Dziesięć metrów do kościoła to zdecydowanie za blisko

Wprowadzenie przez radę gminy możliwości usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych w odległości 10 m od obiektów chronionych oznacza bardzo bliskie, bezpośrednie sąsiedztwo z takimi obiektami.

Rada gminy D. podjęła uchwałę, w której ustaliła, że miejsca sprzedaży i podawania napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu i poza miejscem sprzedaży powinny być usytuowane w odległości co najmniej 10 m od kościołów, cmentarzy, szkół i przedszkoli oraz określiła, że odległość ta mierzona jest najkrótszą drogą od wejścia na teren obiektu chronionego do wejścia do punktu sprzedaży i podawania napojów. Na powyższą uchwałę prokurator rejonowy w J. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Domagał się stwierdzenia jej nieważności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów preambuły oraz art. 1 i 2 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 70, poz.473 z późn. zm.). Jego zdaniem przyjęcie przez radę gminy odległości 10 m pomiędzy punktem sprzedaży i podawania napojów alkoholowych a obiektem chronionym spowoduje, że punkt taki może znajdować się w najbliższym sąsiedztwie od obiektów chronionych. Ponadto uchwała nie zawierała uzasadnienia.

WSA uznał, że skarga jest zasadna. Sędziowie stwierdzili, że biorąc pod uwagę przepisy ogólne ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, rada gminy nie ma pełnej swobody w tworzeniu regulacji dotyczących usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Jest ona ograniczana realizacją celów i zadań publicznych, które są określone w preambule oraz art. 1 i 2 omawianej ustawy. Jej celem jest m.in. ograniczenie dostępności alkoholu i motywowanie obywateli do powstrzymywania się od jego spożywania. Organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mają obowiązek podporządkować się tym celom. Tworzenie zasad sprzecznych z zadaniami gminy postawionymi przez ustawodawcę jest naruszeniem prawa. Zdaniem sądu rada gminy, podejmując zaskarżoną uchwałę, naruszyła art. 1 i 2 ustawy. Przyjęta odległość 10 m od obiektów chronionych oznacza bardzo bliskie, bezpośrednie sąsiedztwo z takimi obiektami. Kłóci się to z koniecznością realizowania obowiązku ograniczania dostępności do alkoholu, w szczególności w stosunku do osób nieletnich. Poza tym sędziowie zwrócili uwagę, że z art. 14 ust. 1 powołanej wyżej ustawy wynika też zakaz sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych na terenie szkół oraz innych zakładów i placówek oświatowo-wychowawczych, opiekuńczych i domów studenckich, na terenie zakładów pracy oraz miejsc zbiorowego żywienia pracowników, w miejscach i czasie masowych zgromadzeń, w środkach i obiektach komunikacji publicznej, w obiektach zajmowanych przez organy wojskowe i spraw wewnętrznych, jak również w rejonie obiektów koszarowych i zakwaterowania przejściowego jednostek wojskowych. Sąd podzielił także zarzut prokuratora dotyczący braku uzasadnienia zaskarżonej uchwały, które wyjaśniłoby, dlaczego rada ustaliła taką odległość oraz jakimi względami się kierowała. Organ stanowiący miał bowiem obowiązek uzasadnienia projektu uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego. Obowiązek ten wynika z zasad techniki prawodawczej określonych w załączniku do rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. z 2002 r. nr 100, poz. 908).

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 19 czerwca 2012 roku, sygn. akt III SA/Lu 245/12.

Oprac. Ewelina Stępień