Wniosek o ukaranie będzie miał prawo skierować wyłącznie rzecznik dyscypliny

Nowelizacja ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych przewiduje zmiany w przepisach dotyczących procedury postępowania przez rzecznika dyscypliny oraz komisje orzekające.

Postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych będzie tak jak dotychczas dwuinstancyjne. Oznacza to, że najpierw sprawę będzie badał rzecznik dyscypliny, który skieruje wniosek o ukaranie do komisji orzekającej I instancji, a odwołania od orzeczeń tej komisji będzie rozpatrywała Główna Komisja Orzekająca.

Zmiany dotyczą też samej procedury badania sprawy przez rzecznika dyscypliny. Obecnie bada on sprawę najpierw w ramach czynności sprawdzających, a następnie w postępowaniu wyjaśniającym. W sumie ma 90 dni (30 dni - czynności sprawdzające, 60 dni - postępowanie). Po zmianach rzecznik będzie najpierw podejmował czynności sprawdzające, a następnie wydawał postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego lub o odmowie jego wszczęcia. Jeśli zdecyduje o rozpoczęciu postępowania, będzie miał aż 120 dni na zbadanie sprawy i podjęcie decyzji, co z nią zrobić: umorzyć lub skierować wniosek o ukaranie do komisji orzekającej.

Rzecznik, badając sprawę, będzie mógł wezwać organy lub instytucje państwowe i samorządowe do przedstawienia pisemnych informacji oraz do zasięgania opinii.

Nowelizacja przewiduje też, że jedynie rzecznik dyscypliny będzie mógł złożyć wniosek o ukaranie. Obecnie takie prawo mają również: Najwyższa Izba Kontroli, prezes Urzędu Zamówień Publicznych i prezes regionalnej izby obrachunkowej.

Po przekazaniu sprawy do komisji I instancji jej przewodniczący przeprowadza wstępną kontrolę wniosku o ukaranie. Jeśli stwierdzi, że wniosek trzeba uzupełnić, to przekaże go ponownie do rzecznika dyscypliny. Natomiast kompletny dokument zostanie skierowany do rozpoznania przez komisję.

Podczas rozprawy może się jednak okazać, że wnioskiem o ukaranie nie objęto wszystkich osób, które powinny podlegać odpowiedzialności. Nowością, którą wprowadza nowelizacja, jest możliwość uzupełnienia wniosku o osoby, które w pierwotnej wersji dokumentu nie zostały wymienione. Do chwili uzupełnienia wniosku komisja odracza rozprawę, a swoją pracę - wobec osób nowo wskazanych przez komisję - rozpoczyna rzecznik dyscypliny.

Ma on obowiązek wszczęcia postępowania wyjaśniającego, a o jego umorzeniu lub zawieszeniu musi poinformować komisję orzekającą. Natomiast jeśli zdecyduje on o objęciu wnioskiem o ukaranie nowych osób, przewodniczący komisji nie będzie badał wstępnie tego wniosku, ale trafi on od razu na rozprawę.

Komisja po przeprowadzeniu rozprawy wydaje orzeczenie. Przewodniczący składu orzekającego ogłasza je po zakończeniu narady składu orzekającego oraz podaje ustne motywy rozstrzygnięcia.

Jeśli któraś ze stron postępowania: rzecznik dyscypliny lub obwiniony, jest niezadowolona z rozstrzygnięcia komisji I instancji, przysługuje jej prawo do złożenia odwołania do Głównej Komisji Orzekającej.

GKO wyznacza termin rozprawy i rozpatruje sprawę. Podobnie jak w przypadku komisji I instancji, rozstrzygnięcie jest ogłaszane po naradzie. Podawane są również ustne motywy. Pisemne uzasadnienie orzeczenia jest doręczane stronom w terminie 21 dni od dnia jego ogłoszenia.

Nowością jest obowiązek odniesienia się przez GKO do zarzutów stawianych rozstrzygnięciu I instancji. Dzięki temu obwiniony będzie miał pełną wiedzę o motywach, jakimi kierowała się GKO.

Wyjaśnijmy, że podobnie jak dziś, stronom będzie przysługiwało prawo do złożenia skargi na orzeczenie GKO do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Znowelizowana ustawa czeka na podpis prezydenta. Zacznie obowiązywać po trzech miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Główna Komisja Orzekająca po rozpoznaniu odwołania na rozprawie wydaje orzeczenie, w którym:

● utrzymuje orzeczenie w mocy albo

● uchyla orzeczenie w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do istoty, albo

● uchyla orzeczenie w całości lub w części i umarza postępowanie, albo

● uchyla orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez komisję orzekającą.

Postępowanie w sprawie naruszenia dyscypliny finansów publicznych może zostać zawieszone np. ze względu na długotrwałą chorobę osoby oskarżonej

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Art. 1 ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.