Organy muszą ustalić, kto postawił kontener i rusztowanie

Odpowiedzialnym za zajęcie pasa drogowego jest podmiot, który faktycznie zajął pas drogowy bez zezwolenia zarządcy. Nie ma tu znaczenia, jaki podmiot uzyskał decyzję o warunkach zabudowy, czy też pozwolenie na budowę konkretnego obiektu.

Dyrektor Zarządu Dróg i Komunikacji nałożył na wspólnotę (dalej skarżąca) karę pieniężną za zajęcie bez zezwolenia zarządu drogi pasa drogowego w celu umieszczenia rusztowania i kontenera na gruz. Wspólnota złożyła odwołanie. Twierdziła, że zajęcie pasa drogowego na cele prowadzonych przez wykonawcę robót budowlanych związanych z remontem dachu budynku mieszkalnego zostało dokonane przez wykonawcę robót samowolnie z pominięciem uzgodnień z inwestorem co do terminu i rozmiarów zajęcia. Samorządowe kolegium odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wspólnota żądała uchylenia decyzji. Wyjaśniła, że wobec braku sprzeciwu ze strony wydziału administracji architektoniczno-budowlanej starostwa powiatowego co do zamiaru wykonania robót budowlanych zleciła firmie na podstawie umowy wykonanie remontu dachu na budynku mieszkalnym. Zgodnie z treścią umowy zleceniobiorca zobowiązał się do wykonania robót zgodnie ze sztuką budowlaną, a z chwilą przejęcia placu budowy ponosił też pełną odpowiedzialność za przekazany teren budowy i za wyrządzone na nim szkody.

WSA uznał, że zaskarżone decyzje zostały wydane przedwcześnie. Organy administracji publicznej prowadzące postępowanie nie wyjaśniły dostatecznie, jaki podmiot powinien być stroną postępowania, a w konsekwencji - adresatem decyzji podjętej na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Jeżeli ustawodawca zobowiązuje zarządcę drogi do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia to obowiązkiem organów prowadzących postępowanie w takiej sprawie jest ustalenie okoliczności - kto faktycznie umieścił w obrębie pasa drogi publicznej urządzenia infrastruktury technicznej lub obiekty budowlane na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, w tym także na cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.

Odpowiedzialnym za zajęcie pasa drogowego powinien być zatem każdorazowo faktyczny sprawca czynu objętego sankcją w postaci kary pieniężnej. Zdaniem sędziów odpowiedzialność administracyjna za zajęcie pasa drogowego powinna obciążać podmiot, który faktycznie zajął pas drogowy bez zezwolenia. Do wymierzenia kary pieniężnej istotne jest, kto dokonał faktycznego zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z ruchem drogowym, bez uzyskania zezwolenia. Przy czym nie ma tu znaczenia, jaki podmiot uzyskał decyzję o warunkach zabudowy czy też pozwolenie na budowę konkretnego obiektu.

Sąd wskazał, że organy prowadzące postępowanie skoncentrowały się wyłącznie na jednym podmiocie, uznając za bezsporne, że to wspólnota umieściła zarówno rusztowanie, jak i kontener na gruz bez zezwolenia zarządcy drogi. Nie wyjaśniły jednak, jaką rolę przy zajęciu pasa drogowego pełniła firma, której wspólnota zleciła wykonanie robót budowlanych. Brak ten wywołuje uzasadnione wątpliwości co do tego, który podmiot dokonał faktycznego zajęcia pasa drogowego, kto faktycznie ustawił rusztowania i umieścił kontener na gruz w obrębie pasa drogowego. Dopóki organy administracji publicznej nie wskażą jednoznacznie podmiotu, który dokonał faktycznego zajęcia pasa drogowego, a więc nie ustalą, kto faktycznie wzniósł rusztowania i ustawił kontener na gruz, przypisywanie odpowiedzialności wspólnocie, z pominięciem faktycznych działań wykonawcy robót nie jest możliwe.

EWELINA STĘPIEŃ