UOKiK: jak uniknąć kar za naruszenie prawa konkurencji

Prawo konkurencji stanowi dla przedsiębiorców obszar poważnych ryzyk. Naruszenie go obarczone jest przede wszystkim wysokimi sankcjami pieniężnymi (do 10 proc. rocznego przychodu), które mogą odbić się w istotny sposób na kondycji finansowej danego podmiotu. Jak wynika ze sprawozdania z działalności Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) za 2011 r., łączna wysokość kar pieniężnych nałożonych przezeń na przedsiębiorców wyniosła ponad 397 milionów złotych.

Ryzyko ukarania jest tym większe, że przedsiębiorcy często łamią przepisy nieświadomie. Nie zdają sobie przy tym sprawy, jak poważne konsekwencje ich jednostkowe zachowanie może mieć dla spółki czy grupy kapitałowej, której jest ona częścią. Należy bowiem wskazać, że w świetle reguł prawa konkurencji to możliwość wywołania przez dane zachowanie negatywnych skutków dla rynku ma pierwszorzędne znaczenie, a nie wola czy zamiar działającego.

Czy w takiej sytuacji przedsiębiorca, który dopuścił się już naruszenia, ma jakieś szanse na uniknięcie kary pieniężnej? Jednym ze sposobów jest decyzja zobowiązująca. Daje ona możliwość polubownego zakończenia postępowania prowadzonego przez UOKiK co do dwojakiego typu naruszeń: praktyk ograniczających konkurencję polegających na zawarciu nielegalnego porozumienia lub nadużywaniu pozycji dominującej oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających np. na stosowaniu niedozwolonych wzorców umownych. W opublikowanych 27 lipca br. wyjaśnieniach UOKiK daje przedsiębiorcom wskazówki, jakie przesłanki muszą spełnić, aby zaistniały podstawy do wydania przez UOKiK decyzji zobowiązującej, a w konsekwencji - aby uniknąć kary pieniężnej.

Po pierwsze, tego rodzaju decyzja wydawana jest na wniosek przedsiębiorcy po uprawdopodobnieniu naruszenia prawa konkurencji. Oznacza to, że to on musi wykazać się inicjatywą - i to na tyle wcześnie, iż dochodzi do uprawdopodobnienia naruszenia, nie zaś jego udowodnienia. Jak wskazuje UOKiK, wniosek taki trzeba złożyć tuż po wszczęciu postępowania, nie na dalszych jego etapach.

Po drugie, we wniosku przedsiębiorca ma tak określić treść zobowiązania, żeby jego realizacja doprowadziła do wyeliminowania zarzucanego zachowania lub jego skutków. Ten element stanowi najistotniejszą przesłankę warunkującą wydanie przez UOKiK decyzji zobowiązującej. Od tego, jak zobowiązanie zostanie sformułowane, zależy ocena UOKiK, czy wyeliminuje ono zachowanie lub jego negatywne skutki. Przedsiębiorca ma zatem w jasny i czytelny sposób określić konkretne obowiązki - tak aby UOKiK miał możliwość ich oceny pod kątem zarzucanego naruszenia.

Decyzja zobowiązująca stanowi dla przedsiębiorców atrakcyjne rozwiązanie umożliwiające im uniknięcie kary. Przedsiębiorcy powinni jednak pamiętać, że to, czy decyzja zostanie wydana, zależy od tego, czy spełnione zostaną konkretne przesłanki ściśle związane z okolicznościami faktycznymi, w których doszło do naruszenia. Konieczne jest przeprowadzenie głębokiej i kompleksowej analizy celem sformułowania treści zobowiązania najlepiej odpowiadającego danej sytuacji. Tego rodzaju analiza jest o tyle istotna, że po pierwsze, zwiększy szanse na uzyskanie pozytywnej oceny UOKiK co do treści proponowanego zobowiązania, a po drugie - umożliwi przedsiębiorcy wykonanie decyzji zobowiązującej.

@RY1@i02/2012/157/i02.2012.157.21500020c.802.jpg@RY2@

Jarosław Fidala, Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.

Jarosław Fidala

Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.