Zamawiający może wezwać wykonawcę do wyjaśnień

Zamawiający przed poprawieniem omyłki w ofercie wykonawcy może wezwać go do złożenia wyjaśnień odnośnie treści oferty - uznała Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z 3 kwietnia 2012 roku (sygn. akt: KIO 556/12). Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych w toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert. Natomiast zgodnie z art. 87 ust. 2 pkt 3) ustawy pzp zamawiający poprawia w ofercie inne omyłki polegające na niezgodności oferty ze Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty. Należy przyjąć, iż przepis art. 87 ust. 1 ustawy pzp ma charakter komplementarny do przepisu art. 87 ust. 2 pkt 3) ustawy pzp.

Domniemanie zgodności

Krajowa Izba Odwoławcza za pierwszorzędne uznała podkreślenie, iż postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego prowadzone powinno być w celu wyłonienia wykonawcy, który złożył ofertę zgodną z oczekiwaniami zamawiającego opisanymi w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, a następnie uzyskał największą liczbę punktów zgodnie z kryteriami oceny ofert tam wskazanymi. Weryfikacji powołanych okoliczności służy procedura badania i oceny ofert, przy wykorzystaniu instrumentów, w które ustawodawca wyposażył zamawiającego, aby zagwarantować z jednej strony wykonawcom rzetelną ocenę złożonych ofert, a z drugiej - zamawiającemu wybór oferty najkorzystniejszej spełniającej wyartykułowane w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia oczekiwania. Należy przyjąć, iż wykonawca zainteresowany jest w tym aby złożyć ofertę, która będzie spełniała wymogi zawarte w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, a niezgodności, które oferta zawiera, stanowią omyłki będące efektem jego niezamierzonych działań. Jeśli jego zamiarem było złożenie oświadczenia, które nie odpowiada specyfikacji, to ustawodawca przewidział odpowiedni instrument w postaci art. 89 ust. 1 pkt 7) ustawy pzp, który uprawnia wykonawcę do odmowy wyrażenia zgody na poprawienie stwierdzonej niezgodności noszącej znamiona omyłki.

Należyta staranność

Izba ponadto zwróciła uwagę, iż w realiach konkretnej sprawy, zanim zamawiający podejmie decyzję o odrzuceniu oferty jako niezgodnej z treścią Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia zobowiązany jest wszechstronnie ją zbadać bacząc, by wyjaśnić w trybie opisanym w przepisie art. 87 ust. 1 ustawy pzp stwierdzone nieprawidłowości i dokonać poprawy omyłek zgodnie z przepisem art. 87 ust. 2 pkt 1 - 3 ustawy pzp. Dopiero wyczerpanie tej procedury uprawnia zamawiającego do ustalenia, iż treść oferty nie odpowiada treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, a w konsekwencji odrzucenia oferty na podstawie art. 89 ust. 1 ust. 2) ustawy pzp.

Podkreślenia wymaga, iż z żadnego przepisu ustawy Prawo zamówień publicznych, w szczególności z postanowień zawartych w art. 87 ustawy pzp, nie wynika zakaz wezwania wykonawcy do wyjaśnienia treści złożonej oferty i następnie do ewentualnego poprawienia omyłek w oparciu o uzyskane informacje. Również systemowo taka interpretacja nie mogłaby się ostać, bowiem celem opisanych powyżej regulacji, co również podkreśliła Krajowa Izba Odwoławcza we wspomnianych wyroku, jest ograniczenie sytuacji, w których oferty uznane za najkorzystniejsze podlegają odrzuceniu ze względu na nieistotne niezgodności (wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z 29 stycznia 2010 r., sygn. akt XII GA 429/09).

Formalizm procedury

Zgodnie z ugruntowanym poglądem, formalizm procedury przewidzianej ustawą Prawo zamówień publicznych nie jest celem samym w sobie. Ma on jedynie na celu zabezpieczenie legalności i celowości wydatkowania środków publicznych i zapobieganiu naruszania zasad uczciwej konkurencji. Formalizm nie może prowadzić do swoistego automatyzmu w ocenie ofert, gdyż takie rozumienie opisanych przepisów prowadziłoby w istocie do wypaczenia sensu całej regulacji, poprzez uwzględnianie jedynie ofert poprawnych formalnie, a nie korzystnych z punktu widzenia interesu zamawiającego. Dlatego należy postulować szerzenie znajomości wśród zamawiających środków prawnych służących temu celowi.

Łukasz Mackiewicz

aplikant radcowski