O skutkach niewywiązania się z umowy rozstrzygają jej postanowienia

Rada miasta nie może podejmować czynności, które należą do sfery wykonawczej. Stanowi to naruszeniem konstytucyjnej zasady podziału organów gminy na stanowiące i wykonawcze.

Uchwałą nr XLIX/471/10 Rada Miasta Puławy określiła zasady korzystania z przyszkolnych obiektów i urządzeń sportowo-rekreacyjnych oraz ustaliła kwestie odpłatności za korzystanie z tych obiektów i urządzeń. Uchwała została podjęta na podstawie m.in. art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997 r. nr 9, poz. 43 z późn. zm.) oraz art. 4 ustawy z 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz.U. z 2007 r. nr 226, poz. 1675 z późn. zm.). W par. 2 ust. 2 uchwały Rada Miasta postanowiła, że niewywiązywanie się z obowiązków wynikających z zawartej umowy będzie skutkowało utratą prawa do bezpłatnego korzystania z obiektów sportowych wszystkich szkół prowadzonych przez gminę w danym roku. Z kolei w par. 4 uchwały rada upoważniała prezydenta miasta do ustalania wysokości cen i opłat za korzystanie z przyszkolnych obiektów i urządzeń sportowo-rekreacyjnych stanowiących mienie gminy. Jednocześnie w ust. 2 par. 4 organ stanowiący gminy zastrzegł, iż ustalając wysokość cen i opłat prezydent może udzielić zwolnień oraz upustów podmiotom, które m.in. odgrywają szczególną rolę dla rozwoju sportu w Puławach, realizują zadania w zakresie utrzymania bezpieczeństwa i porządku w mieście czy organizują międzyszkolne zawody sportowe.

W ocenie organu nadzoru wprowadzenie przez Radę Miasta rozwiązania przyjętego w par. 4 uchwały nie znajduje uzasadnienia prawnego i stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego. Przede wszystkim określenie sposobu ustalania cen i opłat za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej nie mieści się w zakresie pojęcia zasady i tryb korzystania z obiektów gminnych i urządzeń użyteczności publicznej, czyli w granicach upoważnienia zawartego w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym.

Podstawy prawnej do wydania omawianej uchwały w sprawie ustalenia cen i opłat za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej nie stanowi, powołany w podstawie prawnej uchwały, przepis art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej, upoważniający radę gminy m.in. do ustalenia wysokości cen i opłat oraz sposobu ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego oraz art. 4 ust. 2 tej ustawy, z którego treści wynika, iż uprawnienia wskazane powyżej organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mogą powierzyć organom wykonawczym tych jednostek. Zdaniem wojewody art. 4 ustawy o gospodarce komunalnej nie stanowi podstawy do podjęcia uchwały o charakterze aktu prawa miejscowego. Postanowienia takiej uchwały skierowane są do podporządkowanych gminie jednostek organizacyjnych. Innym słowy uchwała tak jest tzw. aktem kierownictwa wewnętrznego, gdyż wiąże jedynie podmioty znajdujące się w strukturze organizacyjnej, w której akt został wydany. Nie rozstrzyga natomiast bezpośrednio o prawach i obowiązkach podmiotów, tworzących wspólnotę samorządową, będących w badanym przypadku usługobiorcami usług komunalnych. Podmioty te uiszczają opłaty w wysokości i na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z właściwą gminną jednostką organizacyjną lub bezpośrednio z prezydentem miasta.

W ocenie organu nadzoru brak jest również podstaw prawnych do wprowadzania sankcji za niewywiązania się z zawartej umowy. Powinny one wynikać z umowy, same zaś skutki wynikające z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań wyczerpująco normują przepisy kodeksu cywilnego.

opracowała Hanna Wesołowska