Inwestor będzie otrzymywał już przygotowany teren

Z dniem wydania przez wojewodę decyzji zezwalającej na realizację inwestycji przeciwpowodziowej konieczne na ten cel nieruchomości z mocy prawa przejdą na własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego w zależności od tego, na czyją rzecz nastąpiło wywłaszczenie. Dodatkowo jednak decyzja ta będzie podstawą do wydania przez wojewodę decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu ustanowionego na nieruchomości przeznaczonej na inwestycję. Pod warunkiem jednak, że nieruchomość przed wydaniem decyzji będzie stanowiła własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego.

Jeżeli przeznaczona na inwestycję nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego została wcześniej wydzierżawiona, wynajęta lub użyczona, to inwestor będzie mógł na podstawie decyzji wojewody wypowiedzieć te umowy ze skutkiem natychmiastowym. Nie będą więc obowiązywały określone w umowie okresy wypowiedzenia. Dzierżawca, najemca lub osoba, która otrzymała ziemię w użyczenie, będą jednak mogli domagać się odszkodowania za poniesione straty.

Po otrzymaniu zgody na realizację inwestycji przeciwpowodziowej inwestor od razu otrzyma nieodpłatnie w trwały zarząd nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa.

Nastąpi to z mocy prawa. Ustanowienie tego trwałego zarządu będzie musiał stwierdzić wojewoda w drodze decyzji. Decyzja ta będzie stanowiła podstawę wpisu do księgi wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków.

Jeżeli nieruchomości przeznaczone pod inwestycje przeciwpowodziowe będą zalesione, a będą one znajdowały się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, to będzie ono odpowiedzialne za wycinkę drzew i krzewów oraz ich uprzątnięcia w terminie oraz na warunkach ustalonych w odrębnym porozumieniu z wojewodą.

Porozumienie w tym przedmiocie będzie musiało być zawarte najpóźniej w terminie miesiąca od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna. Jeżeli do tego nie dojdzie, to termin oraz warunki wycinki drzew i krzewów oraz ich uprzątnięcia ustali wojewoda w drodze decyzji.

Drewno pozyskane z wycinki drzew i krzewów nieodpłatnie przejdzie na własność Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Koszty wycinki i uprzątnięcie terenu będzie natomiast musiał ponieść inwestor.

Realizacja inwestycji przeciwpowodziowych będzie łatwiejsza nie tylko na terenach zalesionych, ale także na gruntach rolnych. Jeżeli bowiem działki te zostaną objęte decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji przeciwpowodziowej, to nie będą podlegały one ochronie wynikającej z ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Oznacza to, że realizacja inwestycji na takich terenach nie będzie zabroniona. Nie będzie też trzeba np. dokonywać odrolnienia takich działek i wyłączać ich z produkcji rolnej.

Za wywłaszczone nieruchomości pod inwestycje przeciwpowodziowe ich właściciele otrzymają odszkodowania. Ich wysokość ustalą w drodze uzgodnienia z wojewodą, a jeżeli nie dojdą do porozumienia, to ustali ją sam wojewoda w drodze decyzji. Jeżeli właściciele zdecydują się na szybkie przekazanie gruntów, to otrzymają odszkodowania wyższe o 5 proc.

W każdym przypadku, także w sytuacji gruntów potrzebnych pod budowę wałów przeciwpowodziowych i innych obiektów niezbędnych do zapobiegania przed powodzią, wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej. Za jego wypłatę odpowiedzialny jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, w zależności od tego, na czyją rzecz następuje wywłaszczenie.

Odszkodowanie to powinno odpowiadać wartości wywłaszczonego prawa. Dokładna jego wysokość powinna być wynikiem uzgodnienia między wojewodą a dotychczasowym właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości. Uzgodnienie to powinno być dokonane w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Jeżeli w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia, to wysokość odszkodowania ustala wojewoda w drodze decyzji. Decyzję tą wojewoda powinien wydać w terminie 30 dni.

Wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji przez organ I instancji oraz według wartości tej nieruchomości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Jeżeli na nieruchomościach są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, to wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw. W każdym przypadku wysokość odszkodowania nie może przekroczyć wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

Jeśli na wywłaszczanych nieruchomościach jest ustanowiona hipoteka, to wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. W takiej sytuacji przyznane odszkodowanie podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami. Wypłacane jest ono osobom, na rzecz których hipoteka została ustanowiona.

Właściciele nieruchomości, którzy zdecydują się na szybkie przekazanie swoich nieruchomości, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym decyzja o lokalizacji inwestycji stała się ostateczna lub doręczono im tę decyzję, mogą liczyć na wyższe odszkodowania za utracone działki.

Wysokość tych bonusów jest zawsze stała i wynoszą one 5 proc. wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Jeśli natomiast decyzja o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym albo budynkiem, w którym został wyodrębniony lokal mieszkalny, to wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu musi zostać każdorazowo powiększona o 10 tys. zł.

Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 14 dni od ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Arkadiusz Jaraszek

arkadiusz.jaraszek@infor.pl

Ustawa z 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych.