Okres internowania doliczony do emerytury

Osoby działające w ostatnim pięćdziesięcioleciu na rzecz demokratyzacji życia w Polsce mają poważne wątpliwości dotyczące zasad uzyskiwania statusu osoby represjonowanej. Urząd do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych specjalnie dla "DGP" przygotował wyjaśnienia.

Zgodnie z ustawą z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 101, poz. 648 z późn. zm.) więźniowie władz komunistycznych przetrzymywani po 1956 roku oraz internowani w okresie stanu wojennego nie zostali zaliczeni do grupy osób mającej prawo do uzyskania uprawnień inwalidy wojennego. Z tego samego powodu nie przysługują im uprawnienia kombatanckie.

Osobom represjonowanym przysługuje możliwość zaliczenia okresów stosowanych wobec nich represji do stażu emerytalnego. Do emerytury zaliczane są więc lata osadzenia w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania albo bez wyroku po 31 grudnia 1956 r. za działalność polityczną oraz okresy internowania na podstawie art. 42 dekretu z 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym.

Ponadto za składkowe uznawane są także okresy świadczenia pracy po 1956 roku na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. Okresy te muszą być udokumentowane (zaświadczeniami) lub potwierdzone wpisami w legitymacji ubezpieczeniowej bądź uznane orzeczeniem sądu.

Okresy osadzenia w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski po 31 grudnia 1956 r. za działalność polityczną na mocy wyroku - potwierdza prezes sądu okręgowego, a w przypadku osadzenia bez wyroku - prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Osoby więzione po 1956 roku oraz internowane mogą korzystać z uprawnień przewidzianych w ustawie z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego (Dz.U. nr 34, poz. 149 z późn.zm.).

W praktyce z tych przepisów mogą korzystać osoby, wobec których wydane zostały wyroki w latach 1956 - 1989. Właściwym do stwierdzenia nieważności orzeczenia jest sąd, w którego okręgu wydane zostało orzeczenie będące przedmiotem postępowania o unieważnienie.

Stwierdzenie nieważności wyroku następuje na wniosek rzecznika praw obywatelskich, ministra sprawiedliwości, prokuratora, osoby represjonowanej lub osoby uprawnionej do składania na jej korzyść środków odwoławczych.

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl