O likwidacji szkoły muszą wiedzieć rodzice

Rada gminy podjęła decyzję o likwidacji gimnazjum począwszy od 31 sierpnia 2011 r. Proces ten ma się odbywać stopniowo aż do ostatecznego zaprzestania działalności placówki 31 sierpnia 2013 r. Czytelniczka, będąca matką jednego z uczniów, twierdzi, że nie została zawiadomiona o likwidacji. Gmina uznaje, że czytelniczka nie musiała być powiadomiona, bo jej dziecko zdąży ukończyć edukację, a zawiadomienie takie powinno być doręczone na 6 miesięcy przed likwidacją. Czy gmina ma rację?

Gmina nie ma racji. Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (dalej ustawa) nie rozróżnia rodzajów likwidacji. Nie przewiduje także likwidacji stopniowej (tzw. wygaszania działalności placówki). W przypadku, gdy organ prowadzący szkołę rozciągnął ten proces na okres kilku lat, likwidując szkołę stopniowo, to nie zmienia to faktu, że proces ten miał rozpocząć się 31 sierpnia 2011 r. Gmina była zatem zobowiązana powiadomić rodziców uczniów o likwidacji na 6 miesięcy przed tym terminem.

Pogląd ten potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2012 r. (I OSK 2376/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzeczeniu tym NSA wskazał na treść art. 59 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym szkoła publiczna może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Zaniechanie powyższego obowiązku powoduje, że uchwała podjęta przez radę gminy istotnie narusza prawo, co skutkować może stwierdzeniem jej nieważności.

Zawiadomienie powinno zostać imiennie skierowane do każdego rodzica. Musi do niego skutecznie dotrzeć. Forma natomiast nie ma istotnego znaczenia. Przyjmuje się, że samo nagłośnienie sprawy likwidacji szkoły w lokalnej społeczności nie zastępuje obowiązku indywidualnego poinformowania każdego z uprawnionych. Niepowiadomienie o zamiarze likwidacji szkoły przynajmniej jednego rodzica skutkuje nieważnością uchwały w tej sprawie (por. wyrok NSA z 7 października 2009 r., I OSK 374/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) na 6 miesięcy przed terminem jej likwidacji oraz, że do unicestwienia bytu prawnego uchwały o likwidacji szkoły wystarczy, aby tylko jeden z rodziców nie został zawiadomiony o zamiarze likwidacji szkoły na 6 miesięcy przed terminem jej likwidacji.

NSA wyjaśnił także inną wątpliwość, która odnosi się to problemu czytelniczki. Otóż w ocenie NSA, również rodzice uczniów, którzy ukończą edukację w trakcie funkcjonowania placówki, muszą być zawiadomieni przez gminę, ponieważ w momencie podjęcia uchwały nie wiadomo, czy wszyscy ci uczniowie otrzymają promocję. A jeżeli nie, to ich dalsza edukacja w likwidowanej szkole nie będzie możliwa. Taka okoliczność znana zaś będzie dopiero w okresie działalności gimnazjum. Dlatego niezasadny jest wniosek gminy, że rodzice takich uczniów nie muszą być powiadamiani o likwidacji.

Leszek Jaworski

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 59 ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.).