Strażacy stracili na zmianie przepisów

Wyrokiem z 2 października 2012 r. (K 27/11) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 130 par. 2¹ kodeksu pracy jest niezgodny z art. 32 ust. 1 konstytucji. Z dniem 8 października przepis ten utracił moc, w związku z czym nastąpił powrót do stanu prawnego obowiązującgo do końca 2010 roku. Po tej zmianie święto przypadające w tym samym dniu co dzień wolny z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy znowu obniża wymiar czasu pracy. Dotyczy to jednak tylko osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy. W myśl art. 2 k.p. pracownikeim jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Zgodnie z art. 5 k.p. jeśli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują szczególne przepisy, przepisy kodeksu pracy stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami. W orzecznictwie podkreśla się jednak, że nie jest zasadne stanowisko, w myśl którego stosunki służby (np. w Państwowej Straży Pożarnej) są stosunkami pracy w rozumieniu kodeksu pracy. W pragmatykach służb mundurowych ustawodawca całościowo uregulował status prawny funkcjonariuszy tych służb, określając wyraźnie, które z przepisów prawa pracy mają pomocnicze zastosowanie. W sprawach nieuregulowanych przepisami pragmatyk służb mundurowych stosuje się posiłkowo przepisy prawa pracy tylko na podstawie specjalnych odesłań zawartych w tych pragmatykach, a nie na podstawie art. 5 k.p. (uchwała SN z 18 marca 2008 r., II PZP 3/08, OSNP 2008/17-18/249). Jeśli zatem - po zmianach wprowadzonych w odniesieniu do pracowników w kodeksie pracy - dokonano analogicznych zmian w pragmatykach regulujących prawa i obowiązki służb mundurowych, to późniejsza zmiana w kodeksie nie wpływa na sytuację prawną tych grup zawodowych. Aby zmienić ich sytuację prawną, konieczna jest zmiana dotyczących ich pragmatyk. W tym aspekcie warto zwrócić uwagę na obowiązujące aktualnie regulacje dotyczące czasu służby strażaków. Zgodnie z art. 35 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, czas służby strażaka nie może przekraczać przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym, nieprzekraczającym 6 miesięcy. Możliwy jest zmianowy lub codzienny rozkład czasu służby strażaka. Zmianowy rozkład czasu służby polega na wykonywaniu zadań służbowych i pełnieniu dyżurów, trwających nie dłużej niż 24 godziny, po których następują co najmniej 24 godziny wolne od służby. Natomiast codzienny rozkład czasu służby strażaka polega na wykonywaniu zadań służbowych po 8 godzin dziennie od poniedziałku do piątku.