Starosta ma 30 dni na decyzję

Jeżeli bezrobotny chce podjąć działalność na zasadach określonych dla spółdzielni socjalnych, może liczyć na pomoc państwa w postaci dofinansowania tego planu. Jest to wsparcie jednorazowe, pochodzi ze środków Funduszu Pracy, a jego wysokość nie może przekraczać czterokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej na jednego członka założyciela spółdzielni, a w przypadku przystąpienia do takiej spółdzielni po jej założeniu - trzykrotnego przeciętnego wynagrodzenia. Jego wysokość jest przyjmowana na dzień zawarcia umowy z bezrobotnym. Obecnie - od 1 marca do końca maja 2010 r. - wynosi ono 3243,60 zł.

Szczegóły przyznawania pomocy określa rozporządzenie w tej sprawie, które niedawno - 17 marca - weszło w życie, a będzie obowiązywać do 30 czerwca 2014 r. Bezrobotny, który zamierza założyć spółdzielnię socjalną lub przystąpić do niej może złożyć wniosek o pomoc ze środków Funduszu Pracy. Składa się go albo do starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu, albo ze względu na siedzibę spółdzielni socjalnej. Wniosek może dotyczyć m.in. wsparcia na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa związanych z podjęciem wspomnianej działalności. Jeżeli siedziba spółdzielni socjalnej znajduje się w innym powiecie niż miejsce zamieszkania lub pobytu bezrobotnego, starosta właściwy dla siedziby spółdzielni, w porozumieniu ze starostą odpowiednim dla miejsca zamieszkania lub pobytu bezrobotnego, ustala zasady współpracy i finansowania związanego z przyznawanymi środkami.

Do wniosku musi być dołączona informacja o otrzymanej pomocy publicznej i pomocy de minimis w zakresie wynikającym z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 59, poz. 404 z późn. zm.).

Wniosek o przyznanie jednorazowego wsparcia na założenie spółdzielni socjalnej powinien zawierać:

● kwotę wnioskowanych środków,

● rodzaj działalności gospodarczej, którą ma prowadzić zakładana spółdzielnia socjalna,

● symbol podklasy rodzaju działalności określony zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD),

● kalkulację kosztów związanych z podjęciem przez spółdzielnię socjalną działalności oraz źródła ich finansowania,

● specyfikację i harmonogram wydatków w ramach wnioskowanych środków, przeznaczanych w szczególności na zakup środków trwałych, urządzeń, maszyn, materiałów, towarów, usług i materiałów reklamowych, pozyskanie lokalu lub wkład do spółdzielni socjalnej,

● proponowaną formę zabezpieczenia zwrotu środków, czyli poręczenie, weksel z poręczeniem wekslowym (aval), gwarancję bankową, zastaw na prawach lub rzeczach, blokadę rachunku bankowego albo akt notarialny o poddaniu się egzekucji przez dłużnika.

Bezrobotny musi ponadto dołączyć oświadczenia o:

● korzystaniu lub niekorzystaniu z bezzwrotnych środków Funduszu Pracy lub innych środków publicznych na podjęcie działalności gospodarczej lub rolniczej, założenie lub przystąpienie do spółdzielni socjalnej,

● nieprowadzeniu działalności gospodarczej w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku,

● nieposiadaniu wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego jako założyciel innej spółdzielni w okresie sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku,

● wykorzystaniu przyznanych środków zgodnie z przeznaczeniem,

● niekaralności w okresie dwóch lat przed dniem złożenia wniosku za przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu,

● nieposiadaniu w dniu złożenia wniosku nieuregulowanych w terminie zobowiązań cywilnoprawnych,

● niezłożeniu wniosku do innego starosty o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej lub środków na założenie lub przystąpienie do spółdzielni socjalnej.

Bezrobotni zamierzający założyć spółdzielnię socjalną mogą złożyć wspólny wniosek o przyznanie jednorazowo środków na ten cel, zawierający wymagane informacje i indywidualne oświadczenia.

Z kolei wniosek o pomoc na przystąpienie do spółdzielni socjalnej powinien zawierać:

● kwotę wnioskowanych środków,

● informację o przeznaczeniu wnioskowanych środków zgodnie z celem przystąpienia do spółdzielni socjalnej,

● proponowaną formę zabezpieczenia zwrotu środków - wybraną z takich, jakich wymaga się od bezrobotnych zakładających spółdzielnię,

● oświadczenia, jakich wymaga się także przy wnioskowaniu o wsparcie na założenie spółdzielni.

Ponadto bezrobotny musi dołączyć następujące dokumenty uzyskane od spółdzielni socjalnej, do której chce przystąpić:

● pisemne zobowiązanie do przyjęcia na okres co najmniej 12 miesięcy bezrobotnego do spółdzielni socjalnej jako członka, po wniesieniu wpłaty w wysokości określonej w zobowiązaniu,

● pisemną informację o niezaleganiu przez spółdzielnię, w dniu wydania informacji, z opłacaniem w terminie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, innych danin publicznych oraz nieposiadaniu nieuregulowanych w terminie zobowiązań cywilnoprawnych,

● pisemną informację o nieznajdowaniu się jej w stanie likwidacji.

Wniosek o dofinansowanie z FP kosztów założenia lub przystąpienia do spółdzielni socjalnej może być przez starostę uwzględniony, jeżeli bezrobotny lub bezrobotni składający wspólny wniosek spełniają następujące warunki:

● w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku:

- nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,

- z własnej winy nie przerwał szkolenia, stażu, wykonywania prac społecznie użytecznych lub innej formy pomocy określonej w ustawie,

- po skierowaniu podjął szkolenie, przygotowanie zawodowe dorosłych, staż lub inną formę pomocy określoną w ustawie,

● nie otrzymał dotychczas z Funduszu Pracy lub z innych środków publicznych bezzwrotnych środków na podjęcie działalności gospodarczej lub rolniczej, założenie lub przystąpienie do spółdzielni socjalnej,

● nie prowadził działalności gospodarczej w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku,

● nie został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego jako założyciel innej spółdzielni socjalnej w okresie sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku,

● był niekarany w okresie dwóch lat przed dniem złożenia wniosku za przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu,

● nie posiada w dniu złożenia wniosku nieuregulowanych w terminie zobowiązań cywilnoprawnych,

● złożył kompletny i prawidłowo sporządzony wniosek.

O akceptacji wniosku lub odmowie przyznania pomocy starosta powiadomi bezrobotnego pisemnie. Ma na to 30 dni od złożenia kompletnego wniosku. Nieuwzględnienie wniosku wymaga podania przyczyny odmowy.

Przyznanie bezrobotnemu jednorazowego wsparcia następuje na podstawie zawartej z nim umowy. Dotyczy to zarówno udzielenia pomocy na założenie spółdzielni socjalnej, jak i na przystąpienie do niej. Umowa ta powinna określać termin wydatkowania przyznanych środków i zawierać deklarację bezrobotnego, że dotrzyma tego terminu oraz spożytkuje uzyskane środki zgodnie z ich przeznaczeniem. Bezrobotny musi też w umowie zobowiązać się do udokumentowania i rozliczenia wydatkowania pieniędzy w terminie określonym w umowie, a także do ich zwrotu (wraz z odsetkami ustawowymi) w ciągu 30 dni od otrzymania wezwania starosty w tej sprawie. Terminy te mogą być przez starostę przedłużone, gdy za tym przemawiają względy społeczne, w szczególności przypadki losowe i sytuacje niezależne od bezrobotnego.

Środki przeznaczone na założenie spółdzielni socjalnej powinny być przekazane przez starostę w terminie określonym w umowie, w okresie od dnia jej zawarcia do dnia rozpoczęcia przez spółdzielnię socjalną działalności gospodarczej.

Starosta może wezwać do zwrotu przyznanych środków, gdy bezrobotny wykorzysta je niezgodnie z przeznaczeniem, gdy członkostwo w spółdzielni socjalnej ustanie przed upływem 12 miesięcy od dnia przystąpienia do spółdzielni lub w okresie krótszym niż 12 miesięcy od dnia określonego w umowie jako data rozpoczęcia działalności gospodarczej w przypadku jej założenia - data ta ma wynikać z uchwały członków założycieli spółdzielni socjalnej.

Zwrot jest także wymagany, jeżeli beneficjent pomocy złożył z wnioskiem o wsparcie niezgodne z prawdą oświadczenia, a także gdy naruszy inne warunki umowy.

W piśmiennictwie podkreśla się, że w przypadku nieprzestrzegania obowiązków związanych z przyznaniem pomocy z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej odpowiedzialność za to ponosi ten, kto o nią wnioskował i ją otrzymał, a nie spółdzielnia. Na nim więc spoczywa powinność ewentualnego zwrotu udzielonych środków.

W katalogu Ogólnopolskiego Związku Rewizyjnego Spółdzielni Socjalnych znajduje się obecnie 206 spółdzielni socjalnych. Przedmiotem działalności takich podmiotów jest prowadzenie wspólnego przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę członków. Spółdzielnię socjalną mogą zakładać m.in. osoby bezrobotne, osoby niepełnosprawne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, a inne osoby pod warunkiem, że ich liczba nie stanowi więcej niż 50 proc. ogólnej liczby założycieli. Założycielami mogą też być organizacje pozarządowe zajmujące się działalnością pożytku publicznego, lub jednostki samorządu terytorialnego oraz kościelne osoby prawne.

Liczba założycieli spółdzielni socjalnej nie może być mniejsza niż pięć, jeżeli założycielami są osoby fizyczne, i dwa, jeżeli założycielami są osoby prawne.

Formami zabezpieczenia zwrotu otrzymanych z Funduszu Pracy środków na założenie lub przystąpienie bezrobotnego do spółdzielni socjalnej mogą być poręczenie, weksel z poręczeniem wekslowym (aval), gwarancja bankowa, zastaw na prawach lub rzeczach, blokada rachunku bankowego albo akt notarialny o poddaniu się egzekucji przez dłużnika. W przypadku poręczenia poręczyciel przedkłada oświadczenie o uzyskiwanych dochodach, podając m.in. ich źródła i kwoty.

iwona.jackowska@infor.pl

Art. 46 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 69 poz. 415).

Art. 2-5 ustawy z 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych (Dz.U. nr 94, poz. 651 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 17 lutego 2010 r. w sprawie przyznawania bezrobotnemu środków na podjęcie działalności na zasadach określonych dla spółdzielni socjalnych (Dz.U. nr 30, poz. 155).