyczki nie podlega oprocentowaniu.

Fundusz pożyczkowy odmawia umorzenia pożyczki:

● niewykorzystanej lub nierozliczonej w sposób oraz w terminach określonych w art. 10;

● w przypadkach, o których mowa w art. 13 ust. 2-4 (zostaną one omówione w dalszej części artykułu).

Od decyzji o odmowie umorzenia pożyczki przedsiębiorcy, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw gospodarki.

Okres spłaty pożyczki przez przedsiębiorcę nie może przekroczyć 3 lat od dnia zawarcia umowy pożyczki. Okres karencji spłaty pożyczki wynosi 9 miesięcy i jest liczony od dnia zawarcia umowy pożyczki. Takie przepisy zawarte są w art. 12 ustawy.

Bardzo istotne regulacje znajdują się w art. 13 ust. 1 nowej ustawy. Przewidują one, że w ramach kontroli, o której mowa we wspomnianym art. 11 ust. 2, przedsiębiorca jest zobowiązany, na wniosek funduszu pożyczkowego, udostępnić dokumentację związaną z wykorzystaniem udzielonej pożyczki oraz umożliwić funduszowi dokonanie czynności niezbędnych do ustalenia prawidłowości wykorzystania pożyczki.

Z kolei według unormowań art. 13 ust. 2 w przypadku odmowy umożliwienia funduszowi pożyczkowemu przeprowadzenia czynności, o których mowa w ust. 1, przedsiębiorca jest obowiązany do zwrotu otrzymanej pożyczki wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia zawarcia umowy pożyczki.

Natomiast art. 13 ust. 3 przewiduje, że w przypadku stwierdzenia w ramach kontroli przez fundusz pożyczkowy, że pożyczka lub jej część została wykorzystana niezgodnie z celem określonym w art. 2 ust. 2, przedsiębiorca jest obowiązany do spłaty wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem kwoty pożyczki powiększonej o ustawowe odsetki liczone od dnia zawarcia umowy pożyczki.

Zgodnie zaś w art. 13 ust. 4 w przypadku złożenia nieprawdziwego oświadczenia (o którym mowa w art. 7 ust. 3 pkt 2, a dotyczącego m.in. spełnienia określonych warunków), przedsiębiorca jest zobowiązany do zwrotu otrzymanej pożyczki wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia zawarcia umowy pożyczki. Według przepisów art. 13 ust. 5 nowej ustawy zwrotu otrzy-manej pożyczki, o którym mowa w ust. 2 i 4, przedsiębiorca dokonuje w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu decyzji funduszu pożyczkowego.

Zgodnie z art. 14 spłata, o której mowa w art. 11 ust. 3 i art. 13 ust. 3, oraz zwrot, o którym mowa w art. 13 ust. 2 i 4, są dokonywane na rachunek bankowy funduszu pożyczkowego.

Z kolei art. 15 przewiduje, że zabezpieczeniem zaciąganej pożyczki jest weksel in blanco.

W przypadku gdy przedsiębiorca posiadał w dniu wystąpienia powodzi umowę ubezpieczenia przedsiębiorstwa od następstw klęsk żywiołowych, kwota pożyczki nie może przekraczać różnicy między wysokością poniesionych szkód a wysokością odszkodowania określoną w umowie ubezpieczenia

Minister gospodarki ogłosił konkursy dla funduszy pożyczkowych aplikujących o udzielanie pożyczek przedsiębiorcom dotkniętym skutkami powodzi z 2010 r.

Jak podkreślono, oferta funduszu pożyczkowego startującego w konkursie powinna zawierać:

1. termin rozpoczęcia udzielania pożyczek (w tym termin rozpoczęcia przyjmowania wniosków),

2. opis organizacji udzielania pożyczek (miejsce składania wniosków i udzielania pożyczek, sposób dotarcia do przedsiębiorców),

3. informację dotyczącą zasobu kadrowego przewidzianego do udzielania pożyczek (liczba osób oddelegowanych do kontaktów z przedsiębiorcami, ich kwalifikacje),

4. wysokość kosztów operacyjnych związanych z obsługą pożyczek (w tym również na jedną podpisaną umowę pożyczki),

5. wskazanie miejsca prowadzenia działalności statutowej (w przypadku funduszu sieciowego miejsce lokalizacji centrali i oddziałów).

Do oferty fundusz pożyczkowy powinien dołączyć:

1. kopię sprawozdania finansowego za ostatni zamknięty rok bilansowy,

2. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego lub innego równoważnego rejestru,

3. oświadczenie o spełnieniu warunku, o którym mowa w art. 16 ustawy o wspieraniu przedsiębiorców dotkniętych skutkami powodzi z 2010 r. tj., że fundusz:

● w poprzednim roku rozliczeniowym nie poniósł straty,

● na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego wystąpienie powodzi nie zalegał z zobowiązaniami publicznoprawnymi.

Termin składania ofert minął 23 sierpnia 2010 r.

@RY1@i02/2010/164/i02.2010.164.055.004a.001.jpg@RY2@

Wzór zaświadczenia

Krzysztof Tomaszewski

krzysztof.tomaszewski@infor.pl

Ustawa z 12 sierpnia 2010 r. o wspieraniu przedsiębiorców dotkniętych skutkami powodzi z 2010 r. (Dz.U. 2010 nr 148 poz. 992).