Szkodliwe warunki pracy kierownika

Praca może być wykonywana stale i w pełnym wymiarze w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, mimo że pewne czynności nie odbywają się w sytuacji bezpośredniego narażenia na szkodliwe czynniki dla zdrowia.

Tak orzekł Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę ubezpieczonego, który pracował na stanowisku kierownika zakładu obróbki drewna. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił mu prawa do wcześniejszej emerytury, bo ubezpieczony nie miał na dzień 1 stycznia 1999 roku 15-letniego stażu w warunkach szkodliwych. Według ZUS praca w pełnym wymiarze czasu jako kierownik, jaką wykonywał od lutego 1994 roku do 31 grudnia 1996 roku, nie była pracą w warunkach szkodliwych, zatem nie może być zaliczona do wspomnianego 15-letniego stażu.

Ubezpieczony odwołał się do sądu okręgowego pracy i ubezpieczeń społecznych. Sprawę wygrał. Sędziowie uznali, że wykonywana przez niego praca jest wymieniona w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. nr 8, poz. 43). Skoro tam występuje, to jest ona świadczona w warunkach szkodliwych.

ZUS od tego wyroku wniósł apelację. Sąd apelacyjny przychylił się do żądania zakładu. Uznał, przyjmując ustalenia dowodowe sądu I instancji, iż okres pełnienia przez ubezpieczonego funkcji kierownika nie może być zaliczony do zatrudnienia w warunkach szkodliwych.

Ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Ten uznał ją za zasadną, uchylił wyrok sądu apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Nakazał, aby sąd precyzyjnie odróżnił czynności administracyjno-biurowe ściśle związane ze sprawowanym dozorem od tych, które nie pozostają z nim w żadnym związku i stanowią dodatkowe obowiązki pracownicze. Według stanowiska SN ewentualne ustalenie, że wnioskodawca spędził większość czasu pracy na wydziałach produkcyjnych, nie przekreśla możliwości zaliczenia spornego okresu pracy do wymaganego zatrudnienia w warunkach szkodliwych. Powodem skierowania sprawy do sądu apelacyjnego było to, że ten niewłaściwie przeprowadził postępowanie dowodowe. Orzekając, inaczej niż sąd I instancji, przyjął jednocześnie jako własne jego ustalenia dowodowe. Skoro wydał inny wyrok, to powinien sam dokonać ustaleń.

Dominika Sikora

dominika.sikora@infor.pl

z 5 października 2011 r., sygn. akt II UK 48/11.