Organ orzeka nakaz rozbiórki domu wybudowanego bezprawnie

Jeśli organ ustali, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę, a następnie inwestor nie przedłoży odpowiednich dokumentów, musi on wydać decyzję o rozbiórce.

Starosta prudnicki zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił skarżącym pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zbiornika na nieczystości płynne oraz rozbiórkę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Następnie na skutek kontroli dokonanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w zakresie zgodności realizowanej budowy z projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę stwierdzono, że niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, wzdłuż granicy z działką sąsiednią, równolegle do ściany budowanego budynku wznoszony jest mur z bloczków betonowych. Nie został on objęty pozwoleniem na budowę oraz nie był ujęty w projekcie zagospodarowania terenu. Od strony budynku mur został obsypany i jednostronnie obciążony parciem gruntu. Stwierdzono ponadto, że poprzez mur został zaślepiony wpust do kanalizacji deszczowej, stanowiący odprowadzenie wód opadowych. Po próbie przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego PINB nakazał skarżącym rozbiórkę muru oporowego, budowanego bez wymaganego pozwolenia. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ wskazał, że inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów. Organ wyjaśnił, że skoro inwestor nie skorzystał z możliwości zalegalizowania przedmiotu samowoli budowlanej, zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki muru oporowego. Skarżący wnieśli odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Inwestorzy zaskarżyli decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Twierdzili, że mur spełnia rolę ogrodzenia.

WSA uznał, że decyzja odpowiadała przepisom prawa. Bez wątpienia mur wybudowany wzdłuż granicy działki stanowi zabezpieczenie przed osuwaniem się gruntu oraz ziemi jaka rozplantowana została na ich działce na sąsiednią posesję. Potwierdza to jego solidna konstrukcja, posadowiona na betonowym fundamencie, jak również różnica poziomów gruntu pomiędzy nieruchomością skarżących a sąsiednią posesją. Według sędziów wybudowany przez skarżących mur oporowy uznać należało za konstrukcję oporową, stanowiącą budowlę, która nie korzysta z przewidzianego przez ustawodawcę zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro skarżący nie mieli pozwolenia na jego budowę, to skutkowało to prawidłowym przyjęciem przez organy nadzoru budowlanego, że jego budowa stanowiła samowolę budowlaną. W takiej sytuacji organ zobowiązany był do wdrożenia procedury legalizacyjnej. Znajduje ona zastosowanie do obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia. Z uwagi na fakt, że inwestorzy w ustalonym terminie nie wykonali obowiązku przedłożenia odpowiednich dokumentów prawidłowo, orzeczono nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego muru oporowego. Co do wydania tej decyzji, organy nadzoru budowlanego związane są regulacją art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 243 poz. 1623 z późn. zm.). Zgodnie z nim organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sędziowie zwrócili uwagę, że procedura legalizacyjna uregulowana w art. 48 prawa budowlanego nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu.

@RY1@i02/2011/173/i02.2011.173.207.008a.001.jpg@RY2@

Radosław Półrolniczak prawnik w Kancelarii Radcy Prawnego Małgorzaty Sobol

Procedura legalizacyjna, która jest jednym z aspektów przedmiotowego wyroku, uregulowana została w przepisach prawa budowlanego. Ma ona za zadanie uchronić inwestorów przed surowymi, przede wszystkim pod względem finansowym, konsekwencjami: braku pozwolenia na budowę albo wykonywania prac budowlanych w sposób odbiegający od zatwierdzonego w pozwoleniu budowlanym projektu. Z uwagi na znaczny "ciężar gatunkowy" zagadnienia ustawodawca wprowadził rygorystyczny tryb legalizacji z terminami zawitymi oraz szeregiem dodatkowych wymogów formalnych, którym musi podołać inwestor, przykładowo konieczne jest dostarczenie dokumentacji analogicznej do tej wymaganej w celu uzyskania pozwolenia na budowę oraz uiszczenie opłaty legalizacyjnej. Niespełnienie przez inwestora powyższych warunków skutkować będzie wydaniem przez organ decyzji w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego. W związku z powyższym w świetle stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu do przedmiotowego wyroku jest on prawidłowy i słuszny. Wobec bierności inwestora i uchybieniu przez niego terminom ustawowym organ zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego muru oporowego.

Oprac. Ewelina Stępień