Kto może wystąpić o cofnięcie decyzji

Czytelnik jest właścicielem gruntu położonego w pobliżu działki, na której właściciel chce odbudować zniszczony po pożarze garaż. Nie zgadza się on na tę inwestycję ze względu na spaliny i hałas. Wystąpił więc do wójta o wznowienie postępowania w sprawie wydanej wcześniej decyzji o warunkach zabudowy. Wójt odmówił. W uzasadnieniu stwierdził, że nie przysługuje mu takie prawo. Działka czytelnika nie przylega bowiem bezpośrednio do gruntu, na którym ma być odbudowany garaż. Nie był on także stroną w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Czy wójt ma rację?

Wójt nie ma racji, stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy może być bowiem nie tylko właściciel (użytkownik wieczysty) działki bezpośrednio graniczącej z działką, której dotyczy postępowanie w sprawie warunków zabudowy, ale również właściciel lub użytkownik wieczysty innej działki. Organ prowadzący postępowanie w sprawie warunków zabudowy powinien zbadać rodzaj inwestycji, jej rozmiary oraz stopień i zakres jej uciążliwości dla otoczenia, a następnie ustalić, jak daleko sięgać będzie jej oddziaływanie. Zakres tego oddziaływania pozwoli na ustalenie kręgu osób, które mają interes prawny w sprawie. Taki wymóg wynika z art. 61 par. 1 pkt 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Pogląd ten potwierdza wyrok NSA z 24 stycznia 2012 r. (II OSK 2105/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenie to wydane było w podobnym stanie faktycznym. Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Właściciel działki sąsiedniej uważał, że chociaż był stroną, nie brał udziału w postępowaniu. Chodzi więc o podstawę wznowienia, o której mowa w art. 145 par. 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.).

Zagadnienie to ma istotne znaczenie dla sprawy przedstawionej przez czytelnika. Procedura wznowienia postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych. Określona ona została przepisami art. 145 - 152 k.p.a. W postępowaniu tym można wyróżnić fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania. Postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia. A także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. We wstępnej fazie postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada, czy wniosek zostal złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. (jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania). Tylko gdy z zawartych we wniosku twierdzeń wynika w sposób niewymagający jakikolwiek wyjaśnień oraz badań, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania. W przeciwnym razie organ musi wznowić postępowanie i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy. Stwierdzenie, w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo że nie zaistniały przesłanki wznowienia, skutkuje odmową uchylenia decyzji dotychczasowej. Odmowa wznowienia postępowania może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych.

Przenosząc te wyjaśnienia na grunt sprawy czytelnika, należy stwierdzić, że wójt błędnie przyjął, że badanie przesłanki określonej w art. 145 par. 1 pkt 4 k.p.a. i ocena przymiotu strony może nastąpić we wstępnym etapie postępowania. W konsekwencji z naruszeniem przepisów odmówił wznowienia postępowania. W takiej sytuacji wójt powinien wydać postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego. Następnie powinien je przeprowadzić. A na zakończenie wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji o warunkach zabudowy, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia, albo ją uchylić, gdy stwierdzi istnienie tych podstaw, i wydać nowe rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 145 - 152 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).

Art. 61 par. 1 pkt 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 z późn. zm.).