Od gminnego wodociągu też należy pobrać opłatę

Gmina nie może zwolnić z opłaty za umieszczenie w pasie ruchu drogowego urządzeń sieci wodociągowych i kanalizacyjnych stanowiących jej własność.

Rada miejska, działając na podstawie art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 z późn. zm.), podjęła uchwałę i określiła wysokość stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. W przedmiotowej uchwale zwolniła z opłat rocznych za zajęcie pasa drogowego umieszczone tam urządzenia sieci wodociągowych i kanalizacyjnych, które są własnością gminy. Na powyższą uchwałę skargę do WSA w Gorzowie Wielkopolskim wniósł prokurator rejonowy. Zarzucał jej istotne naruszenie art. 40 ust. 8 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Według skarżącego rada przekroczyła upoważnienie zawarte w tym przepisie. Nie miała bowiem kompetencji do zwolnienia z opłaty za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń sieci wodociągowych i kanalizacyjnych stanowiących jej własność. Jego zdaniem art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych jednoznacznie wskazuje zakres kompetencji rady gminy, która była upoważniona do ustalenia stawek opłat za zajęcie 1 mkw. pasa drogowego. Ponadto z jego treści wynika, że za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Jej pobranie jest w związku z powyższym obowiązkowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest zasadna. Sędziowie wskazali, iż zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy o drogach publicznych zasadą jest, że za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Wysokość stawek opłaty mają natomiast określać uchwały wydane przez organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego. Zdaniem sądu w ramach wskazanej delegacji ustawowej rada miejska nie była uprawniona do wprowadzenia zwolnienia od tej opłaty. Powołana ustawa określa górne granice stawek za zajęcie pasa drogowego nie ustala natomiast stawek minimalnych. Jednak brak dolnej granicy nie oznacza, że rada ma nieograniczoną swobodę przy jej ustaleniu. Sędziowie podzielili pogląd prokuratora, że sformułowanie "za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę" wskazuje, że zajęcie związane jest z obowiązkiem odpłatności, czyli z wymiernym wydatkiem finansowym, którego wysokość, stosownie do art. 40 ust. 11 ustawy, ustala w drodze decyzji właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa. Jej pobieranie jest obligatoryjne. Za takim stanowiskiem przemawia również to, że ustawodawca nie przewidział zwolnienia z opłaty, wprowadził jedynie możliwość zróżnicowania stawki, z uwagi na przesłanki wskazane w art. 40 ust. 9 ustawy. Sąd uznał zatem, że przepis zaskarżonej uchwały rady miejskiej, wprowadzający zwolnienie od obowiązku ponoszenia opłaty za zajęcie pasa drogowego od umieszczenia urządzeń sieci wodociągowych i kanalizacyjnych stanowiących własność gminy, został wydany z naruszeniem art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych. W ocenie sądu delegacja zawarta w art. 40 ust 8 ustawy o drogach publicznych nie daje możliwości stosowania zwolnienia od opłat. Wręcz przeciwnie, z art. 40 ust. 3 tej ustawy wynika obowiązek pobierania opłaty.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 4 lipca 2012 roku, sygn. akt II SA/Go 402/12.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/202/i02.2012.202.08800120a.802.jpg@RY2@

Kinga Cekiera, senior associate w Kancelarii Stopczyk & Mikulski

Rozstrzygnięcie WSA w Gorzowie Wielkopolskim zawarte w komentowanym wyroku należy w pełni zaaprobować. Art. 40 ust. 8 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 z późn. zm. - dalej "ustawa") przewiduje delegację ustawową dla organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego do ustalania dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Zdaniem WSA, opłatę taką należy traktować jako daninę publiczną w rozumieniu art. 217 konstytucji. Art. 40 ustawy wskazuje elementy konstrukcyjne tej opłaty, tj. podmiot oraz przedmiot opodatkowania, a także sposób jej wyliczenia. Z kolei w świetle art. 94 konstytucji, organy samorządu terytorialnego stanowią akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Z art. 40 ust. 3 ustawy wynika, iż za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Zakres udzielonego gminie upoważnienia ustawowego nie daje możliwości wprowadzenia zwolnienia czy też zastosowania stawki zerowej. Wprowadzone przez radę miejską zwolnienie nastąpiło zatem z przekroczeniem ustawowego upoważnienia do określania wysokości opłaty. W konsekwencji, WSA stwierdził nieważność uchwały rady miejskiej w części wprowadzającej takie zwolnienie. Wskazać należy, iż stanowisko WSA jest zgodne z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych.