Firmy mają obowiązek uiszczania opłat produktowych

Opłaty produktowe ponoszą przedsiębiorcy wprowadzający na terytorium kraju produkty w opakowaniach z tworzyw sztucznych, aluminium, stali, papieru i tektury, drewna oraz szkła gospodarczego (poza ampułkami). Obowiązek opłaty dotyczy również innych produktów, w tym niektórych olejów smarowych oraz opon, wymienionych w załącznikach do ustawy.

Zgodnie z ustawą o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz.U. z 2007 r. nr 90, poz. 607) opłata produktowa jest to obliczana i wpłacana przez przedsiębiorców w przypadku wprowadzania na rynek krajowy produktów w opakowaniach.

Obowiązek uiszczania opłaty produktowej został wprowadzony do polskiego prawa ochrony środowiska w celu stworzenia systemu zagospodarowywania odpadów poprzez zapewnienie odpowiedniego poziomu ich odzysku i recyklingu.

- Opłata produktowa jest finansowym instrumentem ochrony środowiska. Obowiązek jej poniesienia ciąży na podmiocie gospodarczym, który nie zrealizował zadań przewidzianych przez ustawodawcę w zakresie gospodarki szczególnymi kategoriami odpadów - wskazuje Ewa Rutkowska-Subocz, radca prawny w kancelarii Wierciński, Kwieciński, Baehr.

Opłata produktowa ma charakter sankcyjny. Wniesienie jej jest zatem obowiązkowe dla przedsiębiorcy jedynie w przypadku niezapewnienia odpowiedniego poziomu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych wskazanymi w ustawie sposobami. Możliwa jest bowiem samodzielna realizacja omawianego obowiązku przez przedsiębiorcę. Może on wówczas poddać odzyskowi i recyklingowi wyłącznie wytworzone przez siebie odpady opakowaniowe lub poużytkowe odpowiedniego rodzaju bądź odpady zebrane poprzez zorganizowaną przez siebie sieć selektywnego zbierania (odpadów tego samego rodzaju i tej samej masy lub ilości co odpady powstałe z wprowadzonych na rynek opakowań bądź produktów).

- Przedsiębiorca powinien zebrać odpowiednią ilość odpadów opakowaniowych lub/i poużytkowych, przekazać je do odzysku i recyklingu, uzyskać od recyklera dokument potwierdzający odzysk i dokument potwierdzający recykling, oraz złożyć stosowne sprawozdanie właściwemu marszałkowi województwa - mówi Anna Panek-Kisała - Kierownik Oddziału gospodarki odpadami z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego. Samodzielne wywiązanie się z obowiązku może polegać również na naliczeniu opłaty produktowej, uiszczeniu jej na rachunek redystrybucyjny urzędu marszałkowskiego i przedłożeniu sprawozdania marszałkowi województwa - dodaje Anna Panek.

Przedsiębiorca może również nawiązać współpracę z organizacją odzysku, która zapewnia odzysk i recykling odpadów opakowaniowych i poużytkowych na podstawie umowy cywilnoprawnej. Takie rozwiązanie ma wiele zalet. Przede wszystkim koszty recyklingu są niższe niż opłata produktowa. Co więcej organizacja odzysku przejmuje odpowiedzialność za realizację obowiązków wynikających z ustawy, co oznacza przeniesienie na organizację obowiązku uiszczenia opłaty produktowej w razie nieosiągnięcia wymaganych poziomów odzysku i recyklingu.

Przepisy ustawy stosuje się także do przedsiębiorców, którzy pakują produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadzają je na rynek krajowy.

Przez przedsiębiorców wprowadzających na rynek produkty w opakowaniach rozumie się również przedsiębiorców prowadzących jednostkę handlu detalicznego o powierzchni handlowej powyżej 500 m. kw. lub kilka jednostek handlu detalicznego o łącznej powierzchni handlowej powyżej 5 tys. mkw., którzy sprzedają pakowane w tych jednostkach produkty (np. sklep, w którym zakupy są pakowane w odpowiednie torby).

Opłaty produktowe obciążają w końcu przedsiębiorców niebędących wytwórcą produktu lub produktu w opakowaniu, a zlecających wytworzenie tego produktu oraz których oznaczenie (znak towarowy, firma, nazwa przedsiębiorstwa, imię i nazwisko osoby fizycznej) zostało umieszczone na produkcie lub opakowaniu.

Z dokonaniem opłaty muszą się liczyć importerzy lub inne podmioty dokonujące wewnątrzwspólnotowego nabycia z wykluczeniem importu w celach późniejszego eksportu.

Należy pamiętać, że produkt lub produkt w opakowaniu uważa się za wprowadzony do obrotu tylko jeden raz.

Obowiązek zapewnienia odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych przypada na koniec roku kalendarzowego. W razie nieosiągnięcia odpowiedniego poziomu opłata produktowa liczona jest oddzielnie dla odzysków oraz oddzielnie dla recyklingu.

Opłatę produktową oblicza się poprzez ustalenie różnicy między poziomem odzysku/recyklingu wymaganym a osiągniętym, a następnie pomnożenie tej różnicy przez określoną stawkę opłaty produktowej. Maksymalne stawki opłaty produktowej są corocznie ogłaszane w Obwieszczeniu ministra środowiska w sprawie maksymalnych stawek opłat produktowych na dany rok. Zgodnie z tegorocznym obwieszczeniem stawki na rok 2010 wzrosły w stosunku do roku poprzedniego. Przykładowo stawki za opakowania papierowe i tekturowe na rok 2009 wynosiły 4,19 zł za 1 kg, a na rok 2010 już 4,31 zł za 1 kg.

Opłata produktowa jest wyznaczana oddzielnie dla każdego rodzaju opakowań i produktów. Naliczoną opłatę należy wpłacić na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego ze względu na siedzibę albo miejsce zamieszkania przedsiębiorcy. W przypadku braku siedziby albo miejsca zamieszkania na terytorium kraju należy dokonać opłaty na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego.

- Wysokość opłaty musi określić sam przedsiębiorca. Wyliczoną tak kwotę przedsiębiorca uiszcza do 31 marca roku kalendarzowego następującego po roku, którego opłata dotyczy. Oznacza to, że opłata za rok 2009 musi zostać wyliczona i uiszczona do 31 marca 2010 roku. W tym samym terminie przedsiębiorca musi złożyć marszałkowi województwa roczne sprawozdanie o wysokości należnej opłaty produktowej wedle specjalnego wzoru - mówi Ewa Rutkowska-Subocz.

Ustawa zakłada zwolnienie od wniesienia opłaty produktowej, jeśli jej wysokość nie przekracza 50 zł. Jednakże przedsiębiorcy zwolnieni od opłaty produktowej są nadal zobowiązani złożyć roczne sprawozdanie do właściwego urzędu marszałkowskiego.

Należy zaznaczyć, że zgodnie z ustawą o PIT opłata produktowa może być zaliczona przez przedsiębiorców do kosztów uzyskania przychodów, wyłączając sytuację braku lub niewłaściwego jej uiszczenia.

Jeżeli nie dokonano wpłaty opłaty produktowej lub dokonano wpłaty w wysokości niższej od wymaganej, wysokość opłaty zostanie określona w decyzji wydanej przez marszałka województwa. Jeżeli przedsiębiorca nie dokona wpłaty kwoty wskazanej w tej decyzji, to marszałek województwa może na niego nałożyć obowiązek zapłaty dodatkowej opłaty produktowej w wysokości 50 proc. opłaty nieuiszczonej. Termin płatności wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość opłaty stała się ostateczna. Za zwłokę naliczane są odsetki na zasadach i w wysokości określonej w Ordynacji podatkowej.

Obowiązek wpłacenia opłaty produktowej przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wpłata powinna nastąpić. Ustawa przewiduje stosowanie do opłat produktowych przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Opłata produktowa musi być także uiszczona, gdy przedsiębiorca wprowadzający sprzęt elektryczny lub elektroniczny nie osiągnie wymaganych poziomów zbierania, odzysku i recyklingu zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych. Również w tym przypadku wysokość należnej opłaty produktowej przedsiębiorca ustala sam, obliczając różnicę między wymaganym a osiągniętym poziomem zbierania, odzysku i recyklingu zużytego sprzętu, i mnożąc przez stawkę opłaty produktowej. Opłatę należy uiścić do 31 marca roku kalendarzowego następującego po tym, którego dotyczy opłata. Wcześniej, bo do 15 marca, należy złożyć do GIOŚ roczne sprawozdanie. Konsekwencje nieuiszczenia opłaty produktowej są analogiczne do opisanych powyżej.

Od 1 stycznia 2010 roku osobno uregulowana będzie opłata produktowa za nieosiągnięcie wymaganego poziomu zbierania zużytych baterii i akumulatorów przenośnych. Nowe zasady będą istotne dopiero przy dokonywaniu rozliczeń za 2010 rok. Jednak przedsiębiorca, który wykonuje działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu tych produktów i przetwarzania zużytych baterii i akumulatorów, będzie musiał złożyć wniosek o wpis do nowego rejestru podmiotów wprowadzających i przetwarzających do 30 listopada 2009 r.

@RY1@i02/2010/035/i02.2010.035.134.0002.001.jpg@RY2@

Przykład

1) dla opakowań wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy (np. opakowania aluminiowe) - 4,19 zł za 1 kg;

2) dla produktów wymienionych w poz. 2 i 3 w załączniku nr 2 do ustawy (np. akumulatory elektryczne) - 69,89 zł za sztukę;

3) dla produktów wymienionych w poz. 4 w załączniku nr 2 do ustawy (np. ogniwa i baterie galwaniczne) - 6,99 zł za sztukę;

4) dla produktów wymienionych w poz. 1 w załączniku nr 3 do ustawy (np. oleje smarowe) - 2,80 zł za 1 kg;

5) dla produktów wymienionych w poz. 3 w załączniku nr 3 do ustawy - 2,80 zł za 1 kg dla opony nowej i używanej regenerowanej (bieżnikowanej) oraz 11,18 zł za 1 kg dla opony używanej nieregenerowanej (niebieżnikowanej).

1) dla opakowań wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy - 4,31 zł za 1 kg;

2) dla produktów wymienionych w poz. 1 w załączniku nr 3 do ustawy - 2,88 zł za 1 kg;

3) dla produktów wymienionych w poz. 3 w załączniku nr 3 do ustawy - 2,88 zł za 1 kg dla opony nowej i używanej regenerowanej (bieżnikowanej) oraz 11,50 zł za 1 kg dla opony używanej nieregenerowanej (niebieżnikowanej).

agnieszka.bobowska@infor.pl

Ustawa z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 90, poz. 607 z późn. zm.).