Tłumacze języka migowego wreszcie trafią do rejestru

W ubiegłym tygodniu zostało opublikowane rozporządzenie pozwalające na utworzenie rejestru tłumaczy PJM - polskiego języka migowego, SJM - systemu językowo-migowego i SKOGN - systemu komunikowania się osób głuchoniewidomych. Umożliwi to pomoc osobom uprawnionym (tj. głuchym, niedosłyszącym i głuchoniewidomym) m.in. w kontaktach z urzędnikami. Obowiązek prowadzenia rejestru wynika z ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się (dalej: ustawa).

Na podstawie art. 15 i w związku z art. 29 ustawy od 1 kwietnia 2012 r. wojewodowie zostali zobligowani do prowadzenia rejestru tłumaczy PJM, SJM i SKOGN. Dotychczas jednak brakowało rozporządzenia regulującego zasady prowadzenia rejestru 1 czerwca 2012 r. minister pracy i polityki społecznej podpisał oczekiwaną regulację.

Wzór rejestru, zasady wpisu do niego, zmiany danych tłumaczy, tryb udostępniania informacji i ich zakres, a także tryb udostępniania wniosków oraz ich składania został określone w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej z 1 czerwca 2012 r. w sprawie rejestru tłumaczy polskiego języka migowego, systemu językowo-migowego i sposobu komunikowania się osób głuchoniewidomych (dalej: rozporządzenie), które weszło w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, tj. 14 czerwca 2012 r.

Rejestr tłumaczy PJM, SJM i SKOGN będzie zawierał:

1) numer wpisu i datę jego dokonania;

2) imię (imiona) i nazwisko tłumacza;

3) numer ewidencyjny (PESEL) albo serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość, jeśli ktoś nie ma numeru PESEL;

4) adres zamieszkania;

5) adres do korespondencji;

6) numer telefonu, numer faksu i adres poczty elektronicznej, o ile tłumacz je poda;

7) informację o zakresie świadczonych usług;

8) informację o obszarze, na którym tłumacz będzie działał.

Numer wpisu, jaki otrzyma tłumacz w rejestrze tłumaczy PJM, SJM i SKOGN, to kolejny numer porządkowy, przy czym zmiana danych lub wykreślenie nie będą skutkowały zmianą uzyskanego już numeru.

Nie wszystko udostępnią

Wojewoda udostępni w Biuletynie Informacji Publicznej swojego urzędu jedynie wyciąg z rejestru tłumaczy PJM, SJM i SKOGN. Będzie on zawierał tylko: numer wpisu i datę jego dokonania; imię (imiona) i nazwisko tłumacza; numer telefonu, numer faksu i adres poczty elektronicznej, o ile tłumacz je poda; informację o zakresie świadczonych usług oraz informację o obszarze ich świadczenia.

Rejestr ma być prowadzony wyłącznie w formie elektronicznej, odrębnie dla każdego województwa. Korzystanie z niego będzie bezpłatne, tak jak i sam wpis do niego.

Według kolejności wpływu

Zgodnie z par. 2 rozporządzenia wpisu można dokonać tylko na wniosek tłumacza, a wojewoda zrobi to według kolejności wpływu pozytywnie rozpatrzonych wniosków. Wzór wniosku o wpis został określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Oprócz danych osobowych tłumacz będzie musiał podać w nim informacje o zakresie świadczonych usług (tj. określenie poziomu znajomości PJM, SJM lub SKOGN: czyli czy jest to poziom podstawowy, średnio zaawansowany lub zaawansowany) oraz informację o obszarze, na którym zamierza je świadczyć (tj. nazwę gminy, powiatu, województwa). Wraz z wnioskiem o wpis tłumacz ma obowiązek złożyć oświadczenie potwierdzające znajomość PJM, SJM lub SKOGN, którego wzór został określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Dodatkowo wraz z oświadczeniem tłumacz może dołączyć dokumenty potwierdzające znajomość PJM, SJM lub SKOGN, jeżeli je ma. Warto zwrócić uwagę, iż zgodnie z rozporządzeniem dołączenie takich dokumentów ma charakter wyłącznie fakultatywny, sama ustawa również nie wskazuje na taki obowiązek.

Wniosek o zmianę

Figurujący w rejestrze tłumacz będzie musiał informować wojewodę o każdej zmianie danych podlegających wpisowi. Co de facto skutkować będzie, przy każdej ich zmianie, koniecznością złożenia stosownego formularza. Wzór, na podstawie którego należy to robić, został określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia. We wniosku tym tłumacz będzie zakreślał tylko te dane, które uległy zmianie.

Wojewoda wpisze

Zgodnie z par. 3 rozporządzenia wnioski o wpis do rejestru lub o zmianę danych tłumacz będzie składał do wojewody właściwego ze względu na obszar świadczenia przez niego usług. Jeżeli ktoś będzie chciał działać na obszarze kilku województw, wówczas będzie składał wnioski do kilku wojewodów. Co faktycznie oznacza, że tylko od samego tłumacza będzie zależało, na ilu obszarach chce świadczyć swoje usługi. Jeżeli wojewoda, do którego złożono wnioski, okaże się niewłaściwy do ich rozpatrzenia, wówczas przekaże je do właściwego wojewody.

Jeżeli złożone wnioski będą zawierały braki formalne, wojewoda będzie wzywał tłumacza do ich uzupełnienia w ciągu 14 dni od doręczenia wezwania. Gdy tłumacz nie zrobi tego w wyznaczonym czasie, wojewoda pozostawi wnioski bez rozpatrzenia. Przy złożeniu wniosku o wpis lub o zmianę danych wojewoda wypełni też rubrykę dotyczącą informacji o sposobie ich rozpatrzenia.

Jeżeli wniosek okaże się kompletny, wojewoda, zgodnie z par. 4 rozporządzenia, dokona niezwłocznie wpisu do rejestru tłumaczy PJM, SJM i SKOGN, ewentualnie dokona zmiany danych. Następnie niezwłocznie zawiadomi tłumacza o wpisie. Nie musi natomiast zawiadamiać o dokonaniu zmiany jego danych, gdyż w rozporządzeniu nie wskazano na taki obowiązek ani też nie określono stosownego wzoru zawiadomienia.

Z kolei na podstawie par. 5 rozporządzenia wojewoda będzie mógł wykreślić tłumacza z rejestru. Zrobi to na wniosek samego tłumacza albo w przypadku jego śmierci. Jeżeli wykreślenie tłumacza z rejestru nastąpi na jego wniosek, wojewoda niezwłocznie powiadomi o tym. W zawiadomieniu znajdzie się uzasadnienie przyczyny wykreślenia z rejestru tłumaczy PJM, SJM i SKOGN.

Wszelkie informacje o prowadzonym rejestrze tłumaczy PJM, SJM i SKOGN, wzór wniosku o wpis do rejestru oraz wzór wniosku o zmianę danych podlegających wpisowi do rejestru wojewoda udostępnia w BIP swojego urzędu wojewódzkiego.

Kiedy nieodpłatne wsparcie

Od 1 kwietnia organy administracji publicznej, czyli ministrowie, centralne organy administracji rządowej, ale także wojewodowie oraz organy jednostek samorządu terytorialnego, które na co dzień obsługują niepełnosprawnych, są zobowiązane do zapewnienia osobom uprawnionym dostępu do świadczenia usług tłumacza PJM, SJM i SKOGN z rejestru tych tłumaczy prowadzonego przez wojewodów. Świadczenie to jest bezpłatne tylko dla osoby uprawnionej, która jest jednocześnie osobą niepełnosprawną w rozumieniu ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.). Organ wypłaca wynagrodzenie tłumaczowi tylko w razie wybrania go do świadczenia usługi i jej zrealizowania w danym organie. Osoby uprawnione niebędące osobami niepełnosprawnymi także mogą skorzystać z usług, ale koszty realizacji świadczenia będą pokrywane przez te osoby, a nie przez organ.

@RY1@i02/2012/118/i02.2012.118.08800070a.802.jpg@RY2@

Karina Parśniak, prawnik w organach administracji rządowej

Karina Parśniak

prawnik w organach administracji rządowej

Podstawa prawna

Ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się (Dz. U. nr 209, poz. 1243). Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 1 czerwca 2012 r. w sprawie rejestru tłumaczy języka migowego, systemu językowo-migowego i sposobu komunikowania się osób głuchoniewidomych (Dz.U. z 2012 r. poz. 652).