Uchwała gminy musi określać wymogi stawiane firmom

Użycie w uchwale rady gminy pojęcia "odpady problemowe", które nie występuje ani w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ani w ustawie o odpadach, może spowodować stwierdzenie jej nieważności przez sąd administracyjny.

Rada gminy podjęła uchwałę w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie gminy. W jednym z przepisów uchwały wskazano, że wniosek przedsiębiorcy ubiegającego się o wydanie zezwolenia powinien zawierać informację o posiadaniu punktu gromadzenia odpadów problemowych (lokalizacja, dni i godziny otwarcia oraz wykaz przyjmowanych odpadów problemowych) lub o wykonywaniu takiej usługi poprzez innego przedsiębiorcę posiadającego stosowne zezwolenia. Jedna ze spółek zajmująca się zbieraniem odpadów wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę m.in. wspomnianego przepisu uchwały.

W związku z odmową gminy, spółka wniosła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. WSA ją uwzględnił, stwierdzając nieważność zaskarżonych przepisów uchwały. Sąd I instancji wskazał, że stosownie do treści art. 3 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie utrzymanie tego porządku należy do zadań własnych gminy. W myśl art. 7 ust. 3a tej ustawy rada gminy określi w drodze uchwały wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, uwzględniając opis wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań. A w przypadku zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości również wynikające z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami miejsca odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych, do których odpady mają być przekazywane. WSA podkreślił, że ani ustawa z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, ani też inne przepisy regulujące kwestie odpadów nie posługują się pojęciem "odpady problemowe".

Sąd I instancji podniósł, że wynikająca z art. 20 konstytucji zasada wolności gospodarczej może być ograniczona jedynie w przypadkach przewidzianych w ustawie. Zdaniem WSA żaden akt prawny rangi ustawowej nie pozwalał zatem radzie gminy na formułowanie wymagań co do odpadów problemowych, ponieważ żaden z aktów normatywnych tej rangi nie określa definicji tego pojęcia. Gdyby zaś ustawodawca chciał wprowadzić definicję odpadów problemowych w zakresie utrzymania porządku i czystości na terenie gminy, uczyniłby to zapewne w samej ustawie. Rada gminy przekroczyła tym samym granice wyznaczone przez ustawy regulujące kwestię utrzymania porządku i czystości na terenie gminy, a co za tym idzie podjęła uchwałę, która naruszyła interes skarżącego. Od wyroku gmina wniosła skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał ją za bezzasadną. Podzielił stanowisko sądu I instancji, że zapis uchwały o konieczności wskazania we wniosku o wydanie zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych informacji o posiadaniu punktu gromadzenia odpadów problemowych musiał spowodować nieważność uchwały w tej części. Zdaniem NSA, wskazując na pojęcie "odpady problemowe", rada gminy przekroczyła granice wyznaczone przez ustawy regulujące kwestię utrzymania porządku i czystości na terenie gminy, a zatem podjęła uchwałę, która naruszała interes skarżącego. NSA podkreślił, że uchwalając akt prawa miejscowego, organ stanowiący gminy musi mieć na względzie, iż akt ten winien być wydany nie tylko na podstawie ustawy, ale i w granicach w niej przewidzianych.

Wyrok NSA z 22 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 738/11.

Szczepan Borowski

asystent sędziego NSA