Organ nie może modyfikować złożonego wniosku

Na podstawie art. 3 ust 2 pkt 2 i 3 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 35, poz. 217 ze zm.) organ powinien uwzględniać w toku postępowania wątpliwości strony co do okoliczności, które mogą wpływać na ustalenie praw i obowiązków podmiotu zainteresowanego uzyskaniem płatności. Organ będący dysponentem funduszy pochodzących z budżetu UE nie jest jednak uprawniony do podejmowania czynności reglamentacyjnych w tym zakresie z urzędu.

Producentka rolna złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych za rok 2007, deklarując działki ewidencyjne o łącznej powierzchni 7,60 ha. Na wezwanie organu wnioskodawczyni dostarczyła załączniki graficzne obrazujące działki zadeklarowane we wniosku, a także jedną działkę dodatkową. ARiMR przyznała wnioskodawczyni płatności, ustalając ich kwotę na podstawie powierzchni zadeklarowanej we wniosku.

W odwołaniu wnioskodawczyni podniosła, że błędnie wypełniła wniosek i przez pomyłkę nie zadeklarowała jednej z działek ewidencyjnych o powierzchni 3,37 ha. Do odwołania dołączyła skorygowany wniosek o przyznanie płatności.

Decyzja została utrzymana w postępowaniu odwoławczym. W skardze do WSA podnoszono, że wszczęcie postępowania na wniosek strony nie oznacza, że organ jest ściśle związany treścią wniosku. Skoro organ z urzędu wiedział o posiadaniu przez skarżącą większej liczby działek, to nawet w przypadku pominięcia jednej z nich we wniosku organ dokonujący weryfikacji wniosku powinien taką działkę uwzględnić.

WSA uchylił decyzję ARiMR. Uznał, że organ pominął bezzasadnie znajdującą się na załączniku i wyeksponowaną graficznie działkę. Takie działanie naruszało obowiązek organu rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Skoro strona zgłosiła w trakcie postępowania uzasadnione wątpliwości co do liczby działek, które miały być objęte ewentualnymi płatnościami, to powinnością organu było pouczenie wnioskodawczyni o konieczności przedstawienia wszystkich gruntów rolnych będących w jej posiadaniu, niezależnie od tego, czy strona ubiega się o przyznanie płatności do tych gruntów, a następnie zweryfikowanie, czy rolnik wskazał wszystkie posiadane grunty.

W skardze kasacyjnej ARiMR podnosiła m.in., że skoro postępowanie o przyznanie płatności obszarowych wszczyna sformalizowany wniosek rolnika, to sprecyzowanie żądania zależy od rolnika, a organ nie może dobrowolnie określać przedmiotu żądania. NSA uchylił wyrok i oddalił skargę.

NSA wyjaśnił, że w sprawach dotyczących wsparcia dla producentów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obowiązuje zasada działania organu na wniosek zainteresowanego. Zasada działania organu tylko na wniosek potencjalnego beneficjenta płatności jest wyrazem dobrowolności uczestnictwa obywateli w poszczególnych programach. Oznacza to, że organ będący dysponentem funduszy pochodzących z budżetu UE posiada środki przeznaczone w założeniu na dopłaty dla rolników, nie jest jednak uprawniony do podejmowania czynności reglamentacyjnych w tym zakresie z urzędu. NSA stwierdził, że nie ma możliwości rozpatrzenia wniosku w taki sposób, który prowadziłby do przyznania wnioskodawcy wyższego wsparcia, niż wynika to ze złożonego wniosku, gdy zainteresowany wsparciem nie rozszerza swojego żądania w sposób przewidziany prawem. Organ powinien uwzględniać w toku postępowania przejawiane przez stronę wątpliwości, które mogą wpływać na ustalenie praw i obowiązków podmiotu zainteresowanego uzyskaniem płatności. Nie można jednak wymagać od organu, aby z przepisów prawa i z opracowania graficznego, stanowiącego jeden z załączników, wywodził intencję wnioskodawcy w zakresie zmiany złożonego wniosku.

asystent sędziego NSA