Wysokość wynagrodzenia ustalana jest przez strony umowy

Opłata roczna za umieszczanie reklamy na obiektach lub terenach będących własnością gminy nie może zostać ustalona w uchwale.

Rada Miejska w M. podjęła uchwałę w sprawie umieszczania reklam na terenach i obiektach stanowiących własność gminy oraz pobierania z tego tytułu opłat. Radni ustalili m.in. opłatę roczną za umieszczanie reklamy na obiektach lub terenach będących własnością gminy w następującej wysokości: na budynkach i ogrodzeniach 200 zł za każdy rozpoczęty 1 mkw. powierzchni reklamy, a na gruntach 150 zł za każdy rozpoczęty 1 mkw. powierzchni reklamy. Każdy niepełny metr kwadratowy powierzchni reklamy miał podlegać opłacie według stawki jak za pełny metr kwadratowy. Wojewoda warmińsko-mazurski zaskarżył ten akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Wniósł o stwierdzenie nieważności postanowień uchwały. Jego zdaniem rada gminy nie jest uprawniona do określania w sposób sztywny wysokości cen za umieszczanie reklam na obiektach i terenach komunalnych gminy. Jej kompetencja ogranicza się jedynie do ewentualnego określenia zasad obliczania tych opłat. Zdaniem organu nadzoru ustalenie sztywnej stawki opłaty za umieszczenie reklam oznacza w istocie wprowadzenie stawki urzędowej, do czego rada nie ma kompetencji.

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 40 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (u.s.g.) organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad zarządu mieniem gminy oraz zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Z przepisów tych wynika upoważnienie do wydawania przez organy gminy przepisów gminnych, bez upoważnienia zawartego w konkretnej ustawie regulującej określoną dziedzinę życia. Nie oznacza to jednak niczym nieskrępowanej swobody rady w tworzeniu lokalnych aktów normatywnych w takich sytuacjach. Stanowienie przez radę gminy prawa powszechnie obowiązującego na podstawie ogólnej normy kompetencyjnej zawartej w art. 40 ust. 2 u.s.g. jest możliwe tylko w ramach przyznanych gminie kompetencji, związanych z realizacją nałożonych na nią zadań. Uchwalone przez radę przepisy mogą dotyczyć zasad zarządu mieniem gminy lub zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów oraz urządzeń użyteczności publicznej. Niewątpliwie szczegółowość unormowań w przepisach zaskarżonej uchwały, którymi ustalono sztywne stawki za umieszczenie reklamy na obiektach i terenach będących własnością gminy, wykracza poza zakres pojęcia "zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej" oraz "zasady zarządu mieniem gminy". Poza tym - zdaniem sędziów - nie może budzić wątpliwości, że opłaty za umieszczenie reklamy są należnościami stanowiącymi jedynie cenę za usługę ze strony gminy w postaci umożliwienia korzystania z jej terenów i obiektów. Umieszczenie reklamy następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej. Zatem w tym zakresie obowiązuje zasada swobody umów wyrażona w art. 3531 kodeksu cywilnego. Cena świadczonej usługi ustalana jest przez strony umowy, tj. organ wykonawczy gminy, do którego zadań należy gospodarowanie mieniem komunalnym, stosownie do treści art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g oraz kontrahenta, którzy mogą ją negocjować. Dlatego wysokość opłaty za umieszczenie reklamy nie może być regulowana przez organ stanowiący w sposób sztywny w drodze aktu prawa miejscowego, jak to nastąpiło w niniejszej sprawie.

w Olsztynie z 19 lipca 2011 r., II SA/Ol 416/11.

@RY1@i02/2011/236/i02.2011.236.08800080a.802.jpg@RY2@

Krzysztof Wójcik, radca prawny, Kancelaria Radców Prawnych Stopczyk & Mikulski Spółka komandytowa

Komentowane orzeczenie określa granice, w jakich możliwe jest ustalanie opłat za korzystanie z mienia komunalnego w drodze prawa miejscowego. Zgodnie z poglądem WSA nie jest dopuszczalne ustalanie w drodze administracyjnoprawnej sztywnych opłat za korzystanie z takiego mienia. W ocenie sądu kwestia ma charakter cywilnoprawny, co oznacza, że wysokość wynagrodzenia za korzystanie z takiego mienia powinna wynikać z umowy zawartej w trybie określonym przepisami kodeksu cywilnego. Akty prawa miejscowego mogą określać jedynie ramy tak zawieranych umów, nie mogą zaś w pełni kształtować ich treści. Konsekwencje orzeczenia wykraczają poza ścisłą jego treść. Należy bowiem dojść do przekonania, że skoro ustalenie wynagrodzenia za korzystanie z mienia komunalnego następuje w drodze umowy, to również dochodzenie należności z tego tytułu powinno nastąpić w drodze procesu cywilnego, nie zaś postępowania administracyjnego.

Oprac. Ewelina Stępień