Organy podatkowe są związane prawomocnym wyrokiem sądu

Organy podatkowe i odwoławcze (np. samorządowe kolegium odwoławcze, SKO) nie mogą wydać dowolnej decyzji podatkowej, jeśli w sprawie wypowiedział się już sąd, a jego wyrok stał się prawomocny. O zasadzie tej przypomniał ostatnio Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (I SA/Gl 1309/10).

W sprawie chodziło o to, że SKO nie uwzględniło wskazań wojewódzkiego sądu administracyjnego zawartych w uzasadnieniu pierwotnego wyroku, który stał się prawomocny, ponieważ nie został zaskarżony ani przez organ, ani przez podatnika.

Jak wskazał WSA, zgodnie z art. 170 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Oznacza to - wyjaśnił sąd - że podmioty wymienione w tym przepisie (strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie oraz inne sądy i organy państwowe) są związane prawomocnym orzeczeniem.

Skoro więc samorządowe kolegium odwoławcze nie zaskarżyło wyroku, to - jak orzekł sąd - związane było poglądem prawnym zawartym w prawomocnym wyroku. Związanie to dotyczy również składu orzekającego WSA ponownie rozpatrującego sprawę. To oznacza, że sąd nie może rozstrzygnąć sprawy merytorycznie w sposób odmienny niż wynika to z prawomocnego orzeczenia. Wynika to z art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z nim, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Jak wyjaśnił sąd, przepis art. 153 ma charakter bezwzględnie obowiązujący. A zatem ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego.

Orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowo-administracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest również przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Art. 153, art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).