Rada może nadać uchwale moc wsteczną tylko wyjątkowo

Niezgodne z prawem określenie sposobu wejścia w życie uchwały rady gminy przekłada się bezpośrednio na ważność całego badanego aktu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności uchwały w całości.

Rada Gminy Gietrzwałd w styczniu 2011 r. zmieniła własną uchwałę z 2002 r. w sprawie utworzenia zakładu budżetowego - Zakład Gospodarki Komunalnej w Gietrzwałdzie.

Uchwała utworzyła z 1 stycznia 2003 r. jednostkę samorządową i nadała jej statut stanowiący załącznik do uchwały. Dokument ten został zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego i stosownie do jego treści weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

W analogicznym trybie rada gminy wprowadzała zmiany do uchwały w latach 2002 - 2004. W treści przedłożonej organowi nadzoru uchwały zmieniającej o nr IV/21/2011 z 27 stycznia 2011 r. postanowiła, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia, z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2011 r. i podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Materia regulowana badaną uchwałą dotyczy także unormowań zawartych w załączniku do uchwały z 2002 r. o - tj. unormowań Statutu Zakładu Gospodarki Komunalnej w Gietrzwałdzie.

W ocenie wojewody przedmiotowa uchwała rady gminy w sposób istotny narusza prawo, a mianowicie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów (Dz.U. z 2010 r. nr 17, poz. 95 z późn. zm.). Stosownie do art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie organizacji urzędów i instytucji gminnych. Z brzmienia powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że uchwała rady gminy regulująca organizację instytucji gminnych w drodze nadania czy też zmiany jej statutu i określenia jego treści ma normatywny charakter jako akt prawa miejscowego, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od daty publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Według regulacji art. 5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych aktów prawnych, dopuszczalne jest nadawanie aktom normatywnym wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Możliwość nadania wstecznej mocy obowiązującej uchwale rady gminy, nie może mieć jednak wpływu na sposób określenia wejścia w życie uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego. Treść uchwały, określająca jako dzień wejścia w życie dzień jej podjęcia wskazuje, że rada, podejmując uchwałę, nie zastosowała przepisów właściwych dla zawierających normy powszechnie obowiązujące aktów prawa miejscowego i potraktowała ją jako akt wewnątrz administracyjny.

Oprac. Katarzyna Sawicka