Każdorazowe odstąpienie od przetargu wymaga zgody rady gminy

Przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie dają podstaw do ustalenia przez radę gminy stawek czynszu za wydzierżawienie czy wynajmowanie mienia komunalnego.

Rada Miasta K. ustaliła w uchwale zasady najmu garaży murowanych stanowiących własność gminy oraz miesięcznej stawki opłaty eksploatacyjnej za utrzymanie gruntów gminnych, na których zlokalizowane są garaże. W uchwale wprowadzono zasadę wynajmowania garaży murowanych w drodze przetargu i jednocześnie przewidziano odstępstwa od tej zasady. Ustalono także stawki czynszu za najem garaży murowanych oraz opłaty eksploatacyjnej gruntów gminnych, na których zlokalizowane są garaże wraz z zasadami ich stosowania. Zawarto także postanowienia dotyczące zasad podnajmu i następstwa prawnego. Wojewoda stwierdził, że postanowienia uchwały są niezgodne z prawem.

Postanowienia uchwały stanowią niedopuszczalne w akcie wykonawczym powtórzenie zasady wynikającej z art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony zawsze wymaga zastosowania trybu przetargowego. Odstąpienie od powyższego trybu jest możliwe, ale po uprzednim wyrażeniu zgody przez radę gminy. Należy podkreślić, iż uchwała organu stanowiącego o zwolnieniu z obowiązku przeprowadzenia przetargu może dotyczyć jedynie konkretnych przypadków. Każdorazowe więc odstąpienie od przetargu wymaga zgody rady wyrażonej w uchwale, a przedmiotem tej zgody musi być zidentyfikowana nieruchomość.

Za niezgodne z prawem należy również uznać przepisy uchwały dotyczące stawek czynszu za najem garaży murowanych oraz opłaty eksploatacyjnej za utrzymanie dzierżawionych gruntów gminnych, na których zlokalizowane są garaże, wraz z zasadami ich stosowania. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie dają podstaw do ustalenia przez radę gminy stawek czynszu za wydzierżawienie czy wynajmowanie mienia komunalnego, jak również wprowadzonych tą uchwałą odrębnych opłat eksploatacyjnych, które w istocie będą częścią składową czynszu. Takie regulacje uchwały naruszają art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, kolidując z ustawowym rozdziałem kompetencji, na mocy którego gospodarowanie mieniem komunalnym należy do organu wykonawczego. Rada gminy jest uprawniona do podejmowania uchwał zawierających wytyczne w zakresie gospodarowania majątkiem gminy dla organów wykonawczych oraz gminnych jednostek organizacyjnych. W formie aktu kierownictwa wewnętrznego rada gminy może zatem ustalić ogólne zasady określania stawek czynszu dzierżawnego gruntu dla nieruchomości. Ustalenie konkretnych stawek czynszu czy opłat eksploatacyjnych w uchwale rady gminy wkracza w kompetencje organu wykonawczego.

Niezgodne z prawem są także postanowienia umowne dotyczące zasad podnajmu, następstwa prawnego oraz ponoszenia kosztów związanych z powyższym stosunkiem obligacyjnym. W ocenie organu nadzoru kwestie te należą do sfery wykonawczej, tak więc Prezydent Miasta K. - jako organ uprawniony do składania w imieniu gminy oświadczeń woli - będzie właściwym do kreowania sytuacji prawnej gminy i stosunków cywilnoprawnych pomiędzy gminą a zainteresowanymi podmiotami, w drodze umów cywilnoprawnych. To on lub podmioty przez niego wskazane w ramach art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz najemca nieruchomości samodzielnie kształtują treść umowy.

Zdaniem wojewody należało zatem uznać za uzasadnione i konieczne stwierdzenie nieważności niniejszej uchwały w całości.

Oprac. Julita Karaś-Gasparska

z 28 października 2011 r., znak NP/II/0911/376/11.